انقلاب اسلامی از نگاه اندیشمندان(1)
دلو 12, 1395 11:35 Asia/Kabul
انقلاب اسلامی ایران یکی از بزرگترین رویدادهای قرن بیستم بود. یکی از مهمترین مولفه های انقلاب اسلامی گسترده بودن و حضور تمام اقشار مردم از هر طبقه ای در مبارزات ضد رژیم مستبد شاه بود، دومین ویژگی انقلاب اسلامی که آن را از دیگر انقلاب ها متمایز می کند ماهیت مذهبی آن است. به مناسبت سی و هشتمن سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی در مجموعه ای کوتاه دو تا سه دقیقه ای تلاش می کنیم تا این انقلاب بزرگ را از نگاه اندیشمندان غربی به شما بشناسانیم.
سه ایرانشانس برجسته به نام های؛ پیترآوریPeter Avery ایرانشناس انگلیسی، گاوین همبلی Gavin R. G. Hambly استاد تاریخ دانشگاه تگزاس دالاس و چارلز ملویل Charles P. Melville استاد تاریخ ایران در دانشکده مطالعات خاورمیانه و آسیایی دانشگاه کمبریج در کتابی به نام «تاریخ ایرانِ دوره پهلوی (از رضاشاه تا انقلاب اسلامی)» در ویژگی های انقلاب اسلامی به دو یژگی مردمی بودن و مذهبی بودن توجه کرده اند. در بخش های دیگری از کتاب تاریخ ایران دوره پهلوی آمده است:
«در انقلاب اسلامی سال 1979 دو جنبه مرتبط با هم، بیش از هر چیز دیگر چشمگیر بود: یکی وسعت مشارکت عموم مردم در نهضت که در دیگر انقلاب های سده بیستم میلادی سابقه نداشت؛ و دیگری غلبه ماهیت اسلامی آن از لحاظ ایدئولوژیکی، سازمان دهی و رهبری. عملاً هر شهر بزرگ و کوچک در ایران برضد رژیم پهلوی بسیج شد و زنان و مردانِ تقریباً تمام طبقات جامعه ایران، تمایل خود را به سرنگونی نظام پادشاهی و پایان دادن به آنچه سرکردگی خارجیان می پنداشتند، نشان دادند.»
سه ایرانشناس غربی در این کتاب به تفاوت انقلاب اسلامی با انقلاب مشروطیت و نهضت ملی کردن نفت پس از جنگ جهانی دوم نیز اشاره ویژه ای داشته اند. در بخش دیگری از کتاب آورده اند که:
«بی گمان نخستین نمونه های شورش و اعتراض برضد حکومت یا خارجیان، نظیر انقلاب مشروطه در اولین دهه قرن بیستم، و مبارزه پس از جنگ برای ملی کردن صنعت نفت، هیچ یک نتوانسته بود تا این اندازه گسترده و عمیق، همه مردم را بسیج کنند. این جنبش های اولیه، متکی به ائتلاف بخشی از روحانیت با عناصر و گروه های غیرمذهبی و ناسیونالیست بود که به نسبت های متفاوتی با هم جوش خورده بودند؛ حال آنکه بر عکس، انقلاب سال 1978 در ذات خود کاملاً اسلامی بود، و مشارکت عناصر غیرمذهبی در این انقلاب، مطلقاً جنبه حاشیه ای داشت.» نویسندگان کتاب تاریخ ایران دوره پهلوی از رضا شاه تا انقلاب اسلامی در ماهیت اسلامی بودن انقلاب آورده اند:
«شعارهایی که در تظاهرات انبوه مردم داده می شد، اکثراً اسلامی بود؛ اسلحه انقلابیان غیر از دو روز آخر، نماز جماعت و شهادت، و ایام مذهبی به ویژه ماه محرم بود که جنبش انقلابی را پیش برد. از آن مهم تر، مساجد از واحدهای اصلی سازمانی انقلاب محسوب می شدند. ...»
کلیدواژه
