روایت یک رهایی؛ نهم سنبله و بازگشت عزت ملی افغانها
نهم سنبله سالروز پایان حضور نظامی ایالات متحده آمریکا و نیروهای ناتو در افغانستان و روزی است که بسیاری آن را نه تنها روز پایان دو دهه جنگ و خشونت، بلکه نماد بیداری و اتحاد ملی افغانها میدانند.
به گزارش فیض احمد محمدی خبرنگار رادیو دری، چهار سال پیش در ۳۱ آگوست ۲۰۲۱ آخرین سرباز آمریکایی خاک افغانستان را ترک کرد. این لحظه، پس از سالها مقاومت پرهزینه و جهاد مردمی، بهعنوان نقطه عطفی در تاریخ معاصر کشور ثبت شد؛ نقطه عطفی که نشان داد افغانستان میتواند بار دیگر با اراده مشترک، زنجیرهای سلطه بیگانه را پاره کند.
ثابت هروی آگاه امور سیاسی و اجتماعی در هرات در گفتوگو با رادیو دری میگوید: نهم سنبله نماد یک دوره سخت و پرچالش تجاوز و اشغالگری بود. پس از دو دهه جهاد و مبارزه بر حق مردم افغانستان علیه اشغالگری آمریکا، سرانجام پیروزی نصیب ملت مسلمان ما شد.
هروی، این بیست سال را سالهایی توأم با قتل و کشتار بیرحمانه غیرنظامیان، تهاجمات فرهنگی گسترده و تخریب زیربناهای اساسی توصیف میکند و هشدار میدهد: سالها کار و فعالیت فرهنگی و سیاسی نیاز است تا اثرات مسموم این حضور نامشروع از زندگی مردم حذف شود.
از سوی دیگر، سید اشرف سادات تحلیلگر امور افغانستان نگاهی انتقادی به ساختار حکومت پیشین دارد که به باور او با حمایت مستقیم آمریکا شکل گرفته بود: «نبود وحدت ملی و به هم ریختگی سیاسی باعث شد که مردم از حکومت جمهوریت دل خوشی نداشته باشند. در طول تاریخ، هرگاه تجاوز خارجی به افغانستان صورت گرفته، ملت این سرزمین بدون در نظر گرفتن زبان و نژاد در کنار هم ایستاده و مبارزه کردهاند. همین اتحاد، رمز پیروزی ما در برابر بزرگترین قدرتهای جهان بود.»
ثابت هروی نیز انسجام ملی را بزرگترین سلاح افغانها در برابر پیچیدهترین جنگافزارهای قدرتهای متجاوز دانسته و تاکید میکند که این همبستگی، میراث گرانبهای این دوران است.
سادات در ادامه هشدار میدهد که اگر اراده جمعی و باور به منافع مشترک ملی به شکل واقعی تقویت نشود، خطر تکرار تلخیهای گذشته همواره وجود خواهد داشت: «مبارزات برحق مردم افغانستان قابل ستایش است، اما باید به همسویی واقعی میان حکومت و ملت اندیشید تا قربانیهای گذشته بیهوده نشود.»
نهم سنبله، امروز نه فقط یادآور رهایی از اشغال است، بلکه روزی برای بازخوانی مفهوم ملت شدن افغانها است؛ ملتی که با وجود همه تفاوتها، در لحظههای سختی و در برابر بیگانه، بار دیگر نشان داد که میتواند یکپارچه شود و بایستد.
از این رویداد بهعنوان سومین شکست بزرگ قدرتهای جهانی در افغانستان طی کمتر از یک قرن یاد میشود؛ شکستی که بهای آن را مردم این سرزمین با خون، آوارگی و فداکاریهای فراوان پرداختند اما در عوض بار دیگر عزت و استقلال را به تاریخ خویش بازگرداندند.