Bugün hicri şemsi 29 hordad 1396, hicri kameri 24 ramazan 1438 ve miladi 19 haziran 2017 pazartesi

728 yıl önce bugün hicri kemeri 24 Ramazan 710 tarihinde, İranlı hekim matematikçi fizikçi müneccim ve filozof Kutbeddin Şirazi İran'ın kuzey batısındaki Tebriz kentinde vefat etti. Kendi döneminin önde gelen bilim adamlarından olan Hace Nesireddin Tusi'nin öğrencilerinden olan Kutbeddin Şirazi gökkuşağı ve bunun nasıl oluştuğu konusunda araştırmada bulunan ilk bilim adamıydı ve gökkuşağı halkında bilimsel tefsiri hazırladı. Mantık, irfan, geometriyi o dönemin ünlü bilim adamları nezdinde öğrenen Kutbeddin Şirazi tıp bilimini öğrenmesi konusunda da büyük çaba harcadı ve yıllarca İran'ın güney şehirlerinden olan Şiraz hastanesinde hastaların tedavisi ile meşgul oldu. Tıp, hikmet, matematik ve nücum alanlarında birçok eser kaleme alan Kutbeddin Şirazi tıpta İbni Sinanın kanun külliyatı, Oglidos tahririnin tercümesi, Hace Nesireddin Tusinin eseri olup nücum ve yıldız biliminde nihayetul idrak gibi eserleri de kaleme almıştır.

*******

40 yıl önce bugün hicri şemsi 29 hordad 1356'da ünlü İranlı yazar ve düşünür Dr Ali Şeriati Londra'da vefat etti. Hicri şemsi 1312'de İran'ın kuzey doğusundaki Sebzivar yakınında dindar ve bilim ehli olan bir ailede dünyaya geldi. Dr Şeriati edebiyat dalında tahsilini yaptı ve aynı zamanda şah rejimine karşı siyasi mücadele başlattı. Dr Şeriati tahsilini sürdürmek amacıyla Fransa'ya gitti ve Sorborn üniversitesinde dinler tarihi dalında doktora derecesini aldı ve ardından vatanı İran'a geri döndü. Dr Şeriati mücadele hayatını Tahran'daki İrşad hüseyniyesinde konuşmalar ve tartışmalı sohbetlerle sürdürdü. Dr şeriati üstad Mutahhari ve şehit Bahoner gibi kendi dönemindeki önde gelen düşünürlerle birlikte İrşad hüseyniyesini gençlik çağında olanların düşünce merkezine dönüştürdü. Bu ünlü İranlı düşünür ve araştırmacı hayatı boyunca 200'den fazla kitap, ders notları ve konuşmalarını içeren kaset mecmuası gibi eserleri ortaya koydu. Dr Şeriatinin en ünlü eserleri arasında "islam ve insan", "medeniyet tarihi", "evet öyle idi kardeş", "hac" ve "fatıma, fatımadır" gibi eserlerine değinebiliriz.

****

66 yıl önce bugün hicri şemsi 29 hordad 1330'da İran'da petrol sanayisinin millileştirilmesi yasasının hicri şemsi 29 isfend 1329'de onaylanması ardından İranlı uzmanlardan oluşan bir heyet İran petrol şirketinin yürütme işleri görevini üstlendi. Ayetullah Kaşani ve Dr Musaddıkın önerisi ve İran'ın o dönemdeki milli şura ve temsilciler meclislerinin onayıyla bu heyetin kurulmasıyla İngiliz petrol şirketinin faaliyetleri sona erdi. Böylece bugün İran'da İngiliz petrol firmasının faaliyet hayatının son bulduğu gündür. Bugün İran'ın Müslüman halkı büyük bir fedakarlık göstererek büyük bir zaferin altına bir daha imza attı ve bunun neticesinde yabancı sömürgeci güçler ve iç istibdadı geri adım atmak zorunda kaldı. İngiliz firmasının İran'daki faaliyetlerinin sona ermesiyle birlikte bu şirketin elemanları toplu olarak İran topraklarını rezil rüsva bir şekilde terk ettiler.

******

19 yıl önce bugün hicri şemsi 29 hordad 1377'de önde gelen alim ve fakih Ayetullah Ali Garavi Tebrizi Irak'ın Kerbela kentinde şehit düştü. Ayetullah Tebrizi birkaç arkadaşıyla birlikte Kerbela'daki İmam Hüseyin as'ın pak türbesinden geri döndüğü bir sırada bilinmeyen kimselerin açtığı ateş neticesinde şehit düştü.