داوود رشیدی ، بازیگر تئاتر ، سینما و تلویزیون ایران درگذشت

 

      داوود رشیدی  بازیگر سرشناس  تئاتر ، سینما و تلویزیون، مترجم و  نمایشنامه نویس  ایرانی در 25 تیرماه 1312 ه.ش (15 ژوئیه 1933م) در تهران  به دنیا آمد. وی دارای  نشان درجه یک فرهنگ و هنر  و یکی از چهره های ماندگار عرصه فرهنگ و هنر ایران بود.  رشیدی از خاندان حایری مازندرانی و دارای اصالت بابلی - از شهرهای  مازندران - بود  و تحصیلات متوسطه را  (به دلیل فعالیت‌های دیپلماتیک پدرش) در ترکیه و پاریس به پایان رساند و تحصیلات دانشگاهی را در ژنو ادامه داد.  رشیدی فارغ‌التحصیل رشته کارگردانی و بازیگری تئاتر و لیسانس حقوق سیاسی از دانشگاه ژنو بود . 

  از  سال 1343 ه.ش (1964م.) خورشیدی به تهران آمد و در اداره تئاتر آن زمان وابسته به وزارت فرهنگ و هنر استخدام شد. سپس گروهِ تئاترِ "امروز" را پایه‌گذاری نمود که هنرپیشگان بزرگ آن زمان در آن حضور داشتند. در سال 1352ه.ش (1973م.) از اداره تئاتر به تلویزیون ملی ایران رفت و در سمت مدیریت گروه نمایش‌ها و سرگرمی‌های این سازمان مشغول به کار شد. در دوران کوتاه کاری او در تلویزیون، سریال های ماندگار و برجسته ای تولید شد که وی نقش مهمی در تولید و پشتیبانی از آنها داشت. 

 

    با این وجود  اولویت نخست مرحوم رشیدی، تئاتر بود و از جمله نمایش‌هایی که وی به روی صحنه برده می توان به تئاترهای «در انتظار گودو»، «ریچارد سوم»، «پیروزی در شیکاگو»، «منهای دو»، «آقای اشمیت کیه؟» و ... اشاره کرد. 

    رشیدی بعد از آنکه تجربیاتی در دنیای تئاتر به دست آورد، همانند اغلب بازیگران تئاتر دهه 40 پا به دنیای سینما هم گذاشت. رشیدی از سال1350ه.ش (1971م) با فیلم سینمایی "فرار از تله" وارد عرصه بازیگری سینما شد و توانست در فیلمهای سینمایی نیز به نقش آفرینی پرداخته و استانداردهای بازیگری در این حیطه را ارتقاء ببخشد. 

   پس از آن رشیدی، به عنوان بازیگر در قاب تلویزیون جای گرفت و نقش های درخشانی در سریال های تلویزیونی به او واگذار شد که تا امروز در خاطر بینندگان و علاقمندان ماندگار بوده است. مجموعه های تلویزیونی «هزاردستان» به کارگردانی علی حاتمی، «مختارنامه»، «کلاه پهلوی»،‌ »ولایت عشق» و «امام علی» از جمله سریال‌های جذاب تلویزیونی با بازی داوود رشیدی هستند که میلیونها بیننده در سراسر ایران داشته است. 

 

     مجموعه تلویزیونی "هزاردستان" شاخص‌ترین اثر تاریخی علی حاتمی پس از انقلاب اسلامی است که در نوع خود طرحی عظیم به شمار می‌رود. این اثر سریالی  شناخته‌شده در میان مخاطبان ایرانی است که داوود رشیدی در یکی از نقش های اصلی آن هنرنمایی کرده و در یاد و خاطره بینندگان مانده است.

    مرحوم رشیدی این اثر را ازکارهای مورد علاقه‌اش می‌دانست و می گفت: با حاتمی دوست نزدیک بودیم. در کلاس‌هایی که در دانشگاه داشتم با هم آشنا شدیم و از همانجا دوستی بین ما برقرار شد و معمولاً کارهایش را با من در میان می‌گذاشت. نمایش «حسن کچل» نوشته او را به روی صحنه بردم که بسیار مورد توجه قرار گرفت. نقش مفتش شش انگشتی در «هزار دستان» را خیلی دوست داشتم. همچنین رضا شاه در «کمال الملک» که از کارهای خوبم است.

 

      در دهه نخست پس از انقلاب ، داوود رشیدی در این دهه بیشتر در فیلم های تاریخی سیاسی ایفای نقش کرده است. فیلمهایی چون "شیلات"، "خانه عنکبوت"، "گل های داوودی"، "تاتوره" و "بی بی چلچله".

    پس از آن حضور در سینمای جنگ، فعالیت ها و کارنامه حرفه ای این بازیگر را تحت تاثیر قرار داده و همان طور که فیلم های سینمایی این دهه بیانگر وقایع روز بود، رشیدی نیز در فیلمهایی به ایفای نقش پرداخت که با رویدادهای روز و زندگی مردم ارتباط مستقیم داشت . فیلمهایی مثل "عبور از تله"، "راه افتخار"، "خط آتش"،  "بازی های پنهان" و"تکیه بر باد". 

