موشک ایرانی دهلاویه؛ سلاحی موثر در عرصه ضد زرهی 

خانواده سلاح های ضدزره در ایران بسیار متنوع است. از جمله موشک های شاخص ضد زره ساخت صنایع دفاع  ، موشک دهلاویه است. با توجه به میزان نفوذ موشک دهلاویه باید آن را یکی از قدرتمند‌ترین موشک‌های ضد زره جهان دانست. نگاهی به میزان نفوذ موشک‌های ضد زره قبلی ایران و مقایسه آن با تخمین صورت گرفته برای دهلاویه نشان دهنده یک جهش حدوداً ۵۸ درصدی نسبت به بیشترین میزان نسل‌های قبلی دارد.

نگاهی کلی

دهلاویه یک موشک هدایت‌شونده ضدزره  است که توسط صنایع دفاع وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ایران ساخته شده‌است.این موشک در ۷ ژوئیه ۲۰۱۲ (۱۷ تیر ۱۳۹۱) توسط وزیر دفاع وقت ایران سردار احمد وحیدی رونمایی و به منظور یادبود دکتر مصطفی چمران، به نام محل شهادت او ، «دهلاویه» نامیده شده است. 

موشک ضد زره دهلاویه یکی از قوی ترین تسلیحات ضد زره ایرانی است که به موشک ضد زره روسی "کورنت" شباهت زیادی دارد و در سالهای اخیر هم به نیروی زمینی سپاه و هم ارتش تحویل داده شده است. بر اساس اطلاعات اعلام شده از این موشک، دهلاویه برد موثری بین ۱۰۰ الی ۵۵۰۰ متر داشته و با بهره‌برداری از سیستم هدایت لیزری و بسیار پیشرفته در مقابل انواع جنگ‌ الکترونیک مقاوم است.

به گفته سردار وحیدی سرجنگی بسیار قدرتمند، قابلیت نفوذ در زره واکنشی انفجاری، موتور موشک‌ و قابلیت حمل توسط نفر موجب شده که سامانه موشکی ضد زره دهلاویه به یک جنگ‌افزار بسیار کارآمد در انهدام اهداف زرهی اعم از تانک ها  نفربر های زرهی و خودرو های امرپ تبدیل شود.

این سامانه موشکی می‌تواند اهداف متحرک و ثابت زرهی، اهداف دریایی و هوایی مانند بالگردها را منهدم نماید. از این رو مانند خانواده موشک های توفان، تندر و توسن، این سلاح را نیز باید موشکی چند منظوره محسوب نمود.دهلاویه هم با بهره گیری از تجربه موشک کورنت و نفوذ بسیار زیاد در زره می تواند در رزم‌های زمینی موفق عمل کند.

موشک دهلاویه ۲۲.۷ کیلوگرم وزن دارد که از این مقدار ۶.۸ کیلوگرم به سرجنگی دو مرحله‌ای آن اختصاص داشته و توانایی نفوذ در ۱۲۰۰ میلیمتر زره را دارد. اگر برای شلیک این موشک از سیستم دید در شب استفاده شود برد آن تا شعاع ۳۵۰۰ متری کاهش می‌یابد.

 پرتابگر دهلاویه نیز هر چند شباهت هایی به پرتابگر موشک توسن دارد اما در آن؛ لوله حاوی موشک در قسمت فوقانی دوربین قرار گرفته و موشک پس از رصد از طریق دوربین به سوی هدف شلیک می‌شود. شباهت های پرتابگر دهلاویه و توسن بیانگر وجود مزایای عملیاتی مناسب تر آن نسبت به موشک توفان است.

قابلیت جدا شدن لوله حامل موشک از مجموعه هدفگیری و سه پایه و راحتی نصب و آماده سازی در این نوع پرتابگرها مزیت حمل و نقل ساده تر توسط تعداد کمتری نفر را به همراه دارد . هم چنین عدم استفاده از هدایت سیمی و استفاده از یک پیشران راکتی مفروض، برد بالاتری را برای دهلاویه در مقایسه با نسل های قبلی موشک های ضد زره ایران را فراهم خواهد کرد.

