Tarihten Bir Yaprak
Bugün hicri şemsi 5 şehriver 1396, hicri kameri 5 zilhicce 1438 ve miladi 27 ağustos 2017 pazar
5 şehriver günü İran takviminde İslam dünyasının önde gelen bilim adamı Muhammed bin Zekeriya Razi'yi anma günüdür. Hicri kameri 251'de Tahran'ın güneyindeki Rey'de dünyaya gelen Razi ilk başta kuyumculuk mesleğini ardından kimyacılık mesleğini seçti. Bu İranlı bilim adamı alkolü keşfeden ilk insan olup çeşitli bilimsel dallarda 250 eser kaleme aldı.
*****
39 yıl önce bugün hicri şemsi 5 şehriver 1357'de İran tarihinin başlangıcı şahlık tarihinden hicri şemsi tarihine geri döndü. İran İslam inkılabının zaferinden önce İslam öğretilerini kendi çıkarlarına aykırı gören zalim pehlevi rejimi İranın eski tarihi mefahirlere dayanarak bu öğretilerle mücadele etmeye kalkıştı. Bu yüzden pehlevi rejiminin göstermelik meclisinin onayıyla hicri şemsi 1355 yılından itibaren İranın tarih başlangıcı İslam peygamberinin hicretinden Hahamenişi silsilesinin şahı Kuruşun taç giymesi tarihine dönüştü. Bu olay İmam Humeyni ve İranın Müslüman halkının öfkesine neden oldu.
******
27 yıl önce bugün hicri şemsi 5 şehriver 1369'da İranlı ünlü hat üstadı Ali Ekber Kave vefat etti. Bu önde gelen hat hocası hicri şemsi 1271'de İran'ın güneyindeki Şiraz kentinde dünyaya gelerek çocukken kendi dönemindeki önde gelen hat hocalarının eserleriyle yakından tanıştı. Mirza Taher Katip, Homayun Hemedani ve Emadolketab seyfi Gazvini gibi hocalardan dersler alan Kave nihayet sanatta kemale erdi.
******
103 yıl önce bugün hicri kameri 5 zilhicce 1335'de Mısırlı önde gelen bilim adamı şeyh Muhammed Gazzali dünyaya geldi. İslam dünyasının önde gelen düşünürlerinden olan Gazzali çeşitli halk kesimleri arasındaki vahdet ve birlikteliğin oluşmasına neden olan tek etkenin din alimlerinin bu konudaki etkili faaliyetleri olduğuna inanıyordu.
*****
77 yıl önce bugün Hicri Kameri 5 Zilhhice 1361'de, Müslüman filozof, fakih ve büyük arif Allame Muhammed Hüseyin Kempani Irak'ın kutsal Necef kentinde vefat etti. Hicri Kameri 1296'da Irak'ın başkentine yakın Kazemeyn kentinde dünyaya gelen Kempani, felsefe, hikmet, irfan, tarih, coğrafya, şiir ve edebiyatta büyük kabiliyete sahipti. Allame Kempani’nin sahip olduğu düşünce ve beyan gücü onun büyük bir şahsiyete dönüşmesine neden oldu. Allame Kempani’den çeşitli risaleler ve havvaşiler geriye kalırken, bunların arasında felsefe, hikmet, içtihat ve taklit dallarındaki risalelere değinebiliriz. Bu büyük Müslüman âlimden İslam önderleri methindeki şiir divanı da geriye kalmıştır.
******
1691 yıl önce bugün 27 ağustos 326'da Roma imparatorluğunda yeni kurulan Kostantaniye kenti bu imparatorluğun doğu kesimindeki başkenti olarak seçildi. Bu kent Konstantin'in emriyle Roma imparatorluğunun doğusundaki bölgelerinde Konstantinapol adıyla isimlendirildi ancak daha sonraları adı Kostantaniye olarak değiştirildi. Kostantaniye miladi 1453'de Sultan Mehmet tarafından ele geçirildi ve daha sonraları İstanbul adını aldı. Günümüzde İstanbul Türkiye'nin en kalabalık kenti olarak biliniyor ve Türkiye'nin batısındaki Boğaziçi'nin iki tarafında yer almaktadır.
******
382 yıl önce bugün 27 ağustos 1635'de İspanyalı yazar Lupe Devega hayata veda etti. 1562'de dünyaya gelen Devega zamanla yazdığı tiyatro senaryolarını sahneye çıkarttı ve büyük bir ilgi ile karşılandı.
******
247 yıl önce bugün 27 ağustos 1770'de Alman filozof Georg Wilhelm Friedrich Hegel dünyaya geldi. Hegel tarih için birkaç aşamayı tanıttı ve tarihin seyrinin yalnız Allah tarafından tayin edildiği ve tarihin hedefinin ise Allah olduğu inancında idi. Bu Alman filozof mantık bilimi adlı kitabın yazarıydı ve 1831'de hayata veda etti.
******
72 yıl önce bugün 27 ağustos 1945'de İngiliz bilim adamı Reynold Alleyne Nicholson hayata veda etti. 1868'de dünyaya gelen Reynold Alleyne Nicholson Londrada bulunan Cambridge üniversitesinde dil hocası olarak çalışmalarına başladı. İran edebiyatı konusunda geniş araştırmaları olan Nicholson, kendisini İranlı ünlü arif ve şair Molana Celaleddin Ruminin müridi olarak tanıttı ve 25 yıl boyunca Molevi mesnevisi konusunda geniş araştırmaları oldu. Molevi mesnevisinin şiirlerinin İngilizceye olan ilk tercümesi Reynold Alleyne Nicholson tarafından yapıldı.
******
52 yıl önce bugün 27 ağustos 1965'de İsviçreli mimar Charles Edward Janere hayata veda etti. Günümüz modern mimarisinin öncülerinden olan Jenere yaşadığı dönemde modern mimari encümenine üye idi.
*******
26 yıl önce bugün 27 ağustos 1991'de doğu Avrupa'daki Moldavya bağımsızlığa kavuştu. Bu ülke tarih boyunca Ukrayna, Osmanlılar, Rusya ve Romanya olmak üzere çeşitli ülkelerin hegemonyası altında idi.