Kasım 01, 2017 15:01 Europe/Istanbul

Bugün hicri şemsi 10 aban 1396, hicri kameri 12 sefer 1439 ve miladi 1 kasım 2017 çarşamba

38 yıl önce bugün hicri şemsi 10 Aban 1358'de, İranlı mücadeleci alim ve fakih Ayetullah Seyit Muhammed Ali Gazi Tabatabai eli kanlı terör örgütü Furkan grubu tarafından şehit edildi. Hicri şemsi 1293'de İran'ın kuzey batısındaki Tebriz kentinde dünyaya gelen Ayetullah Tabatabai, değerli babasının yanında yetiştirildi ve ilk eğitimini onun yanında öğrendi. Yüksek eğitimini muteber ilmiye medreselerinde tamamlayan Allame Tabatabai kendi döneminin önde gelen alimlerinden özellikle İran İslam Cumhuriyetinin rahmetli kurucusu İmam Humeyni'nin nezdinde büyük feyizler aldı. Despot şaha karşı başlattığı siyasi mücadelelerinde defalarca sürgüne gönderilen Allame Tabatabai İran'da İslam İnkılabının zafere kavuşmasından sonra İmam Humeyni tarafından Tebriz kenti Cuma İmamı ve temsilcisi olarak tayin edildi ve nihayet böyle bir günde şehit edildi.

*****

37 yıl önce bugün hicri şemsi 10 Aban 1359'da, İran’ın dönem petrol bakanı Muhammed Cevad Tondguyan bu bakanlıktaki birkaç yetkiliyle birlikte Irak'ın devrik Saddam rejiminin İran'a dayattığı zorunlu savaşın başlamasından bir ay sonra İran'ın güneyindeki petrol tesisatlarını incelemesi için bölgeye gittiği bir sırada mütecaviz Iraklı askerlerince kaçırıldı. Saddam rejimi Tondguyanın kaçırıldığını tekzip ediyordu. Ancak nihayet Saddam rejimi Tondguyanın intihar ettiğini iddia etti. Halbuki Tondguyan üzerine yapılan tıbbi muayeneler ve ona yakın olan esirlerin ileri sürdükleri ifadeleri İran'ın eski petrol bakanının Irak'ın Baasçı rejiminin vahşice yaptığı işkenceleri sonucunda şehit olduğu yönündeydi.

*****

103 yıl önce bugün hicri şemsi 10 aban 1293'de 1. dünya savaşı sırasında İran'ın dönem hükümeti tarafsızlık kararı aldı. İran'ın bu savaştaki tarafsızlığı milli şura meclisinin onaylaması ardından hükümet tarafından ilan edildi. 

******

661 yıl önce bugün hicri kameri 12 sefer 778'de, İranlı ünlü şair Selman Savoci lakaplı Hace Cemaleddin Selman Savoci İran'ın ortasındaki Save kentinde vefat etti. Selman'ın babası fazıl ve kalem ehli birisi olup İlhanlılar sarayında divan işleriyle meşguldü. Selman çocukluk ve gençliğinde tahsile yöneldi ve kendi döneminin yaygın bilimlerini öğrendikten sonra zirveye ulaştı. Selman'ın şiir konusunda büyük bir yeteneği vardı öyle ki Hafızı Şirazi Selman'ı şiirlerinde övmüştür.

******

63 yıl önce bugün 1 kasım 1954'de, Cezayir Kurtuluş hareketinin Ahmet bin Bela tarafından kurulmasıyla Cezayir'de bağımsızlık yönündeki savaşlar da başladı. Cezayir Bağımsızlık Savaşı, 20. yüzyılın en önemli bağımsızlık savaşlarındandır. 

*****

99 yıl önce bugün 1 Kasım 1918'de, Avusturya-Macaristan imparatorluğu 1. dünya savaşında yenilmesi ardından parçalandı. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, Orta Avrupa'da hüküm süren ve I. Dünya Savaşından sonra yıkılan bir imparatorluktur.

****

95 yıl önce 1 kasım 1922'de Türkiye'de saltanat düzeni lağvedildi. Birinci dünya savaşının sona ermesi ve Osmanlıların çökmesi ardından Atatürk'ün iktidara geçmesi ile birlikte Atatürk ülkede padişahlık düzeni ve Osmanlıların hükümetinin çökmesini istiyordu ve böylece bu düzenin çökmesiyle Türkiye'de 29 ekim 1923'de cumhuriyet düzeni kuruldu.