Bugün hicri şemsi 18 ordibeheşt 1396, 11 şaban 1438 ve 8 mayıs 2017 pazartesi

1405 yıl önce bugün hicri kameri 11 Şaban 33 yılında, Allah Resulü'nün pak torunlarından ve İmam Hüseyin as'ın büyük evladı Hz Ali ibni Hüseyin as Medine'de mübarek gözlerini açtı. Ceddi Hz Muhammed saa'e çok benzeyen Hz Ali ibni Hüseyin as sevgili büyük babası Hz. Ali ibni Ebitalip as ve değerli babası İmam Hüseyin as'dan çok şeyler öğrendi ve kendini en yüce ahlaki faziletler ve İslami maarifle süsledi. Hz. Ali ibni Hüseyin as adları yine Ali olan küçük kardeşleri ile ismen benzerlik taşımasından dolayı daha büyük Ali anlamında olan "Ali Ekber" lakabı verildi. Değerli babasının Emevi hükümetinin zulümlerine karşı gerçekleştirdiği kıyamda önemli rolü olan Hz Ali bin Hüseyin as bu hareketin devamında 10 muharrem 61 yılında Yezid bin Muaviye ile İmam Hüseyin as arasında Kerbelada karşı karşıya geldikleri sırada savaş meydanına gitti ve cesurca savaşması neticesinde şehit düştü. İran'da hz Ali Ekber as'ın veladet günü gençler günü olarak adlandırıldı. 

******

8 Mayıs günü kızıl haç ve Kızılay günü olarak adalandırılmış bulunuyor. Kızıl haç kurumu, insanların acılarının azaltılması ve genel sağlığın korunması ve ilerlemesi yönünde faaliyette bulunan uluslar arası bir teşkilattır ki, Cenevre konvansiyonu uyarınca 1864'de kuruldu. 

******

35 yıl önce bugün hicri şemsi 18 ordibeheşt 1361'de İranın güneyindeki Hoveyze kenti Irakın İrana dayattığı savaşın 3. yılında büyük Beytülmukaddes askeri operasyonu sırasında Irakın baasçı rejiminin işgalinden kurtarıldı. Hoveyze İranlı gençlerin direniş ve cesaret sembolüdür. Bu cesur insanlardan biri Hüseyin İlmulhudadır ki arkadaşlarıyla birlikte kanının son damlasına kadar zorunlu savaşın ilk aylarında Hoveyzenin düşmesini engellemek için direndi. Hoveyzenin kurtarılışı büyük fetih yani Hurremşehrin kurtarılmasına zemin hazırladı.

*****

66  yıl önce bugün hicri şemsi 18 Ordibeheşt 1330 tarihinde, İranlı çağdaş şair araştırmacı ve mütercim Reşid Yasemi hayata veda etti. Yine İran'ın önde gelen edip ve şairi olan Melekuşuarayi Bahar ile işbirliğinde bulunarak fakülte dergisini yayınladı. Reşid Yasemi bu dergide ve o dönemin gazeteleri olan Nobahar, Ayende ve Asarda kendi eserleri ve yazılarını yayınladı. Üstad Yasemi sonraki yıllarda çok yararlı eserleri telif ve tercüme etti ki bunların arasında "milletler tarihi ve nehl", "yazı kuralları", "çağdaş edebiyat tarihi" gibi kitaplara değinebiliriz. Üstad Reşid Yasemi "Sasaniyan döneminde İran", "İran edebiyatının tarihi" ve "genel tarih" gibi kitapları da tercüme etti.

909  yıl önce bugün hicri kameri 11 şaban 529'da, İranlı ünlü hekim ve şair Senai Gaznevi Gazney'de vefat etti. Hicri kameri 467'de dünyaya gelen Gaznevi gençken hükümdarların methine başladı. Gaznevi bu medh işini bıraktı ve irfana yöneldi. Yaşamını halka hizmet etmekle sürdüren Gaznevi, şiirlerinde fasık ve zalim hükümdarları eleştirdi. Farsça şiir üslubunu değiştiren Gaznevi Farsça şiirinde geleneksel yapısında özellikle gazel kaside şiirlerinde köklü değişiklikler gerçekleştirdi. Senai'nin eserleri arasında İlahiname, Karnameyi Belh ve tarikul tahkik adlı eserlere değinebiliriz.*****265 yıl önce bugün hicri kameri 11 şaban 1173'de, İranlı önde gelen âlimlerden Hekim Molla İsmail Havacui vefat etti. Yetenekli ve kabiliyetli bir hekim olan Havacui'nin güzel bir yazısı vardı. Allame Havacui 150'den fazla kitap kaleme aldı ki bunlardan Favaid Elrecaliye adlı eserine değinebiliriz.

******

368 yıl önce bugün hicri kameri 11 şaban 1070'de İranlı önde gelen alim ve arif birinci Meclisi lakaplı Allame Muhammed Taki Meclisi vefat etti. Hicri kameri 1003'de İsfahanda dünyaya gelen Meclisinin hanedanının tamamı fazl ve ilim ehli idiler. Fıkıh, hadis ve kelamda üstün hoca saylan Meclisi birçok öğrenci yetiştirdi ki bunların en önemlisi oğlu Muhammed Bagır Meclisidir.

*****

106 yıl önce bugün hicri kameri 11 şaban 1332'de önde gelen alim Ayetullah Muhammed Taki Ağa Necefi İsfahani vefat etti. Hicri kameri 1262'de İsfahanda dünyaya gelen İsfahani dini dersleri babasından öğrendikten sonra Necefi Eşrefe gitti. İsfahani 5 yılın ardından İsfahana geri döndü ve halkın en yüksek din mercii makamına ulaştı. İsfahani yabancı sömürgecilerle özellikle İngilizlerle mücadeleden gafil olmadı.

223 yıl önce bugün 8 mayıs 1794'de Fransız bilim adamı Antovan Lavaziye Fransız devriminin ardından Giyotinle infaz edildi. Miladi 1743 yılında dünyaya gelip daha sonraları Fransa akademisi üyeliğine seçilen Lavaziye, başlattığı araştırmaları sırasında havanın ayrışması ve havanın oluşturduğu unsurları tespit etmeyi başardı.

******

144 yıl önce bugün 8 mayıs 1873'de İngiliz siyasetçi ve filozof John Stuart Mill 68 yaşında hayata veda etti. Millin siyasi yazıları daha çok siyasi özgürlükler ve hakları, parlamenter hükümet ve kadınların toplumdaki konumlarına ilişkindir.

115 yıl önce bugün 8 Mayıs 1902 tarihinde, Fransa'nın güneyinde Peliye dağında meydana gelen volkan sonucunda söz konusu dağın eteklerinde bulunan Saint Piyere kenti yerle bir oldu. Sadece 3 dakika süren volkan faciasında 30 bine yakın insan hayatını kaybetti. Mun Peliye yanardağı yıllarca faaliyet yapmadı ve bu dağda meydana gelen patlama aslında beklenmedik bir durumdu ve miladi 1902'de meydana gelen volkandan sonra faaliyet dışındaydı. 

*****

72 yıl önce bugün 8 mayıs 1945'de Nazi Almanyanın kayıtsız şartsız teslim olmasıyla 2. dünya savaşı Avrupa'da sona erdi. 1943'ten sonra Almanya'nın 2. dünya savaşındaki yenilgileri başladı. Bunun ardından Rusların doğu cephelerdeki saldırıları arttı ve Almanya ve ülkenin doğu Avrupa'da yer alan hegemonyasındaki diğer bölgelere kadar ilerledi.