مدل جدید

در مراسم نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی برای نمایش تجهیزات جدید این نیرو در ژوئیه ۲۰۲۱ (تیر ۱۴۰۰ ) از مدل جدیدتر و نیرومندتر موشک دهلاویه رونمایی شد. نوع قبلی موشک دهلاویه که با مدل اولیه موشک خانواده کورنت توسعه پیدا کرده با کد ۹ ام ۱۳۳-۱ شناخته می شود. 

اما مدل های جدید موشک دهلاویه با نام ۹ ام۱۳۳ ام-۲ توسعه پیدا کرده است که تفاوت اصلی آن با نمونه اولیه افزایش برد آن است. این مدل جدید موشک دهلاویه با برد ۸ کیلومتر و قدرت نفوذ ۱۳۰۰ میلیمتر نیز توسط صنایع دفاع ایران ساخته شده و به نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تحویل شده است که شکل ظاهری شبیه به نوع اولیه این موشک است با این تفاوت که در این مدل جدید برخلاف مدل اولیه بالک‌های انتهایی موشک بجای ذوزنقه به صورت نیم بیضی طراحی شده‌اند تا موشک مقاومت کمتری در مقابل هوا داشته باشد.

با توجه به برد ۸ کیلومتری نوع جدی موشک دهلاویه ، پرتابگر آن را از برد عملیاتی تمام توپ های نصب شده روی تانک های عملیاتی حال حاضر در جهان خارج می کند. 

در زمینه هدایت نیز نوع جدید موشک دهلاویه همانند نوع قبلی آن از سیستم هدایتی لیزری نیمه خودکار، فرمان به خط و موج سواری لیزری دید بهره می برد. در این روش کاربر مورد نظر پرتویی از لیزر را به سمت هدف تابانده و تا لحظه برخورد باید تابش لیزر را بر روی هدف حفظ کند.
از نکات مثبت این سامانه هدایتی این است که در لحظات اولیه، لزومی بر تاباندن یک لیزر نیرومند به هدف که ممکن است باعث فعال شدن سامانه های دفاع متقابل زره پوش شود، نیست و موشک مورد نظر نیز صرفا روی موج لیزری که از پشت و از سمت لانچر با آن در ارتباط است حرکت کرده و به نسبت بسیاری از اقدامات متقابل ایمن است. 
وجود سر جنگی دو مرحله ای یکی از توانایی های مناسب این موشک برای مقابله با تانک ها و یا زره پوش های مجهز به زره های چند لایه است.سر جنگی مرحله اول وظیفه نابودی لایه های اولیه مثل زره های واکنشگر را داشته و مرحله دوم نیز به داخل هدف نفوذ کرده و آن را نابود می کند. 
سرعت این موشک در حدود ۲۵۰ متر بر ثانیه بوده و مدت زمان پرواز آن در بیشینه برد در حدود ۲۲ ثانیه است. وزن موشک و پرتابگر آن بر روی هم ۲۷ کیلوگرم است. هر موشک در پرتابگرهای استوانه ای شکل یک بار مصرف قرار گرفته است که نیروهای پیاده توان حمل آن را دارند. معمولا تیم های ضد زره موشک دهلاویه همانند موشک کورنت از ۲ یا ۳ نفر تشکیل می شوند.
 مدت زمان بارگذاری هر موشک بر روی لانچر در حدود ۳۰ ثانیه و در هر دقیقه می توان یک یا دو تیر موشک را شلیک کرد. سر جنگی این موشک ها هم با سر جنگی شدید الانفجار ضد زره و هم با سر جنگی ترموباریک ارائه شده اند . در اختیار داشتن این موشک قدرتمند با بردی بیشتر، دست بلند تری را در اختیار تیم های ضد زره نیروی زمینی سپاه پاسداران قرار خواهد داد./
srm