شیمون پرز ، از تأسیس رژیم صهیونیستی تا مرگ

مرگ «شیمون پرز» روز 28 سپتامبر پس از اینکه دو هفته در اغماء بود، اعلام شد. شیمون پرز پس از «آریل شارون» دومین مقام ارشد رژیم صهیونیستی است که طی دو سال اخیر پس از کمای چند روزه ، مرگش اعلام شد.

پرز 93 ساله پولندی تبار بود . وی در شهر «ویشنوا» پولند که امرز در قلمرو کشور بلاروس قرار دارد متولد شد اما 82 سال پیش در سال 1934 به همراه خانواده به فلسطین مهاجرت کرد. شیمون پرز 25 ساله بود که موجودیت رژیم اشغالگر قدس در فلسطین اشغالی اعلام شدد.

بررسی کارنامه شیمون پرز نشان می دهد که وی در تأسیس و توسعه رژیم صهیونیستی، کوچاندن اجباری فلسطینی ها و اسکان مهاجران یهودی، شهرک سازی، پیمان صلح اسلو در 1993، عملیات خوشه خشم در سال 1996 و حمله به پناهگاه آوارگان قانا در جنوب لبنان و انتفاضه اول و دوم فلسطین ، نقش مستقیمی داشت .

شیمون پرز در سال 1947 به گروه شبه ‏نظامی-تروریستی «هاگانا» تحت ریاست «دیوید بن گورین» که الگوی سیاسی پرز بود، پیوست و این گروه در سال‏های بعد هسته اولیه ارتش اسرائیل را تشکیل داد و نقش زیادی در کوچاندن اجباری فلسطینی‏ها و اسکان مهاجران یهودی ایفا کرد. شیمون پرز مسئول خرید سلاح برای هاگانا بود. با اعلام موجودیت اسرائیل در می 1948، بن گورین که نخستین نخست وزیر این رژیم بود، شیمون پرز 24 ساله را به سمت فرمانده نیروی دریایی منصوب کرد. شیمون پرز در سال 1952 به سمت معاون مدیرکل وزارت جنگ و سپس طی سال‏های 1953 تا 1959 به عنوان مدیرکل وزارت جنگ و در سال‏های 1959 تا 1965 به عنوان معاون وزیر جنگ منصوب شد. پرز در سال 1974 نیز به ‏عنوان وزیر جنگ در کابینه اسحاق رابین معرفی شد که سه سال در این سمت باقی ماند. پرز مجدداً در سال 1995 برای مدت یک سال وزیر جنگ اسرائیل شد.

نخستین سمت سیاسی شیمون پرز در فلسطین اشغالی، عضویت در کنست (مجلس اسرائیل) بود که در سال 1959 به آن راه یافت. شیمون پرز تا سال 2007 که رئیس رژیم صهیونیستی شد یک کرسی کنست را در اختیار داشت . پرز در همه سطوح بالایی قدرت در اسرائیل حضور داشت . پرز تا پیش از انتخاب به عنوان رئیس رژیم صهیونیستی در پنج وزارتخانه کابینه صهیونیستی شامل وزارتخانه‏ های مهاجرت (1970-1969)، حمل و نقل و ارتباطات (1974-1970)، جنگ (1977-1974 و 1996-1995)، خارجه (1986-1984، 1995-1992، 2002- 2001) و دارایی (1990-1988) به‏ عنوان وزیر و برای دو دوره (1986-1984 و 1996-1995) نیز نخست ‏وزیر این رژیم بود. پرز در سال 2007 به عنوان نهمین رئیس رژیم صهیونیستی تعیین شد که این سمت را برای مدت 7 سال در اختیار داشت. بنابراین، شیمون پرز جمعاً 15 سال در وزارتخانه ‏های مختلف به عنوان وزیر ، سه سال نخست‏وزیر و 7 سال نیز رئیس رژیم صهیونیستی بود. همچنین شیمون پرز در توسعه برنامه‏ هسته ‏ای اسرائیل نقش تأثیرگذاری داشت و به مهندس و معمار برنامه‏ هسته‏ ای این رژیم معروف شد. شیمون پرز نخستین شخصی است که هم به عنوان نخست وزیر و هم رئیس رژیم صهیونیستی دست پیدا کرد.

