آل سعود گرفتار در بن بست سیاسی
مصاحبه با جمشید امین زاده کارشناس و تحلیلگر مسائل سیاسی
سوال:تحلیل شما درباره اظهارات اخیر مقامات آل سعود درباره ایران چیست؟
جواب: اظهاراتی که چند روز اخیر از طرف برخی از مقامات آل سعود درمورد حج و یا ایران میشنویم در واقع در ادامه سیاست فرافکنانه ایست که عربستان در پیش گرفته است.شما میدانید که عربستان در شرایطی است که باید پاسخگوی فاجعه منا و اتفاقاتی که سال گذشته در مناسک حج افتاده است باشد.دولتها و کشورهای اسلامی خواهان یک پاسخ روشن در زمینه رفتار و اقدامات عربستان در این زمینه هستند.بنظر می رسد وقتی یکی از افراد آل سعود صحبتهایی را مطرح میکنند در واقع به دنبال فرار از واقعیت هستند و آنها به زعم خودشان فکر میکنند اگر اتهامات را به ایران وارد کنند و یا ایران را در فاجعه منا مقصر نشان بدهند،میتوانند بار مسؤولیت را از دوش خودشان بردارند.در صورتیکه درست برعکس این قضیه است؛حج و مناسک حج مسولیتهایی در سطح جهان اسلام دارد و به این معنا نیست که هرآنچه که سعودی ها بگویند و هرآنچه که عمل بکنند بصورت کامل و بدون هیچ نقصی باید پذیرفته شود.
مسئله دیگر اینست که بنظر می رسد عربستان الان در یک بن بست کامل سیاسی قرار گرفته است و این وضعیتی است که خودش مسبب آن بوده است.شما اگر در شرایط فعلی موقعیت عربستان را ببینید مشخص است که در یمن عربستان بعنوان جنایتکار جنگی شناخته شده است،در بحرین،شریک حاکمان بحرین هست در سرکوب شیعیان بحرین و در خیلی جاهای دیگر مانند سوریه و لبنان هم همین سیاست تهاجمی و مداخله جویانه را در پیش گرفته است واین سیاستی نیست که مورد پذیرش جامعه بین الملل باشد.البته این را هم باید گفت که عربستان شاید به این پشت گرم بوده که حمایتهایی را از سوی برخی کشورهای مداخله گر در منطقه و جهان دارد اما این همیشگی نیست،ما اگر ببینیم که در یک موقعیتی مثلا نام عربستان از فهرست اتهام کودک کشی خارج میشود بخاطر اینکه این کشور اعلام میکند کمکهای کلان مالی خود به سازمان ملل را قطع میکند،نشان دهنده قدرت عربستان نیست بلکه نشان دهنده ضعف سازمان ملل است که چنین امتیازی را در اختیار عربستان قرار می دهد و در واقع تسلیم سیاستهای عربستان میشود اما این مورد هم دوام زیادی نخواهد داشت.
از زاویه دیگر باید گفت که مشخص است که رفتار عربستان یک رفتار غیرمنطقی و توهم گونه است.این چیزی است که هم میتواند به زیان همه کشورهای منطقه باشد، وهم میتواند به زیان آینده وحدت کشورهای اسلامی باشد چراکه نمونه آن وضعیتی است که داعش در منطقه بوجود آورده یا گروههای تکفیری و سلفی گری که تحت حمایت عربستان است و اینها همه مسائلی است که عربستان باید جوابگوی آنها باشد.
در اظهاراتی که وزیر امور خارجه ایران و سخنگوی وزارت امور خارجه ایران درباره این قضایا دارند،به این نکته اشاره میکنند که عربستان باید پاسخگوی بی تدبیری های خود باشد که این به نوعی یک پاسخ صریح و روشن است که میتوان گفت نهایت قضیه را نشان میدهد. عربستان باید بداند مرز گستاخی کردن و بی منطق بودن تا جایی است و نمیشود گفت که این بازی سیاسی که عربستان شروع کرده است تا به آخرهم میتواند به همین شکل ادامه دهد.بهرحال ما الان شاهد این هستیم که عربستان یک نزاع لفظی و به تعبیر برخی یک جنگ نیابتی چه در عرصه اقتصاد و نفت و چه در عرصه امنیت منطقه به راه انداخته است.مجموع اینها نشان دهنده نوعی سردرگمی است که برای عربستان و برای آینده این کشور میتواند بسیار خطرناک باشد.
س:جناب آقای امین زاده یکسال از فاجعه منا گذشته اما هیچ اقدام خاصی صورت نگرفته و کمیته حقیقت یاب بین المللی اسلامی هم برای بررسی این قضایا تشکیل نشده است تا علت این فاجعه را بررسی کند،بنظر شما علت و هدف این امر چه چیزی میتواند باشد؟
ج:دلیل لین موضوع اینست که عربستان نگران است چون چنین گزارشی قطعاً به نفع آنها نخواهد بود و اگر به مفهوم واقعی گزارش حقیقت یاب باشد و حقیقت را بیان کند جدای از عمدی بودن این قضیه،بی کفایتی و بی تدبیری آل سعود را نشان میدهد که در اینصورت عربستان باید هم پاسخگو باشد ،هم خسارتی که وارد شده را جبران کند و هم اینکه یک چاره اندیشی مجددی خواهد شد که این چاره اندیشی به نفع عربستان نخواهد بود.
عربستان به جای اینکه به حج بعنوان خدمت به زائران خانه خدا و مسلمانان بنگرد،حج را تبدیل به یک اهرم سیاسی و اقتصادی برای خود کرده است و این چیزی نیست که علمای اسلام آنرا بپذیرند و یا تأیید کنند.بنظر بنده خاندان آل سعود تمام سعی خود را بکار گرفته اند که مانع از تشکیل کمیته حقیقت یاب در رابطه با حادثه منا شوند چون خودشان میدانند که در این زمینه چه اقدامات خلافی انجام داده اند و تا چه اندازه مسؤولیت متوجه آنهاست و قطعاً هم باید پاسخگو باشند.