افغانستان، دروازه ترانزیتی جدید ایران و چین

در پی اعلام برنامه‌های تازه جمهوری اسلامی ایران برای گسترش همکاری‌های تجاری با چین، طرح ایجاد یک مسیر جدید راه‌آهن ترانزیتی از طریق افغانستان، توجه‌ها را به نقش کلیدی این کشور در معادلات اقتصادی منطقه جلب کرده است.

به گزارش فیض احمد محمدی خبرنگار رادیو دری، بر بنیاد این طرح که از سوی مقام‌های ایرانی از جمله جبارعلی ذاکری، مدیرکل راه‌آهن ایران، مطرح شده، مسیر راه‌آهن از هرات در غرب افغانستان آغاز شده، پس از عبور از بلخ به دهلیز واخان در بدخشان رسیده و در نهایت ایران را از مسیر زمینی به چین وصل می‌کند.

حمیدالله خادم، کارشناس اقتصادی، در گفتگو با رادیو دری با اشاره به اهمیت این پروژه می‌گوید: در صورت عملی‌شدن این طرح، شاهد یک تحول جدی در روابط اقتصادی و تجاری ایران و چین خواهیم بود؛ زیرا در حال حاضر، بخش عمده تجارت دو کشور از مسیرهای دریایی انجام می‌شود که هم زمان‌بر است، هم هزینه‌های بالا دارد و هم تحت تأثیر تحریم‌ها قرار دارد.

به گفته آقای خادم، ایجاد این مسیر زمینی جدید می‌تواند هزینه و زمان انتقال کالا را به شکل قابل ملاحظه‌ای کاهش داده و وابستگی به مسیرهای دریایی را کم کند؛ موضوعی که نه تنها برای ایران و چین، بلکه برای افغانستان نیز اهمیت راهبردی دارد.

این آگاه امور اقتصادی و سرمایه‌گذاری در هرات تأکید می‌کند که افغانستان به عنوان یک کریدور طبیعی میان آسیای مرکزی، جنوب آسیا و ایران، ظرفیت بالایی برای تبدیل‌شدن به چهارراه ترانزیتی منطقه دارد.

او یادآور می‌شود که افغانستان در گذشته و در مسیر جاده تاریخی ابریشم نیز نقش مهمی در اتصال شرق و غرب داشته و اکنون بار دیگر می‌تواند در مرکز توجه پروژه‌های بزرگ منطقه‌ای قرار گیرد.

به باور حمیدالله خادم، اجرای این پروژه می‌تواند موقعیت استراتژیک افغانستان را تقویت کرده و این کشور را به یکی از هاب‌های اصلی ترانزیتی در منطقه تبدیل کند؛ امری که زمینه‌ساز افزایش عواید ترانزیتی، ایجاد فرصت‌های شغلی و رونق فعالیت‌های اقتصادی خواهد شد.

وی همچنان می‌افزاید که تاکنون تجارت افغانستان با چین عمدتاً از مسیر پاکستان انجام می‌شد؛ مسیری که همواره با چالش‌های سیاسی و امنیتی روبرو بوده است. مسیر جایگزین از طریق آسیای مرکزی نیز به دلیل طولانی بودن و هزینه‌های بالا، برای تاجران افغانستان چندان مقرون‌به‌صرفه نیست.

به گفته این کارشناس اقتصادی، در صورت عملیاتی‌شدن این راه‌آهن، افغانستان به طور مستقیم به چین متصل خواهد شد؛ ارتباطی که می‌تواند هزینه‌ها را کاهش داده، زمان انتقال کالا را کوتاه‌تر سازد و در نهایت به سود بازارهای داخلی، تولیدکنندگان و تاجران افغانستان تمام شود.

این گزارش نشان می‌دهد که توسعه راه‌آهن ترانزیتی نه تنها یک پروژه زیربنایی، بلکه فرصتی راهبردی برای ادغام افغانستان در اقتصاد منطقه و تقویت جایگاه آن در تجارت بین‌المللی به شمار می‌رود.

 ارسال نخستین محموله ترانزیتی افغانستان از طریق بندرچابهار به چین