بررسی مطبوعات چاپ کابل 16 ثور 1397

"رئیس جمهور اشتباه کرده است" ، "خراسان خواهی پاسخی به افغانیزه سازی تحمیلی" و " شاریدگی سیاسی" ، عناوین سرمقاله روزنامه های امروز چاپ کابل است.

رئیس جمهور اشتباه کرده است عنوان سرمقاله ی روزنامه ی آرمان ملی است که در آن چنین آمده است:

سـرانجام پـس از انتظـارات فـراوان، رونـد توزیـع شناسـنامه هـای برقی در کشـور در حالـی آغـاز شد کـه موجـی از مخالفت هـا در برابـر آن موجـود بوده اسـت. رییس جمهـوری و همسـرش از اولیـن کسـانی بودنـد کـه ایـن نـوع تذکـره را گرفتند. تثبیـت محتـوای شناسـنامه برقـی بـه مثابـه یـک سـند معتبر بـرای شـهروندان در درون و بیـرون از کشـور، چنـد سـالی اسـت کـه بگـو مگـو هـای فراوانـی را میـان مردم برانگیختـه و همیـن امـر ،سـبب شـد تا توزیـع آن ایـن همـه بـه تعویـق افتد. اختلافـات از آن جـا پیدا شـد که قرار شـد در شناسـنامه تنهـا نـام ملیـت ذکـر شـود و از ثبـت نـام اقـوام کشـور خود داری شـده بـود.بعدتـر بحـث هـای جـدی ای در این رابطـه در پارلمـان ادامـه یافـت تـا آن کـه در سال ۱۳۹۳خورشـیدی، قانونـی در این مـورد تصویـب گردیـد و از توشـیح رییس جمهوری گذشـت که مـواردی را که امروز همـه بـر آن اعتـراض دارنـد و اسـباب اختـلاف شـده اسـت، در آن نیامـده بـود. اکنـون رییـس جمهـوری بـر بنیـاد قانونـی کـه خود امضـا کـرده اسـت و دارای موارد اختـلاف برانگیـز نیـز هسـت، رونـد توزیـع شناسـنامه هـا را آغـاز کرده اسـت. 

آرمان ملی می افزاید:

این عملکـرد رییـس جمهوری تنـش هـای موجـود در کشـور را افزایـش مـی دهـد و مـی تواند اتحـاد و همبسـتگی شـکننده ی موجـود میـان مـردم مـا را آسـیب برساند. در حالـی کـه مـردم قومیـت خودشـان را نشـانة هویـت شان می داننـد و هرگونه حـق تلفـی در ایـن راسـتا را نمـی پذیرنـد، نامیـدن آنـان زیـر نـام یـک قوم در کشـور، ایـن نمـاد هـای هویتـی را زیانمنـد کرده و تفرقـه و دشـمنی را بـه بـار مـی آورد.

و خراسان خواهی پاسخی به افغانیزه سازی تحمیلی عنوان سرمقاله ی روزنامه ی ماندگار است که در آن چنین آمده است :

روز گذشته، عبداللطیف پدرام نمایندۀ مردم در شورای ملی، در صحن علنیِ مجلس به همۀ اقوامِ افغانستان برای تغییر نامِ این کشور به «خراسان» که خالی از بار قومی است، فراخوان بسیج داد. سخنان آقای پدرام اما باعث برانگیخته‌شدنِ خشم برخی از اعضای مجلس شد، به‌نحوی که یکی از نمایندگان پشتون‌تبار مجلس در خطاب به این داعیه گفت: «کسی که خود را افغان نمی‌داند و خراسانی می‌خواند، باید عضویتش از مجلس نمایندگان افغانستان سلب شود».
واضح و مبرهن است بحثی را که آقای پدرام در مجلس مطرح کرده، واکنشی‌ست به توزیع یک‌جانبه و دیکتاتورمآبانۀ شناس‌های برقی توسط آقای غنی و حلقۀ ارگ.

ماندگار می افزاید :

داستانِ شناس‌نامه‌های برقی در افغانستان توسط ارگ تا کنون توانسته است ازهم‌گسیختگی‌هایِ سیاسی ـ اجتماعیِ فراوانی خلق کند؛ داعیه‌ ای که اکنون زیر نامِ «خراسان» توسط آقای پدرام مطرح شده، نشانی پُررنگ از این افتراق و انقطاب دارد. مسلماً خراسان‌خواهی و تقاضا برای تغییر نامِ افغانستان به نامِ قدیمی و دیرینۀ آن، واکنشی به افغانیزه‌سازی‌هایِ تحمیلیِ حلقۀ ارگ است. این استدلال که افغانستان نامی تازه و سیاست‌ساخته است که بارِ قومی دارد و هر آن می‌تواند به حربۀ دستِ شوونیست‌ها علیه اقوامِ غیرپشتون بدل شود اما خراسان نامی باستانی و تاریخ‌ساخته است که بارِ فرهنگی دارد و ابداً نمی‌تواند به حربه‌ ای برای هیچ گروه قومیِ افغانستان علیه سایرین بدل شود، در شرایطی که آقای غنی بر طبلِ قومی می‌کوبد چنان از جاذبه برخوردار است که می‌تواند مختصاتِ سرزمینِ کنونیِ ما را درهم بریزد و از نو تعریف کند.

