امنیت افغانستان مستقیما بر امنیت کشورهای آسیای میانه و منطقه اثرگذار است

کارشناس مسائل آسیای مرکزی و روسیه بر این باور است که مرزهای طولانی این کشورها با افغانستان و حضور این کشور در طرح‌های مهم منطقه ای سبب شده است تا اوضاع امنیتی افغانستان برای روسیه و آسیای مرکزی بسیار مهم باشد.

محمدهاشم نیک‌ورز آگاه مسایل سیاسی آسیای مرکزی در گفت‌وگو با بخش خبر رادیو دری در مورد برگزاری نشست مشترک سازمان امنیت جمعی، سازمان کشورهای مستقل مشترک المنافع و سازمان همکاری شانگهای که موضوع صلح و امنیت افغانستان را محور اصلی قرار داده بودند به بررسی جایگاه افغانستان در سیاست خارجی این سازمان‌ها پرداخت.

نیک‌ورز گفت: با توجه به تحولات جاری در سطح کلان منطقه و جهان، سازمان‌های نامبرده تلاش می کنند دیدگاه‌های خود را بیشتر به هم نزدیک کنند و داشتن مرزهای طولانی افغانستان با کشورهای آسیای مرکزی، روسیه و چین و احیا شدن دوباره گروه‌های دهشت افکن بین‌المللی مانند داعش خراسان، امنیت افغانستان را برای کشورهای سازمان امنیت جمعی، کشورهای مشترک المنافع و کشورهای سازمان همکاری شانگهای بیش از پیش مهم کرده است زیرا هرگونه ناامنی در افغانستان مستقیما امنیت این کشورها را نیز به مخاطره می‌اندازد.

وی افزود: از طرفی هم طولانی شدن جنگ اوکراین و خلف وعده‌های مقامات غربی خصوصا دونالد ترامپ در زمینه ختم این جنگ، مقامات مسکو را نسبت به امنیت افغانستان و آسیای مرکزی  بیشتر حساس کرده است زیرا روس‌ها نمی خواهند جبهه ناامن دیگری در جنوب یا در دیگر مناطق پیرامونی روسیه شکل بگیرد.

نیک‌ورز در توضیح بیشتر این مطلب به دغدغه‌های چین نیز اشاره کرد و گفت: وجود پروژه‌های کلان اقتصادی نظیر انتقال انرژی از آسیای مرکزی و طرح یک جاده یک کمربند می‌تواند چین را نیز نسبت به تحولات افغانستان ترغیب و نسبت به امنیت افغانستان و آسیای مرکزی حساس کند.

این کارشناس سیاسی تاجیکستانی ادامه داد: مجموع این علل سبب گردهمایی نمایندگان این کشورها در نشست اخیر مسکو شد که در آن از طالبان هم خواسته شد در موضوع امنیت و مبارزه با گروه‌های دهشت‌افکن به نگرانی‌های کشورهای عضو این سازوکارهای بین المللی بیشتر توجه کنند و از طرفی هم کشورهای منطقه باید تدابیر امنیتی بیشتری را برای تقویت امنیت مرزهای جنوبی این سازمان‌ها اتخاذ کنند.

وی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه با توجه به روابط خوب روسیه و کشورهای آسیای مرکزی با طالبان چرا این کشورها هر از گاه نگرانی‌های خود را از وضعیت امنیتی داخل افغانستان و مرزهای این کشور با آسیای مرکزی مطرح می‌کنند، گفت: جغرافیای سرشار از منابع معدنی و طبیعی افغانستان و دیگر منابع درآمدزا و طرح های کلان اقتصادی بین المللی مثل طرح تاپی و آغاز به کار طرح ساخت راه آهن افغان-ترانس برای روسیه، چین و کشورهای آسیای مرکزی بسیار مهم است و آنان روی بهره‌برداری از این طرح‌ها حساب ویژه ای باز کرده‌اند. طبیعتا این مساله ایجاب می کند که علیرغم اطمینان‌بخشی طالبان در زمینه تامین امنیت، این کشورها مکررا نگرانی‌های امنیتی خود را به حاکمان کنونی کابل ابراز کنند.

محمدهاشم نیک‌ورز گفت: با همه وعده‌هایی که طالبان در زمینه تامین امنیت به کشورها سپرده‌اند تاکنون نتیجه ملموسی دیده نشده و فعال شدن این روزهای جبهه مخالفین طالبان در بدخشان، شکنندگی حصار امنیتی طالبان را بیش از پیش نمایان کرد. بنابراین طبیعی است که کشورها در نشست ‌های مختلف به موضوع امنیت افغانستان بپردازند و حساس باشند.

نگرانی روسیه از احتمال بازگشت نظامی آمریکا به افغانستان قابل درک است