Нима учун европаликлар янада оғир ҳаётни кутмоқда?

Европа Иттифоқига аъзо 23 мамлакатда ўтказилган янги сўровнома бу қитъанинг жамоавий кайфиятидан огоҳлантирувчи манзарани кўрсатмоқда.

«Политико» газетаси 2026 йил 26 январь куни «FGS Global» институтига таяниб хабар қилишича, европалик фуқароларнинг 76 фоизи ўз мамлакатларининг келажагига нисбатан пессимистик кайфиятда. Сўровнома натижаларига кўра, қарийб 80 фоиз респондент келажак авлодлар ота-оналарига нисбатан қийинроқ ҳаёт кечиришларига ишонади. Бу рақамлар Европа жамиятларида чуқур ва тузилмавий хавотир шаклланаётганини кўрсатади. Бу кенг тарқалган пессимизм сўнгги йилларда иқтисодий босимлар, ижтимоий нохавфсизлик ва сиёсий беқарорликни бир вақтнинг ўзида ҳис қилган миллионлаб фуқароларнинг ҳаётий тажрибасининг аксидир; улар келажакни янада қиммат ва ноаниқ йўл сифатида кўрмоқдалар.

Иқтисодий жиҳатдан, ҳаёт қимматлашуви инқирози ушбу пессимистик қарашнинг асосий омили бўлиб қолмоқда. Гарчи айрим Европа мамлакатларида инфляция 2022 ва 2023 йиллардаги чўққиларга нисбатан пасайган бўлса-да, унинг оилалар харид қобилиятига тўпланган таъсири сақланиб қолган. Реал иш ҳақларининг ўсмаслиги, уй-жой нархларининг ошиши ва энергия харажатларининг босими “орқада қолиш” ҳиссини, айниқса ўрта синф ва ёшлар орасида, умумий тажрибага айлантирди. Бостон консалтинг гуруҳи (BCG) ўз таҳлилларида европалик истеъмолчиларнинг ярмидан кўпи ҳали ҳам ўз мамлакатларининг иқтисодий истиқболига нисбатан пессимист эканини ва ўз турмуш шароитларининг барқарор яхшиланишига ишонмаслигини таъкидлайди.

Бу ҳолат Брюгель ва Жак Делор институти каби таҳлил марказларининг огоҳлантиришлари билан ҳамоҳанг. Ушбу марказлар ҳисоботларига кўра, Европа Иттифоқининг иқтисодий ўсиш модели паст маҳсулдорлик, аҳолининг қариши ва ижтимоий таъминот тизимларига тушаётган босим сабабли чарчаш босқичига кирган ва чуқур ислоҳотларсиз келажак авлодлар кутилмаларини қондириш қувватига эга бўлмайди. Шу билан бирга, европаликларнинг пессимизми фақат иқтисодий илдизларга эга эмас, балки тобора шахсий ва ижтимоий хавфсизлик соҳасига ҳам кенгайиб бормоқда. Швеция каби мамлакатларда жиноятчилик ва зўравонликнинг ошиши ҳозир инфляциядан ҳам жиддийроқ ташвишга айланиб, кундалик нохавфсизлик ҳиссини кучайтирмоқда. Бу жараёнлар сиёсий институтлар ва бошқарувга бўлган чуқур ишончсизлик муҳитида юз бермоқда. Айни пайтда, Европа мисли кўрилмаган геосиёсий беқарорликларга дуч келмоқда, бу эса ушбу заифлик ҳиссини янада кучайтиради. Украина уруши совуқ урушдан кейинги нисбий тинчликни шубҳа остига қўйиб, Европа қитъасида ҳарбий тўқнашув эҳтимолини яна реал хавотирга айлантирди.