فتاح؛ حلقه جدید بازدارندگی موشکی ایران در نبردهای دریایی

پارس‌تودی- بررسی روند توسعه خانواده موشک‌های فاتح و ورود نسل هایپرسونیک فتاح نشان می‌دهد ایران با تکیه بر فناوری بومی، توان هدف‌گیری شناورهای دوردست و عبور از سامانه‌های پدافندی را در دستور کار قرار داده است.

به گزارش پارس‌تودی به نقل از مشرق نیوز، همزمان با تأکید حضرت آیت‌الله خامنه‌ای فرمانده کل قوای جمهوری اسلامی ایران بر نقش سلاح‌های راهبردی در مقابله با تهدیدات دریایی، تحلیل‌ها درباره جایگاه موشک‌های هایپرسونیک به‌ویژه "فتاح" در معادلات امنیتی منطقه افزایش یافته است؛ سامانه‌ای که در امتداد پروژه بلندمدت خانواده فاتح توسعه یافته و اکنون به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های اصلی بازدارندگی موشکی ایران مطرح می‌شود.
 

از زلزال تا فاتح؛ مسیر افزایش دقت و برد

پایه این توانمندی به سرمایه‌گذاری چند دهه‌ای صنایع دفاعی ایران روی ارتقای دقت موشک‌های سوخت جامد بازمی‌گردد. تبدیل راکت‌های زلزال به موشک هدایت‌پذیر فاتح ۱۱۰ آغاز مسیری بود که با توسعه نمونه‌هایی مانند فاتح ۳۱۳ ذوالفقار، دزفول و خیبرشکن به افزایش برد تا حدود ۱۴۵۰ کیلومتر و بهبود دقت نقطه‌زنی انجامید.در این روند، طراحی نسخه‌های ضدکشتی "خلیج فارس" و ضد‌رادار "هرمز" نشان داد راهبرد ضد‌دسترسی و هدف‌گیری شناورهای دشمن از سال‌ها قبل در برنامه دفاعی ایران قرار داشته است.
 

ورود فتاح؛ تغییر در الگوی مقابله موشکی

رونمایی از موشک هایپرسونیک فتاح در خرداد ۱۴۰۲ با برد حدود ۱۴۰۰ کیلومتر و سرعت ۱۳ تا ۱۵ ماخ، مرحله جدیدی در این مسیر محسوب می‌شود. این موشک با سرجنگی مانورپذیر، سطح مقطع راداری پایین و قابلیت تغییر مسیر در خارج و داخل جو، امکان عبور از سامانه‌های پدافندی متعارف را افزایش می‌دهد. نسخه ارتقایافته فتاح ۲ نیز با سرجنگی گلایدی پنهان‌کار و مانور در میانه پرواز، برای مقابله با سامانه‌های ضد‌موشکی طراحی شده است.
 

هدف‌گیری دریایی و نقش پردازش تصویر

یکی از چالش‌های عملیات ضدناو، شناسایی هدف در فواصل دور از ساحل است. تجربه موشک "قاسم بصیر" با کلاهک اپتیکی مجهز به پردازش تصویر نشان داد امکان تطبیق هدف واقعی با داده‌های ذخیره‌شده و مقابله با جنگ الکترونیک فراهم شده است؛ قابلیتی که در صورت ترکیب با موشک‌های هایپرسونیک، توان هدف‌گیری شناورهای بزرگ در اقیانوس را افزایش می‌دهد.
 

آزمایش‌های عملیاتی و انهدام اهداف دریایی

رزمایش موشکی سال ۱۳۹۹ و شبیه‌سازی انهدام اهداف دریایی در فاصله حدود ۱۸۰۰ کیلومتری، به‌عنوان نمونه‌ای از این رویکرد عملیاتی ارزیابی می‌شود.بر این اساس، توسعه فتاح در کنار سایر اعضای خانواده فاتح، نشان‌دهنده تمرکز ایران بر ایجاد بازدارندگی فعال، ارتقای توان ضد‌دسترسی دریایی و کاهش آسیب‌پذیری در برابر تهدیدات فرامنطقه‌ای است.

hm