Bugün hicri şemsi 24 hordad 1396, hicri kameri 19 ramazan 1438 ve 14 haziran 2017 çarşamba

1398 yıl önce bugün hicri kameri 19 ramazan 40 yılında, İslam Peygamberi Nebiyi Ekrem saa'in değerli damadı amcaoğlu ve en yakın yareni Ali İbni Ebitalip as Kufe camisinin avlusunda sabah namazı kıldığı bir sırada Abdurrahman İbni Mülcem Muradi isimli bir şahısın zehirli kılıcıyla yaralandı ve bu elem dolu olaydan birkaç gün sonra şehit düştü. Hz Ali as, Hz Muhammedi Mustafa saa'den sonra İslam tarihinin ondan cesaret, iman, züht, ahlak, ilim ve adalet simgesi olarak yâd ettiği ikinci bir şahsiyetti. Hz Ali as İslam Peygamberi saa'in mutahhar evinde en yüce ilahi maarifle tanıştı ve Hz Muhammed saa tarafından bizzat terbiye edildi. Hz Ali as aslında Peygamber efendimizin davetini kabul eden ilk erkekti. Hz Ali ibni Ebitalip as Resulü Ekrem saa'in çeşitli risalet döneminin tüm aşamasında sadık bir dost ve yaveriydi ve hiçbir zaman Hz Muhammed'i saa yalnız bırakmadı öyle ki Allah resulünün can güvenliği ve İslam dinini korumak amacıyla canı defalarca tehlikeye girdi ve hak ile batıl arasındaki savaş sahnelerinde daima ön safta yer aldı. Hz Ali as çok muhabbetli ve sevgi dolu bir kalbi vardı öyle ki yetim bir çocuğun gözyaşları karşısında çok üzülür etkilenirdi. Hz Ali as adalet aşığıydı ve zulümle mücadele ederdi.

*****

606 yıl önce bugün hicri kameri 19 ramazan 832 yılında, İranlı matematikçi ve müneccim Giyasiddin Cemşid kaşani vefat etti. Matematik ve nücum bilimlerinde çok yetenekli idi ve yıldızların rasat edilmesi için gerekli olan tüm araç gereçlerin mucidiydi. Giyasiddin Cemşid kaşaninin matematik bilimindeki mahareti o kadar fazlaydı ki matematik kuramları özellikle pi rakamını dikkatle muhasebe ederdi. Semerkant rasathanesinin inşasında önemli katkısı olan Giyasiddin Cemşid kaşaniden matematik ve nücum dallarında geriye kalan değerli eserleri arasında Meftah Elhesab ve risale alat rasad adlı kitaplara değinebiliriz.

*******

37 yıl önce bugün hicri şemsi 24 hordad 1359'da, İranlı mücahit ve âlim Ayetullah Golamhüseyin Tebrizi Abdhodai 97 yaşında vefat etti. Dini ilimleri Tebriz kentinde öğrenen Ayetullah Golamhüseyin Tebrizi Abdhodai, ardından kutsal Necefi Eşref kentine gitti ve burada allame Seyid Muhammed Kazım Yezdi nezdinde dini ilimleri yüksek Kademelerde öğrendi.

****

36 yıl önce bugün hicri şemsi 24 hordad 1360'da, İran İslami Şura meclisinden 120 milletvekili eski cumhurbaşkanlarından Beni Sadr'ın siyaset açısından kifayetsizliği yasa tasarısını sundular. Irak'ın baasçı Saddam rejiminin İran aleyhindeki askeri tecavüzleri aleyhindeki halk direnişine Beni Sadr'ın arka çıkamaması neticesinde zaafiyete uğradı ve meclis ile cumhurbaşkanı arasındaki ihtilaflar doruğa ulaştı. 120 milletvekilinin sundukları yasa tasarısı nihayet onaylandı ve rahmetli İmam Humeyni Beni Sadr'ı cumhurbaşkanlığı görevinden azlettiler.

*****

108 yıl önce bugün hicri şemsi 24 hordad 1288'de meşruta yanlıları mücahitleri Tahran'a vardılar ve küçük istibdad dönemi sona erdi. Mücahitlerin Gilandan Kazvin'e girmeleri ve Bahtiyari mücahitlerin İsfahan yoluyla Tahran'ı fethetmeleri ardından Muhammed Ali şah gacar kısa süren saltanatı ardından iktidardan düştü ve küçük istibdad dönemi sona erdi.

*****

93 yıl önce bugün 14 haziran 1924'de Fransız ünlü arkeolog Jak do Morgan hayata veda etti. 32 yaşında Fransa hükümetinin temsilcisi olarak Asya kıtasına gitti ve Hindistan, Kafkasya ve Ermenistan'ı ziyaret etmesi ardından 3 yıllığına İran'da kaldı. İran'a yeniden gelen Morgan, Fars, Lorestan ve Huzistan bölgelerinde kazı çalışmalarında binlerce değerli tarihi eseri keşfetti.

