عربستان، خصومت ورزی علیه ایران با اهرم حج / 4

رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار وزیر دفاع عربستان با ایشان ، توجه این مقام سعودی را به توطئه های تبلیغاتی دشمنان اسلام برای ممانعت از همکاری میان کشورهای اسلامی جلب کردند و با تاکید براهمیت همکاری مستمر ایران و عربستان در ایجاد دوستی و همدلی میان دولتهای اسلامی فرمودند : ایران اسلامی همواره خواستار اتحاد وهمکاری با دولتهای مسلمان است و کشورهای شاخص مانند ایران و عربستان از طریق همکاری با یکدیگر می توانند مسئولیت های بزرگ خود را در قبال ملتهای دو کشور وجهان اسلام ، هرچه بهتر به انجام برسانند .

مناسبات ایران و عربستان ، با دیدار امیر سلطان بن العزیز وزیر دفاع وقت این کشور دراوایل ماه مه سال 1999 میلادی از تهران ، وارد مرحله جدیدی شد . وی دراین سفر با مقام های جمهوری اسلامی ایران در چارچوب همکاری های امنیتی و دفاعی گفتگوکرد و بویژه دیدار وی با رهبر انقلاب اسلامی ایران بازتاب وسیعی در رسانه های خبری و مطبوعات منطقه داشت . رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار وزیر دفاع عربستان با ایشان ، توجه این مقام سعودی را به توطئه های تبلیغاتی دشمنان اسلام برای ممانعت از همکاری میان کشورهای اسلامی جلب کردند و با تاکید براهمیت همکاری مستمر ایران و عربستان در ایجاد دوستی و همدلی میان دولتهای اسلامی فرمودند : ایران اسلامی همواره خواستار اتحاد وهمکاری با دولتهای مسلمان است و کشورهای شاخص مانند ایران و عربستان از طریق همکاری با یکدیگر می توانند مسئولیت های بزرگ خود را در قبال ملتهای دو کشور وجهان اسلام ، هرچه بهتر به انجام برسانند .

*******

عربستان ، امروز ایران را رقیب جدی و دشمن خود در منطقه می‏داند و این احساس را دارد که در حال باختن رقابت در منطقه به ایران است. عربستان با این توهم خود ساخته برای رهایی از این وضعیت دست به هر کار زده است . محافل سیاسی در امریکا و رسانه های غربی نیز در این میان همراه با لابی صهیونیستی تلاش کردند ایران را به عنوان تهدیدی علیه امنیت منطقه و همسایگان عرب معرفی کنند .

تحت تاثیر این فضا سازی و از زمانی که جنجال سازی ساختگی غرب در باره برنامه هسته ای ایران علنی شد ، عربستان در لاک به اصطلاح نگرانی های ادعا شده از سوی اسراییل و غرب فرو رفت و از این فرصت برای ضربه زدن به ایران بهره برداری سیاسی کرد و مدعی شد که ایران،‌ منطقه را در خطر قرار داده است. اما چه کسانی از این فضا سازی و تنش در روابط ایران و عربستان بهره برده اند ؟

امریکا از سال ها قبل با مطرح نمودن طرح «خاورمیانه بزرگ» به دنبال ایجاد تغییراتی هدفمند و کنترل شده در منطقه بوده است . این طرح در اواخر سال 2003 میلادی از جانب آمریکا به منظور ترویج آنچه سرعت بخشیدن به اصلاحات سیاسی و اقتصادی در منطقه خوانده می شد ؛مطرح شد. اساس طرح بر این فرض استوار بود که بی توجهی غرب به نبود مردم سالاری و آزادی در خاورمیانه ، موجب افزایش تهدیدات امنیتی برای سایر کشورهای جهان به ویژه کشورهای غربی شده است.

تحولات پس از یازدهم سپتامبر 2011خصوصاً حمله آمریکا به افغانستان و عراق و سرنگونی طالبان و رژیم بعث عراق و همچنین شکل‏ گیری موج بیداری ملت‌های عرب، از سلسله رویدادهایی بود که باعث شد منطقه خاورمیانه با سرعت بیشتری دوران جدیدی از مداخلات امریکا را تجربه کند.

در این دوران جدید عربستان بعنوان یک مهره بازیگر وابسته به امریکا و متمایل به رژیم صهیونیستی ، در صدد ارتقای جایگاه و نقش منطقه‏ ای خود بر آمد .در مسیر این تحولات اوضاع سیاسی در بحرین، سوریه و یمن تغییر کرد و عربستان تلاش کرد با مداخله مستقیم بخشی از رویدادهای منطقه را به نفع خود تغییر دهد .

در این سال‌ها ، پادشاهی سعودی تا حدودی توانست از تحولات خاورمیانه به سلامت عبور کند ، با این حال سقوط دیکتاتورهای منطقه عربستان را به شدت نگران کرد . تحولاتی همچون سقوط رژیم صدام به منزله سقوط یکی از دشمنان سخت ایران اسلامی ، عربستان را با چالش جدی در رقابت‌های منطقه ای مواجه کرد .

جنگ‏های 33 و 22 روزه ، 8 روزه و 51 روز در سال‌های 2006 ، 2008 ، 2012 و 2014 میلادی از جمله رویداد های دیگری بود که به افول نقش منطقه‌ای عربستان منجر شد. در حالیکه در نقطه مقابل این جریان ، نقش جمهوری اسلامی ایران بعنوان بازیگر مستقل در معادلات منطقه‌ای برجسته تر شد.

