مروری بر مراقبات ماه مبارک رمضان(11)

اللَّهُمَّ إِنیِّ أَعُوذُ بِکَ مِنْ مَلَکَةِ الْحَمِیَّةِ : خدایا به تو پناه می برم ازاصرار و پافشاری در تعصب!"

ماه مبارک رمضان، ماه رحمت الهی است. ماهی که پیامبر اکرم (ص) در وصف آن فرمود: "اى مردم! همانا ماه خدا ، همراه با برکت و رحمت و آمرزش ، به شما روى آورده است. ... پس از گناهان خود به سوی خدا توبه و بازگشت کنید."

این ماه، ماه دوری از گناهان است. و یکی از گناهان که باید از آن به خدا پناه برد، تصعب جاهلانه است. " اللَّهُمَّ إِنیِّ أَعُوذُ بِکَ مِنْ مَلَکَةِ الْحَمِیَّةِ : خدایا به تو پناه می برم از اصرار و پافشاری در تعصب!"

 این پناه بردن (أَعُوذُ بِکَ)هم  برای پیشگیری است و هم برای درمان؛ هم دفع است و هم رفع.  چرا که نفس انسان دائماً در معرض ابتلا به انواع صفات و رذایل اخلاقی است. انسان مؤمن همیشه باید مراقب باشد که به صفات بدِ اخلاقی مبتلا نشود؛ چراکه ابتلای به آنها عواقب خیلی سنگینی دارد. و برای درمان آن تلاش و پیگیری مستمری لازم است، تا بتوان از آنها خلاصی یافت.

حمیت یا تعصب، حاصل محبت و دوستی است! انسان بطور معمول حامی و طرفدار چیزی است که دوستش دارد، و این نوع محبت است که نوع تعصب را مشخص می کند. اگر محبت؛ الهی و خردمندانه باشد، تعصب اش عاقلانه می‌شود. و اگر محبت؛ جاهلانه و شیطانی باشد، تعصب هم می‌شود، تعصب جاهلانه و شیطانی ‌یا همان عَصبیت، که باید از آن به خدای متعال پناه برد. کسی که تعصب جاهلانه داشته باشد، به راحتی در گناه می‌افتد. این شخص؛ بد فامیل، ‌یا دوستان نامناسب خود، و یا هم‌حزبی‌هایش را از خوبان حزب مقابل، فامیل و دوستان مناسبِ دیگران، بهتر می داند. (بدِ من؛ بهتر از خوبِ دیگران است)!

البته اینکه انسان خویشان، خانواده، هم‌وطن، هم‌محلی، هم‌گروه و هم‌حزبش را دوست داشته باشد، عصبیت نیست. عصبیت آنجایی است که باعث شود این محبت او را از مدار حق و انصاف بیرون ببرد. در واقع، عصبیت این است که : آن فامیل‌ یا دوست‌ یا هم‌گروه ‌یا هم‌جناحی خود را در ظلم وستمی که می‌کند، ‌یاری کند. فرد مبتلا به حمیت می‌گوید: "من باید از فرزندم، خویشانم ، ... حمایت کنم، هر چند که مقصر باشند، اگر نکنم دیگران راجع‌به من چه می‌گویند؟! " در حالیکه این همان حمیتِ جاهلیت است، که اسلام آن را منع کرده است.

پیامبر اکرم (ص) فرمودند که: "هر که در دلش باندازه دانه خردلى عصبیت باشد، خدا او را روز قیامت با اعراب جاهلیت مبعوث می کند."