Bugün hicri şemsi 15 ordibeheşt 1396, hicri kameri 8 şaban 1438 ve 5 mayıs 2017 cuma

73 yıl önce bugün hicri şemsi 15 ordibeheşt 1323'de, İran İslam Cumhuriyetinin rahmetli kurucusu İmam Humeyni 42 yaşındayken, halkı Allah yolunda kıyama çağırmak için ilk siyasi bildirisini yayınladı. Bu bildiride İmam Humeyni halkın geçmiş ve gelecekteki şatlarını incelerken, Allah yolundaki kıyamın dünyanın ıslahı için tek yol olduğunu vurguladı ve bunu bütün ilahi enbiyaların bisetinin felsefesi olduğunu niteledi. İmam Humeyni, adı geçen bildirisinde Müslümanlar başta olmak üzere İran milletinin bedbahtlığının nedenlerini açıkladı ve bildirinin diğer bir kısmında ulema ve din âlimlerinin ağır sorumluluklarını saydı ve siyasi gafletin zarar verici sonuçlarını dile getirdi. İmam Humeyni bu bildiride İslam uleması ve İslami topluma genel kıyam çağrısında bulundu ve İslam düşmanlarının komplolarına yönelik sessizliği konusunda uyarıda bulundu. Bu girişim imamın siyasi bakışı ve şahsiyetini açığa çıkardı. 

18 yıl önce bugün hicri şemsi 15 ordibeheşt 1378'de, İranlı önde gelen edip ve şair üstad Muhammed Ali Merdani vefat etti. Muhammed Ali Merdani hicri şemsi 1301'de İran'ın ortasında bulunan merkez ilinde Humeyn ilçesine bağlı bir köyde dünyaya geldi. Çocukluktan beri şiire büyük ilgi duymaya başlayan Muhammed Ali Merdani, on yaşındayken mersiye ve meddahlık işleriyle uğraşmaya başladı ve İmam Hüseyin as'ın yas merasimlerinde mersiyeler ve ağıtlar okumakla meşgul odu. Merdani Pehlevi rejimi döneminde Humeyn kentinde meddahlar topluluğu kurdu ancak şahlık rejiminin gazabına uğradı ve evi şahın piyonlarınca kundaklandı. Irakın İrana dayattığı savaş cephelerinde daima varlık sergileyen Merdani bu yolda cismani zarara uğradı.

16 yıl önce bugün hicri şemsi 15 ordibeheşt 1380'de önde gelen nehcülbelaga araştırmacısı Hüccetulislam Muhammed Deşti vefat etti. Hicri şemsi 1330'da Mazenderanda dünyaya gelen Deşti fıkıh ve usül derslerini mirza Haşim Amoli, Nasır Mekarim Şirazi, Ali Meşkini Erdebili ve Abdullah Cevadi Amoli gibi önde gelen alimlerden öğrendi. İslam inkılabının zaferinden sonra dini şiarların ihyasında yoğun çalışmalarda bulunan Deşti, çeşitli kentlerdeki inkılap kurumları ve üniversitelerde konuşmalar yapıp ders verirdi.

Bugün hicri şemsi 15 ordibeheşt, İran takvimine göre önde gelen bilim adamı şeyh Sedug'un anma günüdür. Şeyh Sedug hicri kameri 306'da kutsal kum kentinde bilim ehli bir ailede dünyaya geldi. Çocukluk çağında dini ilimleri öğrenmeye başlayan Şeyh Sedug, babası ve kendi döneminin bilim adamları ve alimlerin nezdinde yetişti. Bilimsel alanda en yüksek seviyelere ulaşan şeyh Sedug hadis ve diğer dini bilimleri öğrenmek için bilimsel seferlerini başlattı ve kendi çağındaki 200'den fazla bilim adamlarından feyizler aldı. Şeyh Mofid, Hasan bin Muhammed Kumi, Harun bin Musa ve Hüseyin bin Abidullah Gazaeri gibi alimler şeyh Sadugun nezdinde yetiştiler. Şeyh Sedug değerli ömrünün sonlarında Tahran'ın güneyindeki Rey kentinde yaşayan Şiilerin isteği üzerine bu kentte yaşamaya yaşadı ve nihayet kameri 381'de 75 yaşında vefat etti ve kendi adındaki bir mekanda toprağa verildi.

877 yıl önce bugün hicri kameri 8 şaban 561'de hk 6. Yüzyılda yaşayan Müslüman muhaddis botanik eczacı İbni Rumiye günümüzde İspanya olarak tanınan Endülüs'te dünyaya geldi. İlk eğitimini bitirdikten sonra hadis bilimini kendi dönemindeki muhaddisler ve bilim adamlarından öğrenen İbni Rumiye dini ilimlerle birlikte botanik dalında araştırmaya başladı. Çeşitli bitkilerin özellikleri konusunda geniş araştırmalarda bulunan İbni Rumiye Mısır, Irak ve Hicaza gitti ve bu kentlerde bitkiler hakkında yine geniş araştırmalarda bulundu. Botanik fıkıh hadis konularında birçok eser kaleme alan İbni Rumiyenin birkaç kitabı Arapça dilinde idi.

******

199 yıl önce bugün 5 mayıs 1818'de Alman filozof ve Marksizm ekolünün kurucusu Carl Marx dünyaya geldi. Marx insanlığın tarihi açıdan tekamülü üretim ve mülkiyet araç gereçlerinin tekamülü sonucu olduğuna inanıyordu. 1990 yılının ilk on yılında eski Sovyetler birliğinin çökmesiyle marxın fikirlerinin yanlışlığı ortaya çıktı.

******

196 yıl önce bugün 5 Mayıs 1821 tarihinde, Fransa'nın güçlü imparatoru Napolyon Bonapart sürgün edildiği yerde hayata veda etti.1769'da dünyaya gelen Bonapart 1789'da gerçekleşen Fransız devriminin ardından gücü hayli arttı ve Avrupalı devletlerle yaptığı birçok savaşta Fransayı zafere götürdü.

*****

36 yıl önce bugün 5 Mayıs 1981 tarihinde, İrlandalı ünlü mücadeleci Babi Sandez İngiltere zindanlarında haftalarca süren direniş ve 66 gün süren açlık grevinden sonra kuzey İrlanda'nın bağımsızlığa kavuşması uğruna hayatını feda etti. Ömrünü Britanya ordusunun kuzey İrlandadan çıkması ve ülkenin bağımsızlığı uğruna harcayan Sand nihayet bu yolda hayatını feda etti.

5 mayıs günü dünya sağlık örgütü ve uluslar arası ebeler konfederasyonunca  dünya ebeler günü olarak adlandırıldı. Bugünün dünya ebeler günü olarak belirlenmesinin nedeni ebelerin anılması ve anne ve bebeğin sağlığı ve ebeliğin önemi doğrultusunda bilinçlenmenin artmasıdır.