شیمون پرز در طول حیات سیاسی خود عضو چهار حزب اسرائیل بود. پرز ابتدا عضو حزب «مپای» بود اما در سال 1965 همراه با بن گورین از این حزب جدا شد و حزب «رافی» را تشکیل داد . تنها دو سال بعد یعنی در سال 1967 شیمون پرز زمینه اتحاد دو حزب «مپای» و «رافی» را فراهم کرد و حزب «کار» را تشکیل داد. پرز از سال 1977 تا 1992 دبیر کل حزب کار بود. پرز پیش از برگزاری هفدهمین انتخابات کنست به حزب کادیما پیوست. در واقع؛ شیمون پرز به همراه افرادی نظیر آریل شارون، ایهود اولمرت و تزیپی لیونی حزب کادیما را تشکیل دادند.

پرز در همه جنایت های اسرائیل به طور مستقیم یا غیرمستقیم نقش دارد. وی به عنوان یکی از اعضای اصلی سازمان شبه نظامی - تروریستی هاگانا در تغییر بافت جمعیتی فلسطین اشغالی در قالب کوچاندن اجباری فلسطینی ها و اسکان مهاجران یهودی و همچنین سیاست شهرک سازی نقش مستقیم داشت .

اوج قساوت شیمون پرز در آوریل 1996 بود که وی در مقام نخست وزیر رژیم صهیونیستی دستور حمله به لبنان را با هدف پایان دادن به مقاومت لبنان صادر کرد. در این جنگ نیروهای نظامی اسرائیل با دستور پرز به اردوگاه آوارگان «قانا» در جنوب لبنان حمله کردند که طی آن بیش از 250 نفر کشته و زخمی شدند و شیمون پرز نیز به «جلاد قانا» معروف شد.

طی مدتی که شیمون پرز، رئیس رژیم صهیونیستی بود، این رژیم دو جنگ علیه غزه در سال 2008 و مقاومت لبنان در سال 2012 انجام داد که هزاران کشته و زخمی داشته است. حمله به کشتی مرمره در سال 2010 نیز که حامل کمک‏های بشردوستانه برای مردم باریکه غزه بود ، یکی دیگر از جنایت‏های اسرائیل در زمان ریاست شیمون پرز بر این رژیم است.

علاوه بر این ، شیمون پرز در برخی از جنایت های اسرائیل نیز نقش غیرمستقیم و حامی را ایفا کرد. پرز در سال 1982 از حامیان اصلی تجاوز اسرائیل به لبنان بود که در این جنگ بیش از 20 هزار غیرنظامی کشته شدند. پرز همچنین در سال‏های 1987 و 2000 نیز از حامیان سرکوب شدید انتفاضه اول و دوم بود. در انتفاضه اول حدود 3 هزار فلسطینی به شهادت رسیدند و هزاران نفر نیز زخمی شدند. در انتفاضه دوم نیز بیش از 3 هزار نفر شهید و هزاران نفر زخمی شدند. همچنین شیمون پرز از حامیان اصلی محاصره غزه است که از سال 2006 آغاز شد و طی 7 سال ریاست جمهوری وی ادامه یافت و هم اکنون نیز ادامه دارد.

با وجود همه جنایت های آشکاری که شیمون پرز انجام داد ، برخی مقامات و تحلیلگران و رسانه ها از وی به عنوان «مرد صلح» یاد می کنند. علت اصلی این عنوان به نقش پرز در کنفرانس صلح اسلو در سال 1993 باز می گردد. این کنفرانس صلح که به نوعی شناسایی دوفاکتو رژیم اسرائیل توسط کشورهای عربی بود ، هیچ تأثیری بر کاهش جنایت های اسرائیل نداشته بلکه زمینه روابط دیپلماتیک رسمی و غیر رسمی کشورهای عربی با اسرائیل را فراهم کرده است. در واقع؛ این کنفرانس صلح در راستای افزایش امنیت در خاورمیانه قرار نداشته بلکه منافع اسرائیل را تأمین کرده است زیرا پیش از این کنفرانس صلح نیز کشورهای عربی و اسرائیل برای مدت 20 سال هیچ جنگی با هم نداشتند. در عین حال، مصر که پرچمدار جنگ با اسرائیل بود در سال 1979 پیمان صلح کمپ دیوید را با اسرائیل امضا کرد. پس از کنفرانس صلح اسلو نیز اسرائیل به جنگ علیه باریکه غزه و جنوب لبنان ادامه داد اما حاکمان عربی که روزگاری جنگ با اسرائیل را یکی از عوام کسب مشروعیت داخلی می دانستند ، در مقابل جنایت های این رژیم سکوت کردند.

