گزارشی از اجلاس وزرای گردشگری آسیا در تبریز

ایران به واسطه موقعیت جغرافیایی، تاریخی، فرهنگی و تمدن ممتاز خود می تواند سهم و نقش ویژه ای در توسعه گردشگری در میان کشورهای آسیایی و به ویژه مسلمان داشته باشد.

      توسعه اقتصادی و صنعتی آسیا طی دهه های اخیر باعث افزایش نقش کشورهای این قاره در تعلاملات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی در سطح بین المللی شده است. این قاره به واسطه گستردگی جغرافیایی، تاریخ کهن، تنوع قومی و فرهنگی و جاذبه های طبیعی، از استعدادها و ظرفیت های بسیاری در گردشگری برخوردار است که با سیاستگذاری و برنامه ریزی درست، تسهیل ارتباطات، گسترش آموزش، کشف و معرفی جاذبه های گردشگری و ایجاد زیرساخت ها و سازوکارهای موثر حقوقی و سیاسی و اقتصادی می تواند به توسعه عملی این بخش منجر شود.

    علاوه بر آن رونق گردشگری میان کشورهای حوزه تمدنی آسیا که دارای اشتراکات فرهنگی، تاریخی و زبانی فراوان و همسویی منافع متعدد هستند، موجب تقویت ثبات منطقه‌ای نیز می‌شود. به ویژه امروز که منطقه خاورمیانه در نتیجه سیاست‌های کینه‌توزانه و تفرقه‌افکنانه به مأمن گروههای سلفی‌گری و تروریستی تبدیل شده است، با تعامل میان ملت‌ها و تکیه بر ارزش‌های مشترک انسانی و تمدنی، می‌توان به مقابله با این تفکر شوم پرداخت و برای سعادتمندی ملت‌ها تلاش کرد.    
   در این میان ایران به واسطه موقعیت جغرافیایی، تاریخی، فرهنگی و تمدن ممتاز خود می تواند سهم و نقش ویژه ای داشته باشد. اگر دیروز راههایی همچون "ابریشم"، ایران را به نقطه اتصال شرق و غرب تبدیل می کرد، امروز هم ظرفیت های فراوان گردشگری، ایران را در چهارراه و چهار فصل گردشگری و سفر قرار داده است.
     ایران در کنار ظرفیت‌های عظیم انسانی و فرهنگی و تاریخی خود، سرزمینی بسیار زیبا با تنوع اقلیم و جاذبه‌های طبیعی فراوان در گوشه گوشه کشور از شمال تا جنوب، از غرب تا شرق و مرکز کشور است و همواره از رفتار نیک ایرانیان با گردشگران و مسافران در نوشته ها و گفته ها یاد شده است.   

     نخستین اجلاس وزیران گردشگری "مجمع گفت و گوی همکاری آسیا" (ACD )، هشتم و نهم شهریور ماه (29 و 30 اوت) به میزبانی ایران در شهر تبریز برگزار شد. این اجلاس با تاکید بر ترویج گردشگری در آسیا و تقویت همکاری های متقابل به کار خود پایان داد. در بیانیه پایانی این اجلاس موسوم به "بیانیه تبریز" آمده است: ما وزیران و هیات های نمایندگی از کشورهای عضو مجمع گفت و گوی همکاری آسیا که در نخستین نشست وزیران گردشگری در تبریز مرکز استان آذربایجان شرقی در ایران شرکت کرده بودیم، خواستار ترویج گردشگری در آسیا و تقویت همکاری های متقابل هستیم.

