رستگاران چه کسانی هستند ؟

ماه مبارک رمضان یکی از بهترین فرصت‌ها برای خودسازی و پالایش جسم و جان از گناهان و رسیدن به رستگاری است.

ماه مبارک رمضان یکی از بهترین فرصت‌ها برای خودسازی و پالایش روح و جسم از گناهان و رسیدن به رستگاری است .از اینرو همه  می کوشند از این فرصت به بهترین شکل ممکن استفاده کند و بعد از پایان این ماه عزیز ، برای ماه‌های بعد ، توشه تقوی و ایمان همراه با چاشنی قربت خداوند داشته باشند . ماه رمضان ، ماه سلوک و برافروختن چراغ معرفت الهی است و آنچه در این ماه به دست می‌آید حاصل عبادت‌ها و تلاشهای انسان هایی است که کوشیده اند با غرق شدن در دریای بندگی خداوند ، اخلاص را بر قلوب و رفتار خود جاری ‌سازند و به سعادت و رستگاری برسند.

فلاح و رستگاری ، برترین و آخرین هدف تمام برنامه‏ هاى اسلام است. در بسیارى از آیات قرآن ، دعوت به  تقوا شده و آخرین هدف تقوا نیز فلاح و رستگاری خوانده شده است  .در آیه 130 و همچنین آیه 200سوره آل عمران می فرماید:«وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ».

شعار هرروز مسلمانان نیز فراخوان به این دعوت الهی است . مومنان درهر شبانه روز، در اذان و اقامه  نمازهاى روزانه جمله‏  «حى على الفلاح» - بشتاب بسوی رستگاری - را بیست بار بر زبان مى‏ آورند و این هدف نهایى را با فریاد رسا اعلام مى‏ کنند تا راه را گم نکنند.

در برنامه گذشته از دعوت خداوند به سوی رستگاری سخن گفتیم . حال باید ببینیم رستگاران چه کسانی هستند ؟

در مجموع، در آیات قرآن چهل بار از واژه رستگاری با استفاده از مشتقات "فلح" مثل "مفلحون"، "یفلحون"، "تفلحون"، "فلاح"  و...یاد شده است و همچنین 24 بار با استفاده از مشتقات "فوز"، مثل "فائزون"، "فوز"/ .

رستگاری که هدف آفرینش انسان است، نتیجه‌ خوب دانستن، خوب زیستن و خوب عمل کردن  در راه رسیدن به هدف است و از آن‌جا که این هدف بسیار ارزشمند است، خیلی‌ها سختی‌های راه را به جان می‌خرند و از تحمل آن‌ نیز لذت می‌برند و حتی اگر سراسر زندگیشان در راه هدف طی شود، برایشان گوارا و شیرین است و خود، نوعی سعادت به شمار می رود. در فرهنگ قرآن، انسانهای آزاده ای که به خدای متعال و شریعت پاکش ایمان راسخ دارند و با  اعتقاد به سرای جاوید آخرت، خوبیها را می اندوزند، صلاحیت رسیدن به سعادت و رستگاری واقعی را دارند. آیه 20 سوره توبه نیز کسانی را که  ایمان و عمل را با یکدیگر توام می کنند، رستگار می خواند.

البته هر عملی را نمی‌توان صالح دانست، تنها اعمالی را می توان صالح شمرد که بر اساس عقل سالم و فطرت خدادادی انجام گیرد و در مسیر کمال آدمی، نقش ایفا کند. از اینرو خداوند دعوت به اعمالی می کند که با اخلاص، نیت صادقانه و مبتنی بر تقوا انجام شود.

مراقبت انسان بر رفتار و کردار خود، زمینه‌ای مناسب است تا شخص به اجرای عمل صحیح گرایش یابد و بکوشد رفتارهایش را به گونه‌ای انجام دهد که خشم الهی را برنیانگیزد. کسانی که به این باور یقینی رسیده‌اند و یا حتی اطمینان دارند که خداوند حکیم و مدبر به همه کارهایشان می‌نگرد، می‌کوشند کارهای زشت را ترک کنند و کارهای نیکو انجام دهند.

اکنون که در ماه مبارک رمضان قرار داریم، با روزه گرفتن و کنترل جسم و جان در برابر امیال نفسانی، برای اجابت دعوت الهی و قرار گرفتن در صفوف رستگاران، آمادگی می یابیم. رمضان ماه قرآن و انس با کلام الهی است ، اما روزه دار واقعی تنها به خواندن کلمات قرآن اکتفا نمی کند، بلکه الفاظ قرآن را تلاوت می کند  و مفاهیم آن را می داند و به دستوارات آن عمل می کند و به اخلاقش ، خود را می آراید.
قدر و منزلت ماه رمضان در گرو نزول قرآن در این ماه است . خداوند می فرماید:

(شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِیَ أُنزِلَ فِیهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَیِّنَاتٍ مِّنَ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ) (البقرة:185) «ماه رمضان است که قرآن در آن فرو فرستاده شده است تا مردم را راهنمائی کند و نشانه ها و آیات روشنی از ارشاد ( به حق و حقیقت ) باشد و ( میان حق و باطل در همه ادوار ) جدائی افکند.  »

بیست و سومین سوره این کتاب آسمانی، سوره "مومنون" است. در اولین آیه به سر نوشت لذت بخش و پرافتخار مؤمنان اشاره می کند  تا شعله‏ هاى شوق و عشق را در دلها، براى رسیدن به رستگاری، زنده کند. سپس برای رستگاران چند ویژگی بیان می کند که نشانه اعمال نیک و صادقانه آنهاست. اعمالی که حساب شده و دقیق است و جنبه ‏هاى مختلف زندگى فردى و اجتماعى را تحت پوشش خود قرار می ‏دهد. ابتدا خداوند مومنان را بطور قطع، رستگار می خواند و می فرماید: « قد افلح المومنون » .

