سفر ظریف به ترکیه ؛ کوتاه ،اما پر بار
وزیر امور خارجه ایران تاکید کرد نگاه جمهوری اسلامی ایران به امنیت همسایگان ؛ نگاه سطحی و بخشی نیست .
وزیر امور خارجه ایران به سفر یک روزه خود به ترکیه پایان داد ؛ سفری که کوتاه اما پربار بود .ظریف در این سفر با همتای ترکیه ای خود و رییس جمهور این کشور دیدار کرد.
ظریف روز جمعه در بدو ورودش به ترکیه در فرودگاه انکارا در گفتگو با خبرنگاران با اشاره به تحولات اخیر و بویژه کودتای نا فرجام 15ژوئیه در ترکیه ؛ با محکوم کردن این کودتا نشان داد که نگاه جمهوری اسلامی ایران به امنیت همسایگان ؛ نگاه سطحی و بخشی نیست . ظریف گفت ایران اقدام کودتاگران را در ترکیه در همان ساعت نخست محکوم کرد ؛ چرا که ما اعتقاد داریم کودتا در منطقه ما هیچ جایی ندارد و رای مردم و خواست مردم را نمی شود با اقدام یک گروه نظامی سرکوب کرد.
این اظهارات نشان داد که ظریف با رویکردی در جهت مصالح و امنیت جمعی به آنکارا رفته است و بر همین مبنا در دیدار با "مولود چاووش اوغلو" همتای ترکیه ای خود و همچنین "رجب طیب اردوغان" رئیس جمهور ترکیه درباره مسائل، منطقه ای و بین المللی گفت و گو کرد.
روابط ایران و ترکیه در سال های اخیر که منطقه در تلاطم بوده فراز و فرودهایی داشته است؛ اما اختلافات دید گاه ها به نوعی از سوی دو طرف مدیریت شده اند. همین ویژگی سبب شده است که نگاه دو طرف به مشکلات وچالش ها ، فراتر از فرصت طلبی های لحظه ای باشد. چنانکه مولود چاووش اوغلو ضمن ستایش از مواضع تهران در حمایت از دولت ترکیه گفت ، زمانی که هیچ گونه تصویر روشنی از اوضاع نبود ؛ وزیر امور خارجه ایران بارها با تماس تلفنی حمایت خود را از دولت وملت ترکیه درمقابل کودتاچیان ابراز کرد .
با این ملاحظات ؛ سفر ظریف به آنکارا در شرایط فعلی ،ازدید بسیاری از ناظران و تحلیلگران در راستای نشست اخیر سه جانبه ایران، ترکیه و روسیه ارزیابی شد . از نگاه این ناظران، این کشورها در واقع بازیگران مهم در منطقه هستند و نیاز است که بایکدیگر گفت و گو و همکاری داشته باشند . بنابراین حتی اگر اختلاف نظری هم وجود دارد با گفت و گو باید حل و فصل شود.
در نگاه به تحولات منطقه باید گفت که اکنون همه چیز تحت الشعاع اوضاع آشفته منطقه است . همه نگاه ها متوجه تحولات سوریه و عراق و مقابله فراگیر با گروه های تروریستی است و همه جا صحبت از همکاری دراین مبارزه است.
وزیر خارجه ترکیه در همین چارچوب تقویت همکاریهای ایران و ترکیه را در راستای برقراری صلح پایدار در سوریه دانست و گفت، تهران و آنکارا درباره حفظ تمامیت ارضی سوریه همفکر هستند و ادامه گفتگو های دو کشور نقش مثبتی در برقراری آتش بس پایدار در سوریه دارد.
در همین حال پس از گفتگوی تلفنی هفته گذشته حسن روحانی رییس جمهوری اسلامی ایران با رجب طیب اردوغان، منابع خبری روسیه از احتمال همکاری روسیه، ترکیه و ایران برای حل بحران سوریه خبر دادند. سفارت روسیه در ایران نیز پنجشنبه گذشته اعلام کرد؛ "میخائل بوگدانف" معاون وزیرامورخارجه روسیه برای بررسی آخرین تحولات منطقه به ویژه بحران سوریه روز دوشنبه 25 اسد راهی تهران خواهد شد .
مسئله سوریه اکنون در اولویت تلاش های منطقه ای است . در چند روز آینده جان کری وزیر امور خارجه و جو بایدن معاون رئیس جمهور آمریکا هم به آنکارا سفر خواهند کرد. در چنین شرایطی نباید فرصت های مذاکره را ازدست داد. ایران همواره به برقراری ثبات در سوریه تاکید کرده است و امروز هم همین عقیده را دارد ؛ اما آنچه امروز تفاوت کرده،این است که حالا همه،حتی امریکا میدانندکه تروریسم تهدیدی برای همه است . به همین جهت باید با همه تروریست ها اعم از داعش و النصره مبارزه کرد . ترکیه نیز اکنون معتقد به افزایش همکاری ها در این زمینه است .
البته این تغییر موضع ترکیه بعد ازتجربه های گذشته قابل پیش بینی بود. روشن است که اکنون شاهد تحولات ریشه ای در پرونده سوریه و خاورمیانه (غرب آسیا) هستیم . البته هنوز همه گره ها باز نشده است و باید دید تحرکات مخرب سعودی ها و واکنش انها به تحولات جاری در منطقه چگونه خواهد بود .