غیر متعهدها ، شروعی تازه با انبوهی از چالش ها

هفدهمین اجلاس سران کشورهای عضو جنبش غیر متعهدها شامگاه یکشنبه به وقت محلی،با صدور بیانیه ای در جزیره مارگاریتا جمهوری بولیواری ونزوئلا به کارخود پایان داد؛ بیانیه ای که درآن از رییس جمهوری اسلامی ایران، به پاس کمک ارزشمند وی به فرآیند تقویت و احیای مجدد جنبش غیر متعهدها، عمیقا تشکر و قدردانی شده است.

هفدهمین اجلاس سران غیر متعهدها با موضوع صلح ، حاکمیت و همبستگی برای توسعه تشکیل شد . شرکت کنندگان در این نشست دو روزه مهمترین مسایل بین المللی را مورد بررسی قرار دادند و ریاست دوره ای این جنبش نیز ازایران به ونزوئلا منتقل شد .

بیانیه نهایی هفدهمین اجلاس سران کشورها به نکات مهمی اشاره دارد که در جهان معاصر بیش از همه بر کشورهای در حال توسعه جهان که از خانواده غیر متعهدها هستند ، سایه انداخته است . این مشکلات عمدتا"از نادیده گرفته شدن قوانین بین المللی ، تجاوزات و مناقشه های مسلحانه که از دوران استعمار و استعمار نو به ارث رسیده است ؛ ناشی می شود .

جنبش غیر متعهدها اما همچنان با تکیه بر آرمان ها و اصول مندرج در منشور سازمان ملل و اصولی که در اجلاس باندونگ ( 1955 ) ؛ مبنای تشکیل جنبش عدم تعهد قرار گرفت ؛ امیدوار به همبستگی ،برای رسیدن به صلح در بین کشورها است .جنبش معتقد است که روابط خوب بین المللی ، در گرو حسن همجواری ، احترام به حقوق ملتها ،برابری و قدرت بخشیدن به کشورهای در حال توسعه است .

جنبش تلاش می کند در دنیایی که گرفتار بی عدالتی ، جنگ و افراط گرایی و خشونت شده است ، همبستگی ، همکاری و احترام به حقوق ملت ها را احیاء کند . از نگاه غیر متعهدها هنوز این امید وجود دارد که بتوان با رویکرد به اصول و اهدف منشور سازمان ملل واحترام به قوانین بین المللی آنچه را که لازمه توسعه و صلح و امنیت جمعی است ، جایگزین نژادپرستی ، مداخله جویی و اشغالگری قدرت های زیاده خواه کرد .

بیانیه نهایی هفدهمین اجلاس سران غیر متعهدها در عین حال تصریح می کند که اجرای موثر سند نهایی جنبش برای غلبه بر چالشهای پیش رو در زمینه های صلح ، اقتصاد و توسعه و حقوق بشر به همکاری بین المللی نیاز دارد .

این بدان معناست که قدرت های جهانی از سیاست های مداخله جویانه خود و استفاده سلطه جویانه از قدرت نظامی که با قوانین بین الملل مغایرت دارد دست بکشند و به حقوق بشر و آزادیهای اساسی به مفهوم واقعی آن احترام بگذارند . در مقوله خلع سلاح و امنیت بین الملل نیز تلاش کنند تا جهان را از کابوس سلاحهای مخرب بویژه سلاحهای هسته ای رها کنند. غیر متعهدها از این قدرت ها می خواهند که مذاکرات جدی و فوری را در مورد خلع سلاح هسته ای و منع استفاده و یا تهدید به استفاده از سلاح هسته ای ؛ آغاز کنند و برحق کشورها برای توسعه انرژی هسته ای با اهداف صلح جویانه و حفظ استقلال و توسعه اقتصادی آنها احترام بگذارند .

غیرمتعهدها تروریسم رانیز یکی از جدی ترین تهدیدها برای صلح و امنیت بین الملل می دانند و آنرا در هر فرم و شکل و با هرانگیزه ای و در هرکجا و توسط هر کس رخ دهد به شدت محکوم می کنند.

این آرمان ها دارای ابعاد گسترده ای است که از اصلاح ساختارهای سازمان ملل تا مسایل اجتماعی و فرهنگی را شامل می شود .

جمهوری اسلامی ایران در دوره چهارساله ای که ریاست جنبش عدم تعهد را بر عهده داشت، با استفاده از امکانات و توان خود، ظرفیت های جنبش را در جهت پیشبرد اهداف عالیه آن و افزایش کارآئی مجموعه نهادهای وابسته، به کار گرفت. اعلام مواضع روشن غیرمتعهدها در خصوص مسائل مهم جهانی، همچون خلع سلاح ، اصلاح ساختار سازمان ملل ، حفظ صلح و حقوق بشر، محصول این رایزنی ها و نشستها بوده است.

اکنون باید گفت ،این بیانیه به معنای پایان یک فصل و شروع فصلی تازه است و عمل به این مسئولیت های مهم در فصل جدید فعالیت های جنبش نیاز به حمایت بین المللی دارد .