«فلاح» به معنی شکافتن و و بریدن است و به هر نوع پیروزى و رسیدن به مقصد و خوشبختى اطلاق شده است. به کشاورزان ، فلاّح می‌گویند برای اینکه زمین را شیار می‌کنند، می‌شکافند و زمینهٴ شکافِ حبّه و هسته را فراهم می‌کنند. اگر کسی بتواند موانع را بشکافد و به مقصد برسد چنین کسی فلاح است .هنگامی که دانه در خاک قرار می ‏گیرد با سه عمل خود را نجات می ‏دهد و به فضاى باز می‏ رسد: اوّل آنکه ریشه‏ خود را به عمق زمین بند مى‏ کند. دوّم اینکه مواد غذایى زمین را جذب مى‏ کند. و سوّم آنکه خاک‏هاى مزاحم را دفع می ‏کند.

انسان هم براى رسیدن به فضاى باز توحید و نجات از تاریکى ‏هاى زندگی مادّی و امیال، باید مثل دانه همان سه عمل را انجام دهد: اوّل ریشه‏ عقاید خود را از طریق استدلال محکم کند. سپس از امکانات خدادادى، آنچه را براى تکامل و رشد معنوى لازم است، جذب کند. و در نهایت، تمام دشمنان و مزاحمان را کنار زند و هر معبودى جز خدا را با کلمه «لا اله الا الله»، دفع کند تا به فضاى باز توحید و سعادت  برسد.

ادامه سوره مومنان، رستگاران را معرفی می کند و قبل از هر چیز انگشت تاکید بر نماز مى گذارد که عالی ترین شکل ارتباط با خداست و مى گوید: آنها کسانى هستند که در نمازشان خاشعند. خشوع  حالت تواضع و ادب جسمى و روحى است که در برابر شخص بزرگ یا حقیقت مهمى در انسان پیدا مى شود و آثارش در بدن ظاهر مى شود. در ماه رمضان زیباترین حالات انسان روزه دار، نماز و رمز و راز نیایش با خداست. مؤمنان روزه‌دار، همراه با همه‌ی اجزای هستی و عناصر وجود، در گستره‌ی زمین و آسمانها ، سحرگاهان و شامگاهان و به هنگام ظهر و عصر به تسبیح و حمد آفریدگار جهان می پردازند و همه با هم، با عزم و جدیت، حرکت از نقص به سوی کمال را آغاز می کنند. دغدغه آنها، تنزیه و پیراستگی پروردگار از هر نقص و آراستگی خداوند به کمال و تعالی است.  
نماز، رمز بندگی و نشان آزادی است. آنگاه که انسان در اوج عبودیت و بندگی، پیشانی را بر آستان ابدیت می‌نهد، آوای رهایی، آزادی و آزادگی بر می آورد. نفس بشر ، بندگی را برنمی تابد زیرا بندگی غیر، با ذلت و خواری قرین است / اما در بندگی خدا به عزت و بزرگی می رسد، عزیز و قوی می شود و از هر جهتی جز خدا، روی برمی گرداند .

در سوره مومنون به جز نماز، به صفات دیگری  اشاره  شده است که حدود 7 آیه را شامل می شود.شما روزه داران عزیز می توانید با مطالعه و تامل بر این صفات بیش از بیش بر فضایل خود بیفزایید و در شمار رستگاران و نجات یافتگان در آیید.  

«رستگاران کسانی هستند که:  « از لغو و بیهودگی رویگردانند./و زکات را می پردازند./ و آنها که دامان خود را از آلودگی به بی عفتی حفظ می‏ کنند./ تنها آمیزش جنسی با همسران و کنیزانشان دارند که در بهره گیری از آنها ملامت نمی‏ شوند./ هر کس غیر این طریق را طلب کند تجاوزگر است. /و آنها که امانتها و عهد خود را مراعات می‏ کنند. / و آنها که از نمازها مواظبت می ‏نمایند. / (آری) آنها وارثانند. »آیات 3-10 مومنون .

(آیات 1 تا 10 سوره مؤمنون)

امام حسین علیه السلام می فرماید:«همانا خداوند عز و جل ، ماه رمضان را عامل بیداری و حرکت بندگان قرار داد تا با عبادت و طاعت به سوی بهشت خدا ، پیشی گیرند . برخی در این ماه از دیگران سبقت گرفتند و رستگار شدند و برخی دیگر سرپیچی کردند و زیان کار شدند . پس شگفتا! شگفتا! از آنان که بسیار می خندند و به بازی سرگرمند. پس در آن روز که نیکوکاران پاداش خود را می گیرند، آنان که کوتاهی کردند، به زیان کاری خود اندوهناکند».

و به تعبیر خداوند صاحب جلال و اکرام، رستگاران حقیقی در نور و روشنایی به سر می برند. آنها به عنوان حزب پروردگار عالم محسوب می‌شوند و بنابر این ، پیروز و رستگارند :  «الا ان حزب الله هم المفلحون»(مجادله/22)