Bugün hicri şemsi 19 mehr 1396, hicri kameri 20 muharrem 1439 ve 11 ekim 2017 çarşamba

171 yıl önce bugün hicri kameri 20 Muharrem 1268'de Mirza takihan Emirkebir sadrazamlıktan azledildi. İran'da Gacarlar döneminde önemli siyasi şahsiyetlerden biri sayılan ve bir süre Nasıriddin Şah'ın sadrazamı olan Emirkebir, bağımsızlık yanlısı, imanlı, bilgili ve kültürlü birisi olup, İran'da talim terbiye ve kültür alanlarında önemli reformlar ve ıslahatların gerçekleşmesinde öncü rol oynadı. Emirkebir yabancı devletlerin İran'a müdahalelerini engellemek için büyük çaba harcadı. Emirkebirin bağımsız ve özgürlükçü bir şahsiyete sahip olması, İran'daki iç unsurlar ve yabancı devletlerin öfkesine neden oldu ve bu yüzden iç ve dış baskılar ve komplolar sonucunda Gacar şahı Emirkebiri azletti ve sürgünden sonra nihayet katletti.

*******

33 yıl önce bugün hicri şemsi 19 mehr 1363'de, İranlı çağdaş şair ve araştırmacı üstat Abdulkerim Emiri Firuzkuhi vefat etti. Hicri şemsi 1288'de İran'ın kuzey kentlerinden olan Firuzkuh etrafındaki bir köyde dünyaya gelen Firuzkuhi, şiir söylemeye gençken başladı ve bunun yanı sıra İslami ilimler ve maarifi öğrenmeye başladı. Firuzkuhi'nin şiirlerini kendi çağındaki şairlerden ayırt eden etkenlerden biri, onun şiirlerinde dini temaların yoğunluğudur. Şiir tekniklerinde özellikle gazel ve kaside gibi şiir çeşitlerinde üstad olan Firuzkuhi'den 15 binden fazla şiir geriye kalmıştır.

*****

33 yıl önce bugün hicri şemsi 19 mehr 1363'de, İranlı ünlü alim, Kur'an müfessiri ve üniversite hocası Ayetullah hacı Mirza Halil Kemerei vefat etti. Fıkıh, fıkıh usulü ve diğer dini ilimler dalındaki bilimleri kutsal Kum dini ilimler medresesinde öğrenen Ayetullah Kemerei, tahsilinin sonunda felsefe bilimini öğrendi. Hicri şemsi 1341'de zalim şah rejiminin sultacı siyasetlerini eleştirmesinden dolayı önce tutuklanıp ardından hapse giren söz konusu alim, İslam inkılabının zafere ermesinin ardından Tahran üniversitesinde ilahiyat fakültesinde doktora derecesiyle ders vermeye başladı.

*******

27 yıl önce bugün hicri şemsi 19 mehr 1369'da İslami Mezhepler Takrip Kurumu islam inkılabı lideri Ayetullah seyid Ali Hamenei'nin emriyle İranda kuruldu. İslami Mezhepler Takrip Kurumu İslami ümmet birliği ve Müslümanlar arasındaki vahdetin sağlanması doğrultusunda İslam inkılanı rehberinin emriyle kuruldu. Bu kurum itikadi, fikri, kelam, fıkhi, usül ve bilimsel alanlarda takrip zemininin oluşması amacını güdüyor. Ancak bu kurumun asıl hedefi tefrikadan uzak kalarak islami hakimiyetin oluşmasıdır.

*******

312 yıl önce bugün 11 ekim 1705'de Fransız fizikçi Amonton Giyom hayata veda etti. Giyom 1687'de havadaki rutubetin ölçülmesi için rutubet ölçüm aletini ardından basınç ölçüm aygıtını icat etti.

*****

132 yıl önce bugün 11 ekim 1885'de Fransız yazar ve edip Fransuva Moryak Fransa'nın Bordo kentinde dünyaya geldi. Eğitimle birlikte yazarlığa yönelen Moryak Paris kentinde şiir söylemeye başladı ve nihayet ilk şiir divanını kaleme aldı.

******

54 yıl önce bugün 11 ekim 1963 Fransız ünlü şair ve yazar Jan Kokto hayata veda etti. 1889'da dünyaya gelen Kokto çocukluğundan beri yüksek yetenek ve zekaya sahipti ve 1. Ve 2. Dünya savaşlarında yeni edebi hareketlerinde aktif faaliyette bulunuyordu.