      در دهه 80  فیلمهای " ملاقات با طوطی"، "ماه شب چهارده"، "پرچم های قلعه کاوه" و "تردید"  فیلمهایی در ژانرهای متفاوت بودند که نقش آفرینی داوود رشیدی در آنها ، به عنوان نکته ای مثبت در دیده شدن این آثار و همچنین تواناییهای خود وی تلقی شد. جالب است که از فعالیت های داوود رشیدی به خوبی می توان بر روند سیاسی، اجتماعی و وقایع تاریخی هر دهه و زمان پی برد.

 

     رشیدی از جمله هنرمندانی بود که علاوه بر بازیگری در سه عرصه سینما، تلویزیون و تئاتر، در مقام کارگردان در عرصه تئاتر نیز فعالیت کرده و همچنین به عنوان مترجم، نمایشنامه‌هایی را ترجمه کرده است.

 یکی دیگر از مشغله‌های رشیدی در تلویزیون ، کارگردانی تئاتر تلویزیونی بوده است که از جمله آنها  می توان به تمایش‌های «هنر»،‌ «شایعه» و «آخرین گودو» با حضور او به عنوان کارگردان هنری، مترجم و تهیه‌کننده اشاره کرد. 

    داود رشیدی همچنان یکی از آرزوهایش این بود که در یک نقش خوب مقابل دوربین برود و خطاب به بازیگران جوانی که وارد این حرفه می‌شوند، گفته بود: عطش قدرت، عطش پول درآوردن از چیزهای بد دوران ماست. بازیگر به تماشاگر احتیاج دارد و تماشاگر هم به بازیگر. من  آرزوهای زیادی در بازیگری دارم و علاقمندم نقش خوبی را برای کارگردان خوبی بازی کنم . نقش برای بازیگر باید جایی برای نفس کشیدن باشد و از تازگی‌اش لذت ببرد.

    

 

    وی در سال های آخر عمر به بیماری آلزایمر مبتلا شده بود و صبح روز 5 شهریور ماه (26 اوت )  در سن 83 سالگی بر اثر ایست قلبی در منزلش درگذشت.

     واکنشها به درگذشت این هنرمند در ایران بسیار گسترده بود. علی نصیریان ، بازیگر و هنرمند بزرگ ایران درباره داوود رشیدی گفت که پاره ای از تن ما جدا شد و  این اتفاق بسیار مرا ناراحت کرده است.  حسن روحانی رییس جمهور ایران نیز  در پیامی با تسلیت درگذشت داوود رشیدی، تاکید کرد: این کارگردان و بازیگر خلاق سینما، تئاتر و تلویزیون، نقش ارزشمندی در اعتلای فرهنگ و هنر این مرز و بوم داشت و طی یک عمر فعالیت هنری با خلق آثاری ممتاز و پُرشکوه، در تاریخ هنر کشور ماندگار شد.

   علاوه بر آن رئیس مجلس شورای اسلامی،  رئیس رسانه ملی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی،  رئیس سازمان سینمایی و جمعی ازهنرمندان نیز در پیام هایی درگذشت داوود رشیدی را تسلیت گفتند. 

 

 

    همسرش می گوید که یکی از محاسن فوق‌العاده داوود این بود که اتفاقات و خاطرات بد یادش نمی‌ماند. او هیچ وقت ناامید نمی‌شد و هر وقت اتفاق بدی می‌افتاد با تلاش و امید بیشتری راهش را ادامه می‌داد. هیچ وقت غر نمی‌زد و گله نمی کرد و این به نظر من فوق‌العاده است چون بیشتر ما مرتب عادت داریم گله کنیم و طلبکار باشیم. همیشه تا آنجا که می توانست و بدون تظاهر به همه خدمت  می کرد . دوستان و همکارانش نیز از او به عنوان فردی  دلسوز و مهربان یاد می کنند که  تا آنجا که می توانست به دیگران کمک می کرد. 

     داوود رشیدی که روز جمعه دارفانی را وداع گفت، در کتابی نوشته بود: "از مرگ برای خودم نمی‌ترسم، مرگ واقعیتی است که آدم باید آن را قبول کند. وقتی به مرگم فکر می‌کنم بغض امانم را می‌گیرد. به خاطر درد و غمی که خانواده و نزدیکانم تحمل می‌کنند، ناراحت می‌شم." 

    وی در ادامه می نویسد:" دوست دارم سرپا بمیرم مثل پدرم." 

    رشیدی در باره سنگ قبرش هم گفته بود: "اولاً من که روی سنگ قبرم را نمی‌نویسم، ولی اگر قرار باشد خودم نوشته‌اش را انتخاب کنم، می‌نویسم: آمدم. دیدم و رفتم."  

      پیکر این هنرمند روز یکشنبه تشییع خواهد شد. روحش شاد و یادش گرامی .  

 

 

 

 

--------------------------------------------------------------------------