تانک صصمام؛ گامی در مسیر بهسازی ادوات زرهی در ایران

یکی از فعالیت های ارزنده در سازمان تحقیقات و جهاد خودکفایی نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران تلاش برای بهسازی ادوات زرهی این نیرو بوده است. در این راستا پروژه بهسازی تانک آمریکایی ام 60 در چارچوب پروژه صمصمام از اقدامات نمادین در این زمینه محسوب می شود. 

نگاهی کلی

تانک ام ۶۰ پاتون از انواع تانک‌های آمریکایی است که ارتش ایران پیش از پیروزی انقلاب اسلامی به یگان‌های زرهی خود اضافه کرد و در دوران جنگ تحمیلی ۸ ساله نیز این تانک نقش موثری در دفاع از ایران داشت.نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران استاندارد صمصام را برای ارتقا و بهینه سازی تانک‌های ام ۶۰ طراحی و بر روی آن‌ها پیاده سازی کرده است.  

تانک صمصام با ابعاد ۶.۹۴ متر طول، ۳.۶۳ متر عرض ، ۳.۲۱ متر ارتفاع و وزن ۴۶ تنی خود می‌تواند ۴ نفر را به عنوان خدمه در خود جای دهد. زره این تانک از انواع زره‌های ۱۵۵ میلی‌متری است. صمصام با استفاده از  تسلیحاتی همچون توپ ۱۰۵میلیمتری ام ۶۸ و تیربار ۷.۶۲  میلیمتری ام۷۳ هم‌محور می‌تواند علاوه بر دفاع از خود، می تواند با ادوات زرهی دشمن در میدان‌های نبرد درگیر شود. 

محفظه سوخت تانک صمصمام می تواند یک هزار و ۴۵۷ لیتر در خود سوخت ذخیره کند. تانک صمصمام با موتوری  به قدرت ۷۵۰ اسب بخار می تواند به سرعت ۴۸ کیلومتر در ساعت به برد موثر ۵۰۰ کیلومتر در جاده‌ها دست پیداکند. 

تفاوت ها

با نگاهی دقیق به تانک های صمصام و ام ۶۰ مشخص می شود که بیشتر ویژگی های این دو تانک به یکدیگر شباهت دارد و تفاوت های آن ها در نوع بهینه سازی هایی است که در تانک صمصام انجام شده است.

چند سامانه طراحی شده برای تانک ام ۶۰ ، علاوه بر ارتقا و به روزرسانی، آن را به یک تانک مهم و استراتژیک تبدیل کرده است. نخستین ارتقا در بخش سامانه‌های دید در شب ایجاد شده است که یکی از نیاز‌های اساسی ادوات زرهی مانند تانک‌ها به شمار می‌رود. تانک‌ ام ۶۰ به صورت استاندارد هیچ سامانه پایدار کننده سلاح و سامانه‌های دید در شب ندارد.تجهیز به پریسکوپ با قابلیت دید در شب برای راننده تانک که دارای قابلیت‌هایی چون وسعت دید ۳۰ درجه و زمان مورد نیاز برای باز و بسته کردن در حدود ۳۰ ثانیه است از جمله تدابیر برای افزایش آگاهی محیطی او به شمار می رود. 

ارتقای بعدی در تانک صمصام در قسمت پایدارکننده توپ است که در راستای عمودی و افقی عمل می‌کند. ویژگی‌های آن شامل طراحی و تعبیه ماهیت الکتروهیدرولیکی نیرودهنده‌های آن، سامانه هیدرولیکی ارتقاء یافته، بهسازی صفحه کنترل ادوات برای توپچی، واحد کنترل مرکزی، ژیروسکوپ و منبع تغذیه سه فاز باعث شده تانک صمصام در میدان‌های نبرد بتواند علاوه بر داشتن سرعت عمل مناسب، به صورت دقیق و مناسب به اهداف خود شلیک کند.

یکی از ضعف‌های تانک ام ۶۰ فقدان سایت اپتیکی پانورامیک بود که در تانک صمصام با طراحی جدید این دستگاه با توانمندی بزرگنمایی ۷ برابر و وسعت دید ۸.۵ درجه برای دوربین است تعبیه شده و این سایت با پایداری مناسب برای پوشش جهات افقی و عمودی و بی نیاز از برجک فعالیت می‌کند.

 مسافت یاب لیزری دیگر سامانه‌ای است که در تانک صمصام وجود دارد که برد آن ۲۰ کیلومتر و دقت آن نیز در حدود ۱۰ متر برآورد می‌شود. نکته مثبت و مهم در سامانه مسافت یاب لیزری قابلیت لینک کردن یا مرتبط ساختن این سامانه با تیربار ضد هوایی برای دقت در هدف‌گیری است.

سامانه کنترل آتش که یکی از مولفه‌های اصلی در طراحی تانک‌ها به شمار می‌رود که متخصصان سازمان تحقیقات و جهاد خودکفایی نیروی زمینی ارتش با بررسی و مطالعات خود این تانک را به سامانه کنترل آتش3- EFCSمجهز کرده اند.بدین ترتیب تانک صمصام با استفاده از سامانه توپ ۱۰۵ میلیمتری می‌تواند با دقت بهتر و بیشتری اهداف را مورد اصابت قرار دهد. این سامانه علاوه بر کمک به افزایش دقت در هدف‌گیری، ویژگی‌هایی همچون افزایش سرعت هدف‌گیری و افزایش دقت در شب و روز در هنگام هدف‌گیری را فراهم می‌کند که همه این ویژگی‌های سبب می‌شود تا احتمال اصابت موفق گلوله توپ به اهداف خود را افزایش دهد.

دیگر ویژگی تانک صمصام استفاده از چند نوع گلوله توپ است که گلوله‌های APFSDS نمونه‌ای از آن‌ها هستند.

یکی از ویژگی های مهم و راهبردی سامانه کنترل آتش تانک صمصام تجهیز به واحد (unit)
MS