    در این بیانیه به اهمیت گردشگری در نزدیک کردن ملت ها تاکید شده و از آن به عنوان ابزاری برای بهبود کیفیت زندگی مردم و ایجاد صلح در منطقه و رشد اقتصادی و اجتماعی اعضا مجمع، نام برده شده است.
همچنین در این بیانیه بر ظرفیت بالای گردشگری به ویژه ظرفیت های اکوتوریسم در بین کشورهای عضو مجمع و افزایش سهم کشورهای عضو در گردشگری جهانی و همچنین همکاری کشورهای عضو در زمینه ترویج گردشگری بین المللی تاکید شده است.
    در بیانیه مذکور با اشاره به نقش توسعه پایدار گردشگری در توسعه ثبات، امنیت و دوستی میان کشورهای عضو، آمده است: حفظ و ترویج فرهنگ جوامع محلی و همچنین توانمندسازی، کاهش فقر و توانایی مالی گروه های آسیب پذیر جامعه مانند جوانان و زنان از اثرات توسعه پایدار گردشگری است.
در این بیانیه با یادآوری نقش قابل توجه گردشگری در حفظ تنوع زیستی، گیاهان و جانوران، محیط زیست و اقتصاد بر ضرورت شناخت مناطق کمتر شناخته شده گردشگری تاکید شده است.
    تاکید بر آگاهی از رابطه بین گردشگری و تغییر آب و هوایی و اثرات آن در تغییرات محیطی و گردشگری و همچنین ابراز نگرانی از فعالیت منفی موثر بر گردشگری همچون آلودگی منابع آبی و زیرزمینی از دیگر موارد بیانیه است.

     وزیران و هیات های نمایندگی حاضر در این اجلاس برای ایجاد گروه کارشناسان ارشد گردشگری جهت تهیه پیش نویس طرح توسعه پایدار گردشگری در آسیا به توافق رسیدند و همچنین از طرح ایران برای تشکیل گروه گردشگری در مجمع گفت و گوی همکاری آسیا استقبال کردند.
   همچنین اقدام لازم نسبت به تدوین مکانیزم جدید برای تسهیل گردشگری در راستای فناوری های جدید و در جهت افزایش تعداد گردشگران از کشورهای همسایه از دیگر توافقات این اجلاس بود. علاوه بر آن تشکیل شرکت های تعاونی برای بررسی راه های ارزان برای ترویج گردشگری، دعوت از نهادهای مالی بین المللی برای سرمایه گذاری در بخش گردشگری و توسعه آن در کشورهای در حال توسعه و تشویق شرکت های حمل و نقل گردشگری، هتل، تورگذاران و آژانس های مسافرتی برای استفاده از روش های نوین و بالا بردن بهره وری انرژی در حوزه گردشگری، از دیگر موارد مورد تواق میان نمایندگان کشورهای شرکت کننده در اجلاس بود.


     "مجمع گفت و گوی همکاری آسیایی" در سال 2001 با هدف ارتقای همگرایی بین کشورهای آسیایی، گسترش بازار تجاری و مالی، تبدیل آسیا به یک شریک توانمند برای تعامل با دیگر نقاط جهان و ارتقای نقش آسیا برای تاثیرگذاری در معادلات جهانی، با عضویت 12 کشور تشکیل شد. ایده تشکیل "گفت وگوی همکاری آسیا" برای اولین بار توسط نخست وزیر تایلند در سی و چهارمین نشست وزرای امور خارجه کشورهای آ.سه.آن در سال2001 مطرح و مورد بحث قرار گرفت و نخستین  اجلاس وزرای امور خارجه نیز در سال 2002 در تایلند برگزار شد.
     در مقطع فعلی، این مجمع فراگیرترین تشکیلات فرامنطقه ای است که تقریباً تمامی کشورهای آسیایی در آن عضویت دارند. "گفت وگوی همکاری آسیا" بر پایه گفت وگو شکل گرفته و سعی دارد تا فارغ از مباحثات و مشاجرات سیاسی، راه های جدیدی را برای ایجاد همکاری های مختلف با تمرکز بر مسائل توسعه ای و اقتصادی، شناسایی و تقویت کند.
   ریاست مجمع داوطلبانه بوده و دوره زمانی یک ساله دارد و دبیرخانه مجازی مجمع در بانکوک مستقر است. عالی ترین ارگان مجمع، اجلاس وزیران امور خارجه است که سالانه دو نشست برگزار می کند که یکی از آنها در حاشیه اجلاس سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک است و دیگری نشستی به میزبانی کشوری که ریاست مجمع را در همان سال بر عهده گرفته است.


