بررسی مطبوعات چاپ کابل 2 میزان 1399

"صلح زودرس در راه نیست" ،"ادغام طالبان، نوسازی دوباره" ، "ادبیات ستیزه جویانه را کنار بگذارید"، مهترین عناوین سرمقاله روزنامه های امروز چاپ کابل است.

روزنامه ی هشت صبح در سرمقاله ای تحت عنوان صلح زودرس در راه نیست چنین نوشته است:

نماینده‌گان دولت و طالبان تاکنون خاکه‌ی طرزالعملی را که روی آن کار دارند، عمومی نکرده‌اند. به صورت غیررسمی، نکاتی از این طرزالعمل به رسانه‌ها درز کرده است که نمی‌تواند تصویر کاملی از آن به دست دهد. دو طرف نگران هستند که با افشای مواد مورد توافق و یا مواد مورد اختلاف در این طرزالعمل، ممکن است که کار آن‌ها برای نهایی‌کردن آن دشوارتر شود. از همین رو، هم نمایند‌گان دولت و هم نمایند‌گان طالبان در این زمینه، سکوت اختیار کرده‌اند و حاضر نیستند به صورت رسمی درباره محتوای طرزالعمل مورد نظر با رسانه‌ها صحبت کنند.

اختلاف نظر بین دو طرف بر سر بعضی از مفردات طرزالعمل مذاکرات یک امر طبیعی و قابل پیش‌بینی است. این اختلافات، مبنایی است و رفع آن نیاز به بحث بیش‌تری دارد. 

هشت صبح می افزاید:

 این‌که مبنای حل اختلافات در مذاکرات و تصمیم‌گیری و درنهایت فیصله دو طرف، فقه حنفی باشد یا فقه جعفری و یا اصول دیگری برای آن تعریف شود، از همین دسته اختلافات است. طالبان که بنای امارت‌شان را بر پایه قرائت خاص خودشان از فقه حنفی گذاشته بودند و سال‌ها برای استقرار مجدد آن در جنگ با دولت و مردم به سر برده‌اند، مسلم است که مبانی دیگری را برای رسید‌گی به امور اختلافی قبول نمی‌کنند. نمایندگان دولت هم که با سازوکارهای دموکراتیک در زمینه تصمیم‌گیری درباره سرنوشت عمومی سروکار داشته است و اعضای هیأتش حاضر نیستند از موضع خودشان پا عقب بکشند و به پیشنهاد طالبان تسلیم شوند. بنابراین، دور از انتظار نیست که دو طرف روی مسایلی از این دست اختلاف نداشته باشند و برای رفع آن روزها با هم چانه‌زنی و گفت‌وگو نکنند.

و ادغام طالبان، نوسازی دوباره عنوان سرمقاله ی روزنامه ی راه مدنیت است که در آن چنین آمده است:

محمد اشرف غنی، رییس‌جمهوری در مراسمی به‌مناسبت روز جهانی صلح گفت که دولت برای ادغام ۱۲۰هزار طالب برنامه دارد. او افزود که آغوش جمهوریت کلان و حوصلۀ جمهوریت تساهل و مداراست، اما جزییاتی از چگونگی برنامۀ ادغام ارایه نکرد. مساله ادغام و مشارکت همه گروه‌های اجتماعی که رضایت همه را فراهم کند، از مقوله‌های نوسازی و لازمه‌های توسعه در همه ابعاد آن است که پیچیدگی بسیار دارد. به ویژه در افغانستان که بحران‌ها و گسست‌های اجتماعی و سیاسی در نزدیک به نیم قرن انباشت فزاینده داشته که مشارکت همه گروه‌های اجتماعی را به گره کور غیرقابل بازگشایی تبدیل کرده است.

راه مدنیت می افزاید:

 طرح ادغام نیروی نظامی طالبان پیش از مشارکت بخش سیاسی طالبان، می‌تواند بسیاری از نابسامانی‌ها و خشونت‌ها را کاهش دهد. بدین صورت که بخشی از نیروهای نظامی طالب در چارچوب نیروهای اردو و پولیس جذب شوند و بخش دیگر با دادن تسهیلاتی، ترغیب به سرمایه‌گذاری در حوزه خصوصی یا جذب موسسات اقتصادی شود.اما نوسازی مدنظر رییس جمهوری بدین صورت می‌تواند مقبولیت یابد و رضایت همه گروه‌های اجتماعی به ویژه طالبان را در برگیرد که با حفظ جمهوریت، ساختار قدرت از عمودی و سلسله‌مراتبی به گونه افقی و جغرافیایی تقسیم شود. به گونه‌یی که طالبان ذیل ساختار رسمی دولت یعنی نه در برابر دولت؛ بلکه همپای دولت مرکزی در حوزه نفوذ و خواستگاه جغرافیایی خود از صلاحیت و اقتدار لازم برخوردار شود. طالبان نیز باید از تمامیت‌خواهی خود دست بکشند و با نشان دادن کارکردشان نه در حوزۀ جنگ بلکه در حوزۀ دولت‌داری در خاستگاه جغرافیایی ،می‌تواند میزان مشروعیت خود را تعیین کند.

و نگاهی می اندازیم به روزنامه ی اطلاعات روز که در سرمقاله ای تحت عنوان ادبیات ستیزه جویانه را کنار بگذارید چنین نوشته است:

آنچه تاکنون از قطر بیرون می‌آید، برخلاف امیدواری‌های روز افتتاح مذاکرات مستقیم میان دولت و طالبان، سخن از اختلاف و نوعی بن‌بست است. در چنین شرایطی نیاز است تا «جمهوریت‌خواهان» و یا به قول رهبران حکومت «مدافعان جمهوریت» از کاربرد ادبیات جنگ‌طلبانه و ستیزه‌جویانه خودداری کنند. طالبان نیز باید به صدای مردم افغانستان و جامعه جهانی گوش دهند و دست از کشتار برداشته و حملات‌شان را کاهش دهند. جنگ و صلح همزمان ناممکن است و اگر این گروه نیتی برای صلح دارد، نیاز است تا تفنگ‌های‌شان را خاموش کنند و فتیله‌ی مواد انفجاری‌شان را پایین بکشند.

در پایان اطلاعات روز می افزاید:

مذاکرات فعلی در قطر و حمایت جامعه‌ی جهانی از آن فرصت تاریخی برای افغانستان است تا به جنگ چهل ساله پایان داده شود اما در صورتی که دو طرف، به جنگ تبلیغاتی و شلیک گلوله‌ها دوام دهند، این فرصت تاریخی می‌تواند از دست برود. سخن آخر این‌که موضع طالبان از آغاز تاکنون روشن است اما بی‌اتفاقی و پراکندگی در جبهه جمهوریت می‌تواند پیامدهای غیرقابل جبران را در فردای مذاکرات صلح و در صورت شکست آن، برای مردم افغانستان داشته باشد. اکنون که هیأت‌های دو طرف در میز مذاکره نشسته‌اند، بهتر آن است که تفنگ‌ها خاموش و ادبیات ستیزه‌جویانه کنار گذاشته شود. رهبران سیاسی افغانستان و گروه طالبان از مردم این کشور آرامش و شادی بدهکارند و اکنون که فرصت جبران آن پیش آمده است، نباید روزهای تاریک و ویرانگر دیگر را برای این مردم هدیه کنند.