تن دادن مجدد ترامپ به برجام

همان گونه که انتظار می رفت، دونالد ترامپ، رئیس جمهوری امریکا بار دیگر تعلیق تحریم های هسته ای ایران را تمدید کرد.

بر اساس توافق گروه 1+5 از جمله امریکا با ایران، کلیه تحریم های وضع شده به بهانه فعالیت های هسته ای ایران باید تا زمانی که تهران تعهدات برجامی خود را انجام می دهد، از سوی کشورها و نهادهای وضع کننده، لغو یا تعلیق شود. به همین دلیل نیز از دو سال پیش تا کنون، دولت قبلی و دولت کنونی امریکا به تعلیق تحریم های هسته ای وضع شده علیه ایران از سوی کنگره ادامه داده اند. البته در ماه های اخیر، مقامات امریکایی همراه با برخی رسانه ها، تردیدهایی درباره تمدید مجدد تعلیق تحریم ها ایجاد کرده بودند. با این حال، این بار نیز ترامپ با وجود هیاهوهای فراوان، تعلیق تحریم های مبتنی بر تعهدات برجامی را تمدید کرد. در عین حال، رئیس جمهوری امریکا تهدید کرد آخرین بار چنین اقدامی را انجام می دهد. ترامپ با تهدید اروپا اعلام کرد اگر در توافق هسته ای با ایران تغییراتی ایجاد نشود، 120 روز دیگر تلعیق تحریم های ایران را تمدید نخواهد کرد و امریکا به طور رسمی از برجام خارج خواهد شد.

ترامپ گنجاندن برنامه های موشکی ایران در توافق مجدد هسته ای و دائم شدن محدودیت های هسته ای ایران را شرط ماندن امریکا در برجام اعلام کرده است. این در حالی است که توافق حاصل شده، میان ایران با سه کشور اروپایی بریتانیا، فرانسه و آلمان و نیز امریکا، روسیه و چین بوده است. به عبارت دیگر، حتی با فرض همراهی و موافقت اروپا با زیاده خواهی های ترامپ، آغاز مذاکرات مجدد با هدف تغییر در برجام به موافقت ایران، روسیه و چین نیاز دارد. این سه کشور هم بارها اعلام کرده اند هرگونه مذاکره مجدد را در مورد فعالیت های هسته ای ایران رد می کنند. اتحادیه اروپا نیز بعد از اقدام اخیر ترامپ اعلام کرد: ما به ادامه اجرای کامل و موثر برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) متعهد می مانیم.

از این رو به نظر نمی رسد تا 120 روز آینده، خواست دولت امریکا برای تغییر در مفاد برجام محقق شود .در این صورت، دولت امریکا یا باید موضع کنونی خود عدول کند یا تهدید ترامپ برای خروج از برجام را به اجرا گذارد. این در حالی است که خروج امریکا از توافق هسته ای و نابودی برجام، به منزله لغو تعهدات برجامی جمهوری اسلامی ایران خواهد بود. مقامات ارشد تهران مکرر اعلام کرده اند که آماده بازگشت به دوران پیش از برجام در کوتاه ترین زمان ممکن هستند و چه بسا فعالیت های صلح آمیز هسته ای به لحاظ کمی و کیفی از آن دوران نیز سبقت بگیرد. همین هشدارها نیز موجب شده است تا ترامپ با وجود جنجال آفرینی ها و خط و نشان کشیدن برای کنگره امریکا یا اتحادیه اروپا ، همچنان از تهدید به خروج از آن چه بدترین توافق تاریخ امریکا می خواند، خودداری کند.