مذاکرات راهبردی ایران و افغانستان

روابط ایران و افغانستان  بعنوان دو کشور همسایه  در ابعاد سیاسی؛ اقتصادی، دینی و فرهنگی ازاهمیتی راهبردی برخوردار است.این ویژگی اقتضا می کند برنامه ای هدفمند به منظور توسعه روابط در همه جوانب تدوین و تصویب شود.

در این چارچوب  مقام های ایران وافغانستان از چند سال  قبل مذاکرات جامعی را در خصوص تدوین سند جامع همکاری‌های راهبردی ایران و افغانستان شروع کرده اند. در ادامه  این  گفت و گوها؛ پنجمین دور این مذاکرات  روز یکشنبه در تهران بین هیات‌های دو طرف به ریاست «سید عباس عراقچی» معاون سیاسی وزیر امور خارجه ایران و «میرویس ناب» معاون وزیر امور خارجه افغانستان آغازشد.این گفت وگوها امروزنیزادامه دارد.

برای تهیه این سند پنج کمیته شامل کمیته‌های اقتصادی، فرهنگی، دفاعی و امنیتی اتباع و آب تشکیل شده است. 

عراقچی در باره اهمیت این سند در سخنانی در نشست«چشم‌انداز روابط ایران و افغانستان، چالش‌ها و فرصت‌ها» که ماه ژوییه گذشته از سوی انستیتو مطالعات استراتژیک افغانستان  در کابل برگزار شد، تاکید کرد:

" بنای این سند که بخشی از سند جامع بین دو کشوراست این است که صلح بین دو کشور را به یک امر دائمی تبدیل کند و اینکه دو کشور در هیچگونه ائتلاف، اتحاد و پیمانی با کشوری ثالث علیه کشور طرف مقابل شرکت نکنند. در این سند بر موضوع مقابله با تروریسم و همکاری دو کشور در زمینه مبارزه با قاچاق مواد مخدر تاکید شده است "

خیرالله شفیعی، کارشناس مسائل افغانستان معتقد است که ایران و افغانستان به دلیل مجاورت و همسایگی به عنوان اجزای یک سیستم تلقی می‌شوند و بر یکدیگر تأثیر می‌گذارند.

شفیعی با اشاره به فرصت‌های اقتصادی بین دوکشور، خاطرنشان می‌کند؛ تهران و کابل می‌توانند در زمینه‌های مختلف مشارکت‌های راهبردی داشته باشند و در جهت منافع متقابل گام بردارند.

فراگیر بودن موضوعات این سند نشان می دهد که توافق جامع راهبردی می تواند راهگشای بسیاری ازمسائل بین دو کشور باشد.افغانستان و ایران دارای تاریخ مشترک و روابط عمیق فرهنگی و سیاسی هستند و ایران به عنوان کشور دوست و همسایه افغانستان نقش مهم و تاثیر گذاری برکمک به برقراری  صلح و امنیت درافغانستان دارد.مقامات جمهوری اسلامی ایران همواره اعلام کرده‌اند، محور تلاش ایران در افغانستان ایجاد ثبات، امنیت توسط دولت افغانستان در داخل این کشور است و تهران در این راه از هیچ تلاشی دریغ نخواهد کرد. 

برگزاری  مذاکرات هیات های ایران و افغانستان برای نهایی کردن سند همکاری راهبردی دو کشور در حالی است که ایران در اجرای  پروژه‌های متعدد زیرساختی، راه های ارتباطی و دسترسی های تجاری این کشور مشارکت موثری داشته است. بهره برداری از راه آهن خواف – هرات در روزهای آینده و اتصال راه آهن‌های ایران و افغانستان نیز از گام های مهم دیگری است  که در تقویت همکاری های اقتصادی و تجاری دو کشوردارای اهمیت راهبردی است.  در مجموع طیف گسترده ای ازتوافقات در این سند  مورد تاکید قرار گرفته و موضوعاتی مانند فراهم کردن زمینه حضور قانونی اتباع افغانستان و دسترسی آنان به بازار کار ایران در چارچوب مذاکرات تهیه سند جامع همکاری‌های راهبردی دو کشور، حائز اهمیت است.

به این دلایل، دوطرف  برای  سرعت بخشیدن به گفت و گوها  و نهایی کردن سند جامع همکاری‌های راهبردی برای امضا توسط روسای جمهور دو کشور و اجرای توافقات، اراده مشترکی دارند.