رژیم عربستان سعودی برای نگران بودن البته دلایلی زیادی دارد. از جمله این دلایل ترس از گسترش دامنه بیداری اسلامی در منطقه است که غرب آنرا بهار عربی توصیف می کند. این تحول با وجود شرایط جاری در منطقه ، پایه های رژیم سلطنتی عربستان را به لرزه در آورده است . به همین دلیل مقام های عربستان، شتابزده در مسیر خطاهای راهبردی گام بر داشتند و حتی در عرصه جنگ اقتصادی نیز با زدن چوب حراج به نفت سبب سقوط شدید بهای ان در بازارهای جهانی شدند تا جاییکه که این کشور اکنون از کسری شدید بودجه رنج می برد و این موضوع نیز به تشدید نارضایتی های سیاسی در عربستان کمک کرده است و پیامدهای این موضوع برای ریاض غیر قابل پیش بینی است .

عربستان در عرصه بحران های منطقه ای ، در یمن و سوریه و نیز در بحرین به شدت خود را گرفتار کرده و آتش جنگی که برافروخته ، دامنگیر خودش نیز شده است .

برخی ناظران معتقدند ملک سلمان پادشاه عربستان ضعیف ترو فرسوده تر از آن است که بتواند اقدامات جنون آمیز عناصر افراط گرای تازه به قدرت رسیده در خاندان سعودی را مدیریت کند . پیامدهای ناشی از اعدام شیخ نمر در شرایطی که تفکرات افراط گرایانه دردرون حاکمیت خاندان سعودی اوج گرفته است و قضایای تاسف بار حادثه منا که ناشی از بی لیاقتی مسوولان حج در عربستان بود و به مرگ بیش از پنج هزارتن از حجاج منجر شد ، نشان داد عربستان در مسیر سراشیبی خطرناکی قرار گرفته است. در واقع صحنه گردان اصلی دراین قضایا فزرند او یعنی شاهزاده محمد بن سلمان - وزیر دفاع - است ملک سلمان هم با صدور دستور اعدام ها درواقع تیر خلاص را به موقعیت متزلزل خود به عنوان سیاستمداری ضعیف و نابخرد زد .

روزنامه فایننشال تایمز در مقاله ای در این باره نوشت، روزهای تاریک نگران کننده ای برای سعودی ها در پیش است.

عربستان اکنون در فهرستی که نهاد غیر دولتی " فریدام هاوس " در زمینه آزادی های مدنی و حقوق سیاسی ارائه داده است، در ردیف آخر قرار دارد. بسیاری از سازمان حامی حقوق بشر در سال 2015 گزارش دادند عربستان همچنان به محاکمه و حبس مخالفان سیاسی و فعالان حقوق بشر فقط به علت فعالیت های صلح آمیزشان ادامه می دهد و تبعیض نظام مند بر ضد زنان و اقلیت های مذهبی در این کشور همچنان ادامه دارد.

نشریه تورنتو استار چاپ کانادا در گزارشی نوشت ؛رژیم عربستان سعودی با اعدام شیخ نمر ، تنها نقاط ضعف خود را آشکار کرده است و این اقدام نشانه ضعف عربستان سعودی است و نه قدرت آن.

گزارشی که چندی پیش منتشر شد نشان داد شرکت کورویس/ ام اس ای گروپ Qorvis/MSLGroup یکی از دریافت کنندگان بزرگ بودجه از عربستان سعودی برای اجرای اقدامات تبلیغاتی به نفع سعودی ها در مناطق مختلف است . این شرکت هر ماه دویست و چهل هزار دلار از عربستان دریافت می کند تا اقداماتی رابه منظور بهبود جایگاه و وجهه عربستان سعودی، تقویت وجهه اش در مبارزه با تروریسم، پیشبرد صلح در خاورمیانه و غیره سازماندهی کند .

عربستان سعودی هر ساله میلیون ها دلار به شرکت های فعال در زمینه روابط عمومی در آمریکا پرداخت می کند تا این شرکتها وجهه ای مثبت برای عربستان ترسیم کنند.

این رفتار منفعلانه نشان می دهد مقام های عربستان برای پوشاندن خطای های خود برنامه ریزی غلط کرده اند. آنها با قطع روابط خود با ایران به کشورهای دیگر هم فشار می آورند تا راه آنها را دنبال کنند . ریاض همه این اقدامات را با هدف کسب موقعیت برتر و منزوی کردن ایران انجام می دهد.

این وضع شاید برای مدتی مصرف تبلیغاتی برای طراحان آن داشته باشد در حالیکه عربستان در حال تکه پاره کردن جهان اسلام از یکدیگر است . سیاست های ریاض مملو از تناقض و به دور از همه هنجارها و رسوم جامعه بین المللی است و قطعا" آنها بازنده این بازی سیاسی هستند .

محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه ایران چندی قبل با ارسال نامه ای برای بان کی مون دبیر کل سازمان ملل با انتقاد از رفتارهای تنش ساز عربستان علیه ایران نوشت ؛ به نظر می آید «برخی» در عربستان مصمم به کشاندن کل منطقه به سوی بحران هستند. ظریف اعلام کرد ایران «هیچ میلی» به تشدید تنش ندارد و امیدوار است عربستان سعودی نیز راه منطق را در پیش بگیرد. ظریف تصریح کرد سعودی ها می توانند به حمایت از تروریست های افراطی ادامه دهند و نفرت فرقه ای را ترویج دهند یا مسیر حسن همجواری را انتخاب کنند و نقشی سازنده در امنیت منطقه ایفا کنند.