*****

89 yıl önce bugün 14 haziran 1928'de Arjantin'li hekim ve 20. yüzyılın önde gelen inkılapçılarından Dr Ernesto Chegovara dünyaya geldi. Küba inkılabının zaferinden sonra birkaç Afrika ve Latin Amerika ülkesine giden Chegovara 1967'de Bolivya ziraatçılar inkılabına yardım etmesi sırasında 39 yaşında öldürüldü.

*****

310 yıl önce bugün 14 haziran 1707'de buhar gücü Fransız doğa bilimcisi Denis Popen tarafından keşfedildi. Popen ilk defa sanayi tarihinde buhar gücünden araç motorunun hareketinin oluşması için yararlandı.

*****

281 yıl önce bugün 14 Haziran 1736 tarihinde, Fransız fizikçi Charles Agostin Kulen dünyaya geldi. Eğitimini tamamladıktan sonra Elektrik ve mıknatıs dallarında ders veren Charles Agostin bu bilim dallarında birçok eser günümüze bırakmıştır. Charles Agostin ders vermenin yanında geniş şekilde araştırmalarda bulundu ve nihayet sonraları "Kulen" kanunları olarak dünyaca ün kazanan fizik biliminde kanunlar çıkarmayı başardı. Bu Fransız fizikçi 70 yaşında yaşama veda etti.

******

206 yıl önce bugün 14 haziran 1811'de ünlü Amerikalı yazar ve Sam Amcanın evi adlı eserinin yazarı Hariyet Bichrasto dünyaya geldi. Onun ailesi köleliğe karşı hareket liderlerinden idi ve kendisi de kaçan kölelere yardım eli uzattı.

*****

197 yıl önce bugün 14 Haziran 1820 tarihinde, Muhammed Ali Paşa komutasındaki Mısır askerleri Sudan'a saldırdı ve bu İslam ülkesinin büyük bir bölümünü işgal etti. Bu işgalle birlikte İngilizler de güney Sudan'a saldırarak bu bölge üzerinde hakimiyet kurdu. Ancak Mehdi Sudani liderliğindeki Sudan halkı 1881 yılından itibaren Mısır ve İngilizlere karşı mücadelelerini başlattı ve 1885 tarihinde Mısır ve İngiliz güçlerini ağır bir şekilde hezimete uğrattılar ve ülkelerinin büyük bir kısmını kurtardılar.

*****

187 yıl önce bugün 14 Haziran 1830 tarihinde, Fransız güçleri Afrika'nın kuzeyindeki Cezayir sahillerinde karaya indiler. Bu saldırı Fransa'nın Cezayir üzerindeki sultacılık ve sömürgeciliği dahilinde askeri operasyonun başlandığı dönemdi. Fransa'nın Cezayir üzerindeki sömürgeciliği aslında bu ülke halkının yoğun direnişi ve Fransız işgalcileri aleyhindeki silahlı kıyamı ile karşılaştı.

*****

134 yıl önce bugün 14 Haziran 1883 tarihinde, İngiliz şair ve yazar Edvard Fitz Jerald 74 yaşındayken hayata veda etti. Başta Farsça dil ve edebiyatı olmak üzere doğu dillerine büyük bir merak sarmaya başlayan Edvard Fitz Jerald Hayyamın rübaileri, Abdurrahman Caminin manzumesi ve İranlı diğer iki büyük ve ünlü şairlerin eserlerini İngilizceye tercüme etti. Hayyam'ın rübaileri tercümesinde o kadar büyük bir yetenek sergiledi ki o yıllarda dünyanın en önde gelen tercümeleri arasında yer edinmeyi başardı.

*****  

77 yıl önce bugün 14 haziran 1940'da Paris Nazi Almanya ordusunca işgal edildi. Bu tarihte Alman güçleri Parise girdiler ve Paris direnmeden Alman ordusuna teslim oldu.

*****

31 yıl önce bugün 14 Haziran 1986 tarihinde, Latin Amerika'nın tanınmış yazarı Horge Luis Borges yaşama veda etti. 1899 tarihinde Arjantin'de dünyaya gelen Horge Luis Borges gençliğinde "Edgar Alenpo" "Charles Dickens" ve "Servantes" gibi ünlü yazarların eserlerini okumakla geçirdi. Horge Luis Borges eğitiminin sonunda yazarlık mesleğini ciddiyetle başladı ve zamanla Latin Amerika'nın en ünlü mizah yazarları arasında yer aldı.