و نگاهی می اندازیم به روزنامه ی هشت صبح که در سرمقاله ای تحت عنوان شاریدگی سیاسی چنین نوشته است :

رییس جمهور بدون در نظر داشت مصلحت‌های کلان افغانستان‌شمول، با موضوع تذکره‌های الکترونیک برخورد سیاسی کرد. رییس جمهور غنی می‌توانست در این مورد اجماع سیاسی ایجاد کند و به تندروان قومی اجازه ندهد که مطالبات‌شان را به کرسی بنشانند. برخورد سیاسی با تذکره‌های الکترونیک سبب شد که حتی اجماع روی واژ‌ه‌ی افغان در جامعه از بین برود.

تصور می‌شد که هشدارهای بین‌المللی از جمله پیشبینی اداره‌ی اطلاعات ملی امریکا، زنگ‌ خطر را به گوش سران حکومت برساند و آنان را به اجماع سیاسی وادار کند. هم رییس جمهور غنی به عنوان یک اکادیمیسن و هم دکتر عبدالله، به عنوان سیاست‌مدار با تجربه، به خوبی می‌دانند که شاریدگی سیاسی سبب تضعیف و حتی فروپاشی دولت می‌شود. تاریخ نهاد دولت در افغانستان نشان می‌دهد که در کنار قطع حمایت خارجی و منابع مالی کمکی، اختلاف‌های سیاسی هم نهاد مدرن دولت را صدمه زده است.

درپایان هشت صبح می افزاید :

نبود اجماع میان نیروهای سیاسی سبب می‌شود که بحران تشکیل دولت مدرن در افغانستان عمیق‌تر شود و مشکلات کلانی برای مردم افغانستان بیافریند. این وضعیت سبب می‌شود که تدبیر و هوش سیاسی رییس جمهور هم زیر سوال برود. رییس‌ جمهور در محفلی شروع توزیع تذکره‌های الکترونیک را کلید زد که به لحاظ سیاسی به هیچ وجه فراگیر نبود. برخی از وزیران هم با دل ناخواسته به آن‌جا رفته بودند و حتی نخواستند عکس بگیرند. تصمیم‌گیری‌هایی که اجماع سیاسی پشتوانه‌ی آن نباشد، وزن و عزت لازم را ندارد. توزیع تذکره‌های الکترونیک یک روند ملی بود. ضروری بود که در روز راه اندازی آن رییس جمهور، رییس اجرایی و دیگر سیاست‌مداران پر نفوذ، مجموع اعضای شورای ملی و رییس‌ جمهور قبلی حضور می‌داشتند و محفل اجماع بزرگ سیاسی را نشان می‌داد. اما دولت‌مردان بیشتر ملاحظات سیاسی را مد نظر گرفتند و مصلحت‌های کلان افغانستان را ارزش ندادند. 

آقای غنی باید درک کند که در کجای تاریخ ایستاده و در آستانۀ کدام حادثۀ بزرگ قرار گرفته است. او باید گوش‌ها و چشم‌هایِ خود را از دیوارهایِ ارگ بیرون بیاورد تا واکنش عمومی را نسبت به توزیع غیرقانونیِ شناس‌نامه‌های برقی ببیند و بشنود؛ واکنش‌ها و هشدارهایی که در آن، هم نامِ «افغانستان» هدف قرار دارد و هم پول و سرود ملی آن. آقای غنی باید نتیجۀ حرف‌شنویِ خود از مشاورانِ قوم‌اندیش و تیوریسین‌هایِ نژادپرست را به چشمِ سر ببیند و سرِ عقل بیاید.
تا دیروز، خواست قانونی مردم، حفظ و تثبیت هویت‌های قومی‌شان بود، اما اکنون قوم‌گراییِ افسارگسیختۀ ارگ، دامنۀ این خواست را تا تغییر نام افغانستان وسعت داده است. اگر آقای غنی به افغانیزه‌سازی‌ ای که در پیش گرفته ادامه دهد، مردم هم به دامنۀ مطالبات‌شان تا سرحدِ تجزیۀ سیاسی و جغرافیایی ادامه خواهند داد.