Ağustos 20, 2017 07:03 Europe/Istanbul

Bugün hicri şemsi 28 mordad 1396, hicri kameri 26 zilkade 1438 ve 19 ağustos 2017 cumartesi

64 yıl önce bugün hicri şemsi 28 Mordad 1332'de, Amerikan ürünü 28 Mordad askeri darbesi Dr Musaddık aleyhinde vuku buldu ve bu darbenin ardından Muhammed Rıza Pehlevi İran'da yeniden gücü elinde bulundurdu. Amerika casusluk servisi CİA tarafından gerçekleştirilen bu askeri darbe İngilizlerin yardımıyla vuku buldu ve halk ile siyasi güçler arasında tefrika yaratmak ve İran'da gergin bir ortam oluşturmakla Musaddık hükümetinin düşmesini başardılar ve bundan 3 gün önce İtalya'ya kaçan şahın İran'a geri dönmesini sağladılar. İran'da vuku bulan bu esef verici olaydan sonra İran'ın Müslüman halkı İngilizlerin İran'daki petrol sanayisinden elini kesmekle Petrolü millileştirdi. Ancak bir grup kargaşa çıkaranlar sokaklara dökülerek şaha bağlı askerlerle birlikte protesto gösterileri düzenlediler ve devlete bağlı kurum ve kuruluşlara saldırdılar. Bu sıralarda askeri darbe düzenleyen birimler Tahrandaki hassas bölgeleri muhasara ettiler ve Amerika'ya bağlı Zahedi, Musaddık hükümetinin düştüğünü kendisinin başbakanlığa atandığını radyodan ilan etti. Bu darbeden sonra ve şahın İran'a geri dönmesi ardından İran'da kapalı ortam ve sansür atmosferi hakim oldu. 

*****

39 yıl önce bugün hicri şemsi 28 mordad 1357'de İran’ın güneyindeki Abadan kentindeki Reks sinemasında despot pehlevi rejimi unsurlarınca korkunç bir yangın meydana geldi. Savak ve pehlevi rejimi unsurlarınca  İslam inkılabı hareketinin imajını bozmak amacıyla gerçekleşen bu korkunç cinayette 377 insan feci bir şekilde öldü.

*******

33 yıl önce bugün hicri şemsi 28 mordad 1363'de İranlı önde gelen araştırmacı ve bakteri bilimcisi dr Azer Endami vefat etti. Hicri şemsi 1346 yılında bakteriyoloji diplomasını alan Endami tıp alanında geniş araştırmalarda bulundu.

******

716 yıl önce bugün 26 zilkade 722'de, İran'lı önde gelen fakih müfessir mütekellim ve edip Mesut bin Ömer Taftazani İran'ın kuzey doğusundaki Guçan kentinde dünyaya geldi. Yaşamanın bir kısmını Horasan kenti ve Orta Asya'daki kentlere ilim öğrenmek için ziyaretlerle geçiren Taftazani, telif işine 16 yaşından itibaren başladı ve birçok kitap yazdı ki onlardan bazıları günümüzde ilmiye medreselerinde ders kitaplarında okutuluyor. Elteftezani'nin geriye bıraktığı eserleri arasında, Elmotul Elirşad ve Mohteser elmeani adlı kitaplara değinebiliriz.

*****

355 yıl önce bugün 19 Ağustos 1662'de, Fransız yazar ve matematikçi ve hesap makinesi mucidi Beliz Pascal hayata gözlerini yumdu.1623'de dünyaya gelen Blaise çocukken matematiğe büyük ilgi duyardı.

******

198 yıl önce bugün 19 ağustos 1819'da İngiliz bilim adamı James Wat hayata gözlerini yumdu. Daha çok buhar makinesi mucidi olarak anılan İskoçyalı kaşif Wat sanayi devriminin ortaya çıkmasında önemli rol ifa etti.

*****

87 yıl önce bugün 19 ağustos 1930'da Rus oryantalist Vasili Bartold hayata gözlerini yumdu. Rusya'daki bir üniversitede doğu dillerini öğrenen Bartold Farsça, Arapça ve Türkçe'yi  öğrendi.