مروری بر مراقبات ماه مبارک رمضان(9)
اَللَّهُمَّ إِنِّی أَعُوذُ بِکَ مِنْ شَکَاسَةِ الْخُلُقِ: خدایا به تو پناه می برم از بدی خلق
گاهی در زندگی فرصت هایی پیش روی انسان قرار می گیرد که چون ابرهای روانِ آسمان به سرعت در حرکت هستند. پس می بایست از فرصت ها به نحو احسنت استفاده کرد و هیچگاه آنها را به تعویق نینداخت. یکی از این فرصت ها، روزها و شب های ماه مبارک رمضان است. این فرصت به اندازه ای مقدّس و با برکت است که پیامبر اکرم (ص) در مورد آن فرمود: "مردم، ماه خدا با برکت و رحمت و آمرزش به شما رو کرده است، ماهی است که پیش خدا بهترین ماه است و روزهایش بهترین روزها و شب هایش بهترین شب ها و ساعاتش بهترین ساعات. ...ای مردم فرصت را دریابید و بدانید هر که در این ماه خوش خلقی کند، جواز صراط او باشد در روزی که همه قدم ها بلغزد."
حُسن خُلق ازبهترین اموری است که انسان را به خدا نزدیک می کند. کسانی که دارای حُسن خُلق هستند، به خوبی میتوانند با دیگران اُلفت، ارتباط لذت بخش، ملایم و دوستداشتنی برقرار کنند. آنان آغازگر ارتباطهایی مفید سازنده با دیگران هستند، و دیگران هم میتوانند با اینها ارتباطات شیرین و دوستداشتنی داشته باشند. پیامبر خدا (ص) به عنوان برترین انسان، خوش خلق ترین افراد بود. و شاید اگر این خلق نیکو نبود، مردم دین و آیین اسلام را به راحتی نمی پذیرفتند. چنانکه خدای متعال خطاب به پیغمبر اکرم میفرماید: "فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنَ اللهِ لِنتَ لَهُمْ : از رهگذر رحمت الهی است که با اینها اینقدر نرم هستی." واین نرمخویی توست که معجزه کرده و اینها را دور تو جمع میکند. و سپس ادامه می دهد که " وَ لَوْ کُنتَ فَظّاً غَلِیظَ الْقَلْبِ لَانفَضُّواْ مِنْ حَوْلِکَ؛ و اگر تندخو و سختدل بودى قطعاً از پیرامون تو پراکنده مى شدند." آری اگر پیامبر خدا درشتخو، تندخو و سختدل بود، همه از دور و بر او میگریختند و فرار میکردند. آن مغناطیس اعظمی که اینها را جذب شخصیّت پیامبر کرد، و توانست آدمهای بداخلاقِ درشتخویِ بیابانی را دور وجود خودش جمع، و بعد تربیتشان کند، همین خوشاخلاقی و حُسن خُلق او بود.
در مقابل خوش خلقی ، بد خلقی قرار دارد، که باید در این ماه پر عظمت رمضان از آن به خدا پناه برد: "اَللَّهُمَّ إِنِّی أَعُوذُ بِکَ مِنْ شَکَاسَةِ الْخُلُقِ: خدایا به تو پناه می برم از بدی خلق ." چرا که بد خلق از زندگی لذت نمی برد. در روایت آمده کسی که گرفتاربد خلقی یا همان "شَکَاسَةِ الْخُلُق" است، شکنجهگر خودش است و دائماً خودش را عذاب میدهد، ضمن اینکه خانوادهاش هم از او در وحشت هستند. نه فقط خودش از دست خودش اذیت میشود، بلکه معاشران با او از دست او رنج میبرند؛ یعنی از بودن با او، از معاشرت با او، از مجالست با او اذیت میشوند. ( امام علی(ع) فرمود: "سوء الخلق یُوحِشُ الْقَرِیب وَ یُنَفِّرُ الْبَعِید؛ بداخلاقى، باعث وحشت افراد نزدیک و انزجار افراد دور، از انسان مى شود.")