انتقاد اشرف غنی از پاکستان و مذاکرات اخیر آمریکا و طالبان/تحلیل
رئیس جمهوری افغانستان در کابل گفت: کلید صلح این کشور نه در کابل بلکه در اسلام آباد، کویته و راولپندی پاکستان است.
اشرف غنی روز چهارشنبه طی نشستی در کابل با انتقاد از مذاکرات آمریکا و طالبان،گفت، صلح در پشت درهای بسته که مجری آن یک اقلیت کوچک باشد به نتیجه نمی رسد. وی افزود کابل صلح گذرا نمیخواهد و در پی صلح پایدار است.
مخاطبان اظهارات روز گذشته اشرف غنی سه بازیگر مشخص است؛ پاکستان، طالبان و آمریکا.
آن بخش از سخنان غنی درباره اینکه کلید صلح افغانستان در پاکستان است، بازگویی یک دیدگاه تاریخی و ریشه دار در افغانستان است. دیدگاهی که اساس و محور آن این است که گروه طالبان به عنوان مخالف روند کنونی تحولات افغانستان در دامن پاکستان است و این اسلام آباد است که باید درباره این گروه، رفتار آن و سرنوشت صلح در افغانستان تصمیم بگیرد.
از نگاه بسیاری از مقامات و مردم افغانستان، اسلام آباد بخصوص در دهه های اخیر نقش مثبتی در کشور همسایه خود یعنی افغانستان بازی نکرده است.
نجیب منلای نویسنده و تحلیلگر افغانستانی می گوید:
"همه می دانند که ریشه ناامنی افغانستان در پاکستان است. افغانستان در شانزده سال گذشته بطور منظم این واقعیت را به پاکستان گوشزد کرده است که دامن زدن به جنگ در افغانستان نتیجه ای نخواهد داشت. دو کشور برای حل اختلافات خود بارها نشست برگزار و مذاکره کرده اند اما این مذاکرات هیچگاه نتیجه ای نداشت و علت شکست مذاکرات مستقیما به پاکستان بر می گردد."
رئیس جمهور گذشته افغانستان نیز درباره نقش پاکستان در تحولات کشور همسایه خود نگاهی مشابه اشرف غنی داشت. حامد کرزی که تلاش های مکررش برای کشاندن طالبان به میز مذاکره نتیجه ای نداد، بارها پاکستان را به سنگ اندازی و کارشکنی متهم کرد.
بخش دوم سخنان غنی هم بمانند انتقاد او از پاکستان، مهم است. در مقطع کنونی که آمریکا از تهیه پیش نویس توافق با طالبان در دوحه سخن می گوید و دو طرف می خواهند در چند هفته آینده بخت خود را برای توافق احتمالی بیازمایند، غنی همانند بسیاری از مردم افغانستان احساس می کند که دولت کابل بار دیگر از سوی آمریکا نادیده گرفته شده است و واشنگتن به طور یکجانبه و در فرایندی غیرشفاف در حال گفتگو با یک گروه درباره آینده افغانستان است.
بحث های مطرح شده درباره پشت پرده مذاکرات دوحه و محورهای گفتگوی آمریکا و طالبان که این روزها در رسانه های منطقه و جهان مطرح می شود نشان می دهد، آمریکا بر خلاف شعارها و وعده های خود مبنی بر ضرورت گفتگوی بین الافغانی، در تلاش است تا خود دور از چشم نمایندگان واقعی مردم افغانستان، با طالبان به توافق برسد.
این رویکرد واشنگتن در مذاکرات دوحه حتی در داخل آمریکا نیز با انتقادات جدی مواجه شده است.
رایان کراکر سفیر پیشین آمریکا در افغانستان در روزنامه واشنگتن پست نوشت :
"طالبان در طول این سال ها همواره تاکید داشته است با دولت گفتگو نمی کند و آن را دست نشانده می داند. از آنجا که ما زیر بار این درخواست طالبان رفته ایم، خودمان از دولتی مشروعیت زدایی کرده ایم که ادعای پشتیبانی و حمایت از آن می کنیم."
بنابر این می توان گفت که اشرف غنی با سخنان دیروز خود به آمریکا، پاکستان و طالبان هشدار داد مذاکره ای که در آن نمایندگان دولت افغانستان حضور نداشته باشند اگرهم به توافقی منجر شود آن توافق پایدار نخواهد بود. ضمن اینکه دوام هرگونه توافق درباره افغانستان و صلح پایدار در این کشور، مستلزم تغییر رویه گذشته پاکستان است.