مروری بر مراقبات ماه مبارک رمضان(17)

"اللَّهُمَّ إِنیِّ أَعُوذُ بِکَ مِنْ َ تَرْکِ الشُّکْرِ لِمَنِ اصْطَنَعَ الْعَارِفَةَ عِنْدَنَا: خدایا من به تو پناه می‌برم از اینکه شکر و سپاس و قدرشناسی را نسبت به کسی که به من خدمت کرده و خوبی انجام داده، ترک کنم."

یکی از صفات خوب و پسندیده در اسلام، تشکر و سپاسگزاری در برابر نیکی ها و اعمال شایسته است. هنگامیکه انسان در مقابل لطف و عنایت قرار می گیرد و نعمتی به او می رسد، از درون احساس قدردانی و شکر در او ایجاد می شود. مومن با دریافت نعمت و احسان از سوی خداوند، حالت خضوع و خشوع  در او پدید می‌آید؛ که خدایا! تو مرا دیدی و به من عنایت و توجه کردی. دراین حال یک موج محبت از روح انسان به سوی خداوند متعال برانگیخته می‌شود. این حس فوق‌العاده او را به این نقطه می‌برد که زبان به ثنای خالق باز می‌کند و این احساس خوب خودش را نسبت به پروردگار متعال آشکار می‌سازد و تمام تلاش خود را بکار می گیرد، تا آن نعمت را در مسیر رضای خدا بکار برد.

بخش عمده‌ای از نعمت‌های خداوند با واسطه به دست انسان می رسد، که خدا شکر ازآن واسطه ها را به منزله شکر خود قرار داده است. بطوریکه  اگر کسی آن واسطه ها را اهمیت ندهد و واکنش تشکر آمیزی در برابر آنها نداشته باشد، خدا شکر او را از خود قبول نخواهد کرد. در روایتی آمده که بنده‌ای را در قیامت به پیشگاه الهی می‌آورند و خداوند درباره او فرمان عذاب می‌دهد. عرض می‌کند: بارالها! درباره‌ام امر به دوزخ فرمودی با آنکه من در دنیا مسلمان و قاری قرآن بودم؟ خداوند می‌فرماید: بنده من! نعمت‌هایی را به تو دادم و شکر آنها را بجای نیاوردی. عرض می‌کند: بارالها! من شکر همه نعمت های تو را بجا آوردم. پس  یک‌به‌یک نعمت‌ها را می‌شمرد و از شکرها نام می‌برد. خداوند می‌فرماید: بنده من! راست می‌گویی، جز آنکه کسی را که من به دست او نعمت خود را به تو رساندم، شکر نکردی، و من با خود عهد نموده‌ام شکر نعمت‌هایی را که به بنده‌ای داده‌ام را نپذیرم، تا شکر کند کسی را که نعمت من توسط او به وی رسیده است."

مقصود خداوند از تشکر مردم از یکدیگر چیزی جز قوام زندگی اجتماعی و چرخش نعمت بین بندگان خدا نیست. هر عمل خوبی که تشکر متناسبی از آن به عمل آید، تشویقی برای انجام کارهای خوب در جامعه می گردد. در مقابل اگر به جای تشکر، نا سپاسی شود، کسی دیگر برای انجام کار خوب، رغبتی از خود  نشان نمی دهد. و بدین ترتیب راه خیر و احسان در جامعه بسته می شود. از همین رو پیشوایان الهی به خدا پناه می‌برند و می‌گفتند :" اللَّهُمَّ إِنیِّ أَعُوذُ بِکَ مِنْ َ تَرْکِ الشُّکْرِ لِمَنِ اصْطَنَعَ الْعَارِفَةَ عِنْدَنَا: خدایا من به تو پناه می‌برم از اینکه شکر و سپاس و قدرشناسی را نسبت به کسی که به من خدمت کرده و خوبی انجام داده، ترک کنم."