اظهارات مالکی درباره مسایل داخلی عراق و نشست ریاض

نوری مالکی، معاون رئیس جمهوری عراق، امروز 30 می 2017 در گفتگو با روزنامه لبنانی الاخبار دیدگاه های خود را درباره مسایل داخلی این کشور و همچنین نشست ریاض بیان کرد.

اظهارات امروز نوری مالکی حاوی محورهای مهمی در دو سطح داخلی و منطقه ای بود. 

اظهارات نوری مالکی در سطح داخلی دارای چهار بعد مهم بود. نخستین بعد آن، تاکید مالکی بر این موضوع است که برنامه ای برای نخست وزیری مجدد در عراق ندارد. این موضوع از این جهت حایز اهمیت است که عراق در سال آینده میلادی شاهد برگزاری انتخابات پارلمانی خواهد بود. با توجه به اینکه ائتلاف ملی عراق به ریاست نوری مالکی در انتخابات پارلمانی سال 1394 حایز اکثریت کرسی ها شده بود، احتمال اینکه این موفقیت در انتخابات سال آینده نیز تکرار شود، وجود دارد. در حالی که نوری مالکی در سال 1394 بر این باور بود که به عنوان رهبر ائتلاف حایز اکثریت کرسی های پارلمان حق دارد برای بار سوم سمت نخست وزیری عراق را بر عهده گیرد، مخالفت های گسترده داخلی و خارجی سبب شد که مالکی از این حق خود بگذرد و با معرفی حیدر العبادی به عنوان نخست وزیر موافقت کند. از سوی دیگر، تاکید مالکی بر اینکه برنامه ای برای نخست وزیر شدن ندارد به منزله این است که وی منافع ملی را بر منافع شخصی خود ارجحیت می دهد تا عراق بار دیگر وارد دوره ای از بن بست سیاسی نشود. این در حالی است که نوری مالکی ضمن اینکه از عملکرد دولت العبادی در مبارزه با تروریسم دفاع می کند، در زمینه های مهم دیگر از جمله اوضاع اقتصادی و سیاسی انتقادهای جدی به آن دارد. 

دفاع از حشد الشعبی بعد دوم اظهارات نوری مالکی در مصاحبه با روزنامه لبنانی الاخبار بود. مالکی در حالی به عنوان معاون رئیس جمهوری عراق از حشد الشعبی و ضرورت تداوم موجودیت و عملکرد آن دفاع کرد که این نیرو امروز تحت شدیدترین فشارهای مخالفان داخلی و خارجی دولت عراق قرار دارد.

سومین محور مهم اظهارات نوری مالکی در ارتباط با روابط بین گروههای عراقی بود. مالکی از یک سو بر این موضوع تاکید کرد که در میان گروههای شیعی تنها جریان صدر ساز واگرایی می زند و رفتارهای واگرایانه از خود نشان می دهد. از سوی دیگر، مالکی بر این موضوع تاکید دارد که مرجعیت تشیع نقش مهمی در اجماع گروههای شیعی ایفا می کند. در عین حال، مالکی بر این باور است که رفتارهای کشورهایی نظیر ترکیه و عربستان سعودی سبب شد که گروههای سنی عراق دچار اختلاف های درونی جدی باشند. این تحلیل نوری مالکی از وضعیت گروههای داخلی عراق تصویری کلی از رقابت های گروهها برای انتخابات پارلمانی سال 1397 را نیز نشان می دهد. 

چهارمین محور داخلی در اظهارات نوری مالکی، مربوط به رفتارهای واگرایانه دولت محلی منطقه کردستان عراق بود. مالکی تشدید رفتارهای واگرایانه دولت محلی کردستان عراق را ناشی از دو عامل می داند. نخست اینکه؛ افزایش مشکلات داخلی در منطقه کردستان سبب می شود که مسعود بارزانی با مطرح کردن استقلال کردستان تلاش کند افکار عمومی را از مشکلات داخلی منحرف سازد. دوم اینکه؛ مسعود بارزانی برای استقلال کردستان عراق صرفاً بر حمایت های اسرائیل حساب کرده است، این در حالی است که کشورهای مهمی نظیر ترکیه و جمهوری اسلامی ایران با این موضوع قاطعانه مخالف هستند. بنابراین مالکی معتقد است که ادعای استقلال کردستان عراق با واقعیت های موجود بیان نمی شود.

در سطح منطقه ای نیز مهمترین محور اظهارات نوری مالکی، نشست ریاض بود که روز 21 ماه جاری میلادی با حضور رئیس جمهوری آمریکا و مقامات حدود 5 کشور عربی- اسلامی برگزار شد. معاون رئیس جمهوری عراق درباره این نشست سه نکته مهم را مطرح کرد. نخست اینکه؛ اسرائیل و آمریکا از این نشست سود بردند. دوم اینکه؛  مالکی رفتارهای عربستان سعودی را مشابه کودکی عنوان کرد که پول‌هایش را به هدر داده و با اسباب‌بازی که به دستش داده‌اند، دلخوش کرده است. سوم اینکه؛ اگرچه وجه ضد ایرانی در این نشست بارز بود اما از دید نوری مالکی نه تنها کشورهایی که در این نشست حاضر بودند بلکه حتی آمریکا نیز حاضر به تقابل مستقیم نظامی با جمهوری اسلامی ایران نیست.