مروری بر مراقبات ماه مبارک رمضان(6)

" سَوْرَةِ الْغَضَبِ؛ خشم مهارنشده" از جمله رذایلی است که یک انسان مومن، از آن باید به خدا پناه ببرد، و سعی نماید از بروز و ظهور آن در همه ایام خصوصاً در ماه مبارک رمضان جلوگیری نماید.

ماه مبارک رمضان، ماه خودسازی و مهیا شدن برای قرب و نزدیکی به خداست. ماه رمضان بهترین فرصت برای رشد همه استعدادهای معنوی انسان است. اما پیش از هر چیز می بایست، دل را از آلودگی ها پاک کرد. درست مانند باغبانی که بخواهد در جایی گل و گیاه بکارد، ‌اول علف های هرزه و سنگ و چیز های مزاحم را بر می‌دارد، بعداً دانه و تخم را می ‌کارد.  

یکی از رذایل و آلودگی هایی که باید از آن در همه اوقات، خصوصاً در ماه مبارک رمضان به شدت پرهیز کرد، غضب بی جا و مهار نشده است. غضب یا خشمی که کنترل نشده باشد، مانند شعله آتشی است که از درون سر می زند و درون و بیرون انسان را می سوزاند. غضب در شخص مانند قوای مسلّح عمل می کند، که اگر تحت تدبیر یک حکومت خردمند و عادل باشد، تامین امنیت کرده و پیش برنده و زمینه ساز برای سازندگی است. اما اگر از کنترل عقل خارج شود، به جای صیانت و تامین امنیت، کودتا می کند و بلای جان می شود.

غضب در روایات عمدتاً به آتش تشبیه شده است. آتشی که از جنس وجود شیطان است. از همین رو کسی که غضب می کند، شعله های آتش از همان ابتدا گریبان خود او را می گیرد و جسم و روح اش را با هم از بین می برد. با ظهور خشمِ شیطانی عقل کمرنگ می شود، لذا انسان عصبانی کلماتی از زبانش خارج می شود و یا رفتارهایی را از خود بروز می دهد، که در حالت آرامش هرگز انجام نمی داد. در روایات از چنین حالاتی، به سبکی و سبک سری (طیش) تعبیر شده است. رفتارهای یک فرد عصبانی و گفتار او زشت می شود و چهره ی درهم رفته اش کریه می نماید.

خشم ، همچنین عیب های انسان را آشکار می سازد و در عصبانیت، تمام ویژگی های بد آن فرد ، آشکار می شود. کسی که خشم نا بجا وجودش را فرا بگیرد، به راحتی حقوق دیگران را ضایع می کند و در عصبانیت نابجا ، سخنانی از وی شنیده می شود که غیبت و تهمت است و گاه ظلم در حق فرد مقابل است . بنابراین با یک عصبانیت نابجا ، ممکن است پل های عاطفی بین افراد خانواده و یا گروه دوستان و همکاران شکسته شود که ترمیم آن با سختی های بسیاری آمیخته است .

کسی که می خواهد وارد مهمانی خدا شود، باید به خشم و تبعات مخرب آن توجه داشته باشد که چگونه یک خشم نابجا، می تواند او را از َبرکات ماه مبارک رمضان بی بهره کند.