پهپاد انهدامی معراج ۵۰۴؛ سلاحی موثر علیه ادوات و نفرات دشمن

پیشرفت های پهپادی

پیشرفت های پهپادی جمهوری اسلامی ایران در سه دهه اخیر همواره چشمگیر بوده و پهپادهای ساخت ایران به ویژه در یک دهه اخیر با توجه به بروز درگیری های منطقه ای به خوبی ارزش بالای خود را در زمینه های نظارت و شناسایی، هدف یابی و اجرای عملیات تهاجمی در میادین نبرد منطقه نشان داده اند.

با توجه به راهبرد «مامی‌توانیم» سازمان جهاد خودکفایی نیروی زمینی سپاه پاسداران نیز گام های بلندی در زمینه طراحی و ساخت انواع پهپادهای شناسایی ، رزمی و انهدامی برداشته و تامین کننده نیازهای سپاه در این زمینه است.از جمله دستاوردهای سپاه پاسداران در این زمینه در سال های اخیر پهپاد انهدامی معراج ۵۰۴ بوده است.

نگاهی کلی

نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در مارس ۲۰۲۲ ( اسفند ۱۴۰۰) یکی از پهپادهای انتحاری خود به نام «معراج ۵۰۴» را در نمایشگاه علمی فرهنگی پاسدار انقلاب که در تهران برپا شده، در معرض دید عموم قرار داد.

پهپاد معراج ۵۰۴ که توسط سازمان تحقیقات و جهاد خودکفایی نزسا تولید شده، یک پهپاد انتحاری سبک با وزن برخاست حدود ۳۳ تا ۴۵ کیلوگرم بوده و قادر است محموله انفجاری ۲.۵ کیلویی را تا برد ۱۰۰ کیلومتری حمل کند و از یک موتور پیستونی به عنوان قوای پیشران بهره می‌برد.

این پهپاد با الهام از طراحی پهپاد آیروسوند آمریکایی و به روزرسانی های انجام شده بر روی معراج ۲۱۴، برای مأموریت های هجومی علیه اهداف سبک مانند خودروهای زرهی سبک یا نفرات دشمن بهینه شده است.بدین ترتیب معراج ۵۰۴ در حقیقت حاصل انجام تغییرات و به‌روزرسانی روی پهپاد معراج ۲۱۴ است که به عنوان پهپاد هدف سامانه‌های پدافندی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این موضوع موجب شده تا هزینه‌های طراحی و ساخت این پهپاد به میزان قابل توجهی کاهش پیدا کند. 

پهپاد معراج ۵۰۴ از یک موتور پیستونی به عنوان قوای پیشران استفاده می کند که سرعت آن را به حدود ۱۴۰ تا ۲۰۰ کیلومتر بر ساعت و سقف پروازی آن را به ۳۶۶۰ متر (۱۲,۰۰۰ پا) می رساند.

معراج ۵۰۴ برای پرتاب از روی پرتابگرهای وانتی طراحی شده که نیاز به باند پرواز را حذف کرده و امکان استفاده در شرایط میدانی متنوع، مانند جاده ها یا بزرگراه ها، را فراهم می کند.

طی یک رزمایش پهپادی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از یک پرتابگر پهپاد کامیونی رو نمایی کرد که ۵ فروند پهپاد شاهد ۱۳۶ با خود حمل می کرد، احتمالا و با توجه به ابعاد و شکل پهپاد معراج ۵۰۴ از این پهپاد در این پرتابگر ها نیز استفاده خواهد شد. 

معراج ۵۰۴ با قابلیت حمل محموله انفجاری و برد عملیاتی قابل توجه، نقش مهمی در تقویت توان رزمی تاکتیکی ایران ایفا می کند.این پهپاد هم اکنون در نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی عملیاتی است. 

امکانات و قابلیت ها

معراج ۵۰۴ به عنوان یک پهپاد انهدامی، برای انجام مأموریت های هجومی طراحی شده است. هرچند قدرت انفجاری کلاهک ۲.۵ کیلوگرمی آن برای اهداف سنگین مانند تانک ها کافی نیست، اما برای خودروهای سبک و نفرات مؤثر است.

این پهپاد با سامانه هدایت ساده اما مؤثر، می تواند از طریق نمایشگری که در اختیار کاربر قرار دارد، به سمت هدف هدایت شود. پرتابگرهای وانتی این پهپاد امکان پرتاب سریع و بدون نیاز به زیرساخت های پیچیده را فراهم می کنند، که برای عملیات های واکنش سریع یگان هایی مانند صابرین مناسب است. 

هرچند اطلاعات دقیقی از سیستم های اپتیکی یا جنگ الکترونیک آن منتشر نشده، اما شباهت های آن با پهپاد شاهد ۱۳۶ نشان می دهد که معراج ۵۰۴ نیز می تواند در کنار پرتابگرهای چندفروندی برای حملات گروهی استفاده شود. این ویژگی، توانایی اشباع سامانه های دفاعی دشمن را افزایش می دهد و اثربخشی رزمی آن را تقویت می کند.

ارزش عملیاتی 

پهپاد معراج ۵۰۴ با برد ۱۰۰ کیلومتر و محموله انفجاری سبک، برای مأموریت های تاکتیکی کوتاه برد، به ویژه در درگیری های نامتقارن علیه گروه های تروریستی یا اهداف سبک دشمن، طراحی شده است.

این پهپاد در رزمایش های نیروی زمینی سپاه، از جمله رزمایش اقتدار در منطقه ارس، آزمایش شده و قابلیت های خود را در انهدام اهداف با دقت بالا نشان داده است. 

تولید این پهپاد توسط سازمان جهاد خودکفایی نزسا، بخشی از استراتژی ایران برای خودکفایی در فناوری پهپادی است. معراج ۵۰۴ با هزینه تولید پایین و قابلیت پرتاب از پلتفرم های متنوع، ارزش عملیاتی بالایی در عملیات های چریکی و واکنش سریع دارد، اما برای مأموریت های سنگین تر، پهپادهایی مانند معراج ۵۳۲ یا شاهد ۱۳۶ مناسب تر هستند./
srm