در کنفرانس صلح اسلو سه نفر نقش اصلی را ایفا کردند که شامل شیمون پرز ، وزیر وقت خارجه ، اسحاق رابین، نخست وزیر وقت اسرائیل و یاسر عرفات، رئیس سازمان آزادی‏بخش فلسطین (ساف) بودند که هر سه به دلیل نقش آفرینی در اسلو جایزه صلح نوبل را به دست آوردند. اسحاق رابین در سال 1995، یاسر عرفات 9 سال بعد مرگ رابین در سال 2004 و شیمون پرز نیز 12 سال بعد از مرگ عرفات، مرد و اکنون هیچ یک از سه معمار اصلی پیمان صلح اسلو زنده نیستند. مرگ شیمون پرز، مرگ یکی از بنیانگذاران اصلی رژیم صهیونیستی نیز محسوب می شود.

موضوع مهمی که پس از مرگ شیمون پرز جلب توجه کرد و مورد توجه رسانه های مختلف نیز قرار گرفت ، واکنشهای برخی شخصیت های عربی به خصوص محمود عباس ، رئیس تشکیلات خودگردان و «خالد بن احمد آل خلیفه» ، وزیر خارجه بحرین بود.

خالد بن احمد آل خلیفه در پیامی در صفحه اجتماعی خود ضمن تسلیت مرگ شیمون پرز ، نوشت: «خدا رحمت کند (آسوده بخواب) شیمون پرز ، مرد جنگ و مرد صلحی که همچنان داشتن آن در خاورمیانه دور از دسترس است.» محمود عباس ، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین حتی چند گام فراتر از وزیر خارجه بحرین رفت و در واکنش به مرگ شیمون پرز اعلام کرد که وی تنها پدر معنوی اسرائیل نبود بلکه رهبر ملت فلسطین نیز بود. منابع خبری در روز تشیعع جنازه شیمون پرز تصاویری را پخش کردند که اندوه محمود عباس را از مرگ رئیس سابق اسرائیل و جلاد قانا نشان می داد. ایوب قرّا، عضو کنست (پارلمان اسرائیل) از حزب لیکود نیز گفت زمانی که رهبر یکی از کشورهای خلیج خبر مرگ پرز را شنید چند دقیقه برای او گریست. تردیدی نیست که شمار دیگری از حکام و مقامات کشورهای عربی نیز در مرگز شیمون پرز با اسرائیل همدرد شدند اما اندوه خود را علنی نکردند تا اندک پرستیژ سیاسی خود را حفظ کنند.

واکنش های حاکی از وابستگی سیاسی برخی مقامات عربی در حالی ابراز شد که «رابرت فیسک» تحلیلگر برجسته مسائل خاورمیانه در یادداشتی در روزنامه انگلیسی «ایندیپندنت» نوشت برخلاف آنچه مقامات غربی تبلیغ می‌کنند، شیمون پرز مرد صلح نبود. رابرت فیسک نوشت « وقتی من شنیدم پرز مرده، به یاد خون، آتش و سلاخی افتادم. من نتایج کارهای او را دیده بودم. کودکانی که تکه تکه شده بودند، پناهجویانی که ضجه می‌زدند و بدن‌هایی که سوخته بودند . آنجا «قانا» نام داشت و اغلب 106 جسدی که نیمی از آن‌ها متعلق به کودکان بود، زیر آوار یک اردوگاه سازمان ملل، یعنی جایی که در آن با حملات توپخانه‌ای سال 1996 اسرائیل تکه تکه شدند، خوابیده بودند. ««علی ابو نعمه» ، نویسنده عرب نیز در صفحه اجتماعی خود نوشت که «پرز قبل از اینکه به مجازات جنایات‌های جنگی‌اش برسد، مرد.»