     میزبانی این نشست توسط شهر تبریز، گام بزرگی در راستای معرفی این شهر تاریخی به کشورهای آسیایی داشت که با حضور حدود 22 تن از وزرای گردشگری کشورهای آسیایی و هیئت همراهشان در تبریز، درهای تازه ای به روی معرفی جاذبه های تاریخی و گردشگری تبریز به ویژه بر روی گردشگران کشورهای آسیایی گشوده شد. معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی ایران می گوید: هدف اصلی نخستین اجلاس وزرای گردشگری مجمع گفت وگوهای همکاری آسیا، آشنایی با شهر تبریز به عنوان پایتخت گردشگری جهان اسلام در سال 2018 است.    

 وزیر گردشگری تایلند، یکی از شرکت کنندگان در این اجلاس بود که با اشاره به جذابیت‌های فرهنگی و تاریخی شهر تبریز گفت: در کمتر کشوری از جهان، این اندازه از امتیازات تاریخی، در یک شهر جمع شده است. "کوبکارن واتانمارانگ" در ادامه  اظهار داشت: تبریز شهری با تمدن غنی شامل مجموعه‌ای از ویژگی‌های ممتاز فرهنگی و تاریخی است و آن‌چه که در مدت حضور کوتاه در تبریز مشاهده کردم، اینست که می بایست جهانیان را با غنای تاریخی و فرهنگی تبریز آشنا کرد.

    نخستین اجلاس وزرای گردشگری مجمع گفت وگوی همکاری آسیایی با حضور معاون اول رئیس جمهور ایران، دکتر اسحاق جهانگیری گشایش یافت. وی با تاکید براینکه رونق گردشگری میان کشورهای حوزه تمدنی آسیا که دارای اشتراکات و قرابت فرهنگی،‌ تاریخی و زبانی فراوانی هستند، موجب تقویت ثبات منطقه ای می شود، گفت: امروز که منطقه خاورمیانه در نتیجه سیاست های کینه توزانه و تفرقه افکنانه به مأمن گروه های سَلَفی گری و تروریستی تبدیل شده است، با تعامل میان ملت ها و تکیه بر ارزشهای مشترک انسانی و تمدنی، می توان به مقابله با این تفکر شوم پرداخت و برای سعادتمندی ملت ها تلاش نمود.
    دکترجهانگیری در این نشست گفت: مسائل مشترک، ضرورت های مشترک و نگاه مشترک همه ما را امروز در کنار هم قرار داده است تا به ظرفیت بزرگ گردشگری به عنوان زمینه و سرمایه مشترک پیش روی این بخش مهم جهان بیشتر و بهتر بیاندیشیم.

     دبیر کل سازمان جهانی جهانگردی نیز در پیامی به نخستین اجلاس وزاری گردشگری مجمع گفت و گوی همکاری آسیایی، ضمن ابراز خرسندی از برگزاری این اجلاس گفت: همه ما باید با همکاری یکدیگر برای ایجاد گردشگری پایدار، فراگیر و قابل دسترس در تمام جهان کار کنیم.
    "طالب ریفاعی" در پیام خود آورده است: گردشگری یکی از پرسرعت ترین و مرتبط ترین بخش های اقتصادی و اجتماعی زمانه ماست. در سال 2015، نزدیک به 1.2 میلیارد نفر از مرزها عبور کردند و این رقم در سال 2030 به 1.8 میلیارد نفر افزایش خواهد یافت. بخش گردشگری 10درصد از تولید ناخالص جهان و 7درصد از تجارت جهانی و از هر یازده شغل یک شغل را به خود اختصاص داده است.گردشگری این قابلیت را دارد که پر تنش ترین چالش های جهانی را هدف قرار دهد. برای گشایش این قابلیت، همه ما باید باهم برای ایجاد گردشگری پایدار، فراگیر و قابل دسترس در تمام گوشه های جهان کار کنیم.
   اطمینان دارم تلاش های مشترک ما می تواند گردشگری را به محرکی حقیقی برای آینده ای بهتر برای سیاره مان و مردمان این جهان تبدیل نماید. در این خلال، مایلم از شما برای بزرگداشت سال بین المللی گردشگری پایدار برای توسعه در سال 2017 دعوت به عمل آورم. این فرصتی بی همتا برای همکاری برای ارتقای سهم گردشگری در رشد اقتصادی، توسعه فراگیرمحافظت از محیط زیست و صلح است. درانتظار ادامه همکاری با شما برای تبدیل گردشگری به محرک جهانی رشد و توسعه پایدار هستم.

---------------------------------------------------------