ذوالفقار ۳؛ گامی مهم در راستای ارتقای تانک بومی در ایران

پارس‌تودی- تانک‌ها یکی از ادوات زرهی مهم هستند که از اواخر جنگ جهانی اول تاکنون نقش مهمی در نبردهای مختلف ایفا کرده و به ویژه در نبردهای کلاسیک زمینی جزو تجهیزات و تسلیحات تاثیرگذار هستند.

به گزارش پارس‌تودی، جمهوری اسلامی ایران پس از جنگ تحمیلی ۸ ساله ، با توجه به تحریم ها و لزوم نوسازی نظامی به بومی سازی صنایع نظامی روی آورد. یکی از گام ها در این راه ایجاد مراکز مطالعات و جهاد خودکفایی در نیروهای سه گانه ارتش، وزارت دفاع و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود.

سازمان تحقیقات و جهاد خودکفایی نیروی زمینی ارتش به عنوان یکی از نهادهای مسئول در حوزه ارتقا و بهینه سازی تجهیزات مورد استفاده در نزاجا مسئولیت مطالعه و طراحی طرح‌های بهینه سازی در تمامی حوزه‌های مورد نیاز را بر عهده دارد. طرح‌های زرهی پس از تایید در مرکز مطالعات و سازمان تحقیقات و جهاد خودکفایی نیروی زمینی ارتش به مرکز بهینه سازی شهید زرهرن ارسال شده و در آن جا به صورت عملیاتی پیاده سازی می‌شوند.

یکی از طرح های این سازمان برای تامین نیاز زرهی ایران ارائه طرح خانواده تانک های ذوالفقار بود که ابتدا نمونه ذوالفقار ۱ سپس نمونه آزمایشی ذوالفقار ۲ و در نهایت تانک رزمی اصلی میدان نبرد یعنی ذوالفقار ۳ رونمایی شد. ذوالفقار ۲ یک مدل آزمایشی بود و ذوالفقار ۳ نتیجه آخرین بهینه‌سازی بر روی این تانک است که قرار بود در خط تولید قرار گیرد.

تانک ذوالفقار در مدل ۲ و ۳ به شکل جالبی به مانند تانک آبرامز طراحی شده است. طرح ۵ ضلعی برجک تانک و عدم نصب زره های واکنش گر انفجاری " ERA " همانند تانک تی ۷۲ بر روی بدنه این تانک ایرانی ، این احتمال را مطرح می کند که ذوالفقار از زره های کامپوزیتی و ترکیبی مثل تانکهای مدرن جهان بهره می برد.

مشخصات
آخرين نمونه از ذوالفقار که نمونه ارتقا يافته ذوالفقار3 در ۴ فوریه ۲۰۱۳ ( ۱۶ بهمن‌۱۳۹۱ ) رسما رونمايي شد. در نمونه رونمايي شده از تانک ذوالفقار ۳، امکانات مختلفي از جمله سيستم کنترل آتش جديد با قابليت شليک در حال حرکت نصب شده است.  تانک ذوالفقار ۳ محصول نزدیک به دو دهه تلاش و طراحی در جهاد خودکفایی نزاجا است و باعث شده تا ایران به عنوان تنها کشور منطقه با فناوری بومی تولید تانک در آن شناخته شود.

این تانک دارای مولفه های برتری نسبت به تانک تی ۷۲ اس است که در حال حاضر به عنوان تانک اصلی نیروهای مسلح ایران شناخته می‌شود. عمده تغییرات مدل‌های ذوالفقار، بیشتر در قسمت برجک تانک بوده‌است. آنچه که از تصاویر ذوالفقار۳ به دست می‌آید آن است که بدنه ذوالفقار ۳ ، با اسکلت‌بندی مدل قبلی یعنی ذوالفقار ۱ تفاوت دارد. بدنه تانک ذوالفقار۱، شباهت زیادی به تانک ام ۶۰ آمریکایی داشت و شنی‌های آن نیز مشابه همان تانک بود. اما در ذوالفقار۳ ، بدنه تانک دچار تغییرات زیادی شده است. این تغییرات شامل افزایش قطر زره بدنه عقبی و همچنین تغییراتی در زره برجک تانک می‌شود. 

زره بخش جلویی تانک نیز برخلاف شباهت‌های قبلیش به زره  تانک ام۶۰ این بار بخش بالایی آن با زاویه دید راننده تانک برابر شده و صاف به نظر می‌آید. این تغییرات به چند دلیل صورت گرفته‌است. اولین دلیل تزریق تکنولوژی‌های جدید به چرخه صنایع تانک‌سازی ایران است و دومین عامل آن می‌تواند افزایش تهدیدها از جانب تسلیحات جدید ضدتانک باشد. به این معنی که ذوالفقار، برای مقاومت بهتر در برابر این نوع تسلیحات (که روز به روز هوشمندتر می‌شوند) به زره بهتر و بسیار ضخیم‌تری با آلیاژهای بهتر مجهز شده‌است.

تانک ذوالفقار ۳ از یک موتور دیزلی دارای قدرت هزار اسب بخار قدرت استفاده می‌کند که می‌تواند سرعت آن را به ۷۲ کیلومتر در ساعت بر روی جاده‌های آسفالت برساند. تعداد خدمه این تانک نسبت به سایر تانک‌ها از ۴ نفر به ۳ نفر کاهش پیداکرده که عبارت از فرمانده، راننده و توپچی هستند. توپ آن نیز یک توپ ۱۲۵ میلیمتری بسیار قدرتمند و کارا همانند تانک‌ تی ۷۲ است.

ویژگی ها
تانک ذوالفقار ۳ تغییرات متعددی را تجربه کرده که مهم‌ترین آن‌ها در بخش‌های کنترل آتش و موتور دیده می‌شود. ابعاد این تانک با کمی تغییر نسبت به نمونه اولیه خود به نحوی طراحی شده که به چابکی آن کمک کند. قابلیت حرکت در آب تا عمق ۱ متر و ۶۰ سانتی متری دیگر ویژگی است که ذوالفقار ۳را به عنوان یک تانک برتر میدان نبرد مطرح می‌کند.

سامانه کنترل آتش تانک ذوالفقار ۳ نیز با نام EFCS3  ساخت صنایع دفاعی اسلوونی و مشابه با سامانه‌های مشابه در سایر تانک‌های ایرانی مانند مبارز و صمصام است. این سامانه به تانک ذوالفقار 3 به عنوان یک تانک بهینه و به روز کمک می‌کند تا در هنگام نبرد بتواند فعالیت‌هایی مانند ثابت نگاه داشتن توپ در هنگام انواع مانورها و چرخش ها، ایجاد امکان درگیری با اهداف ثابت و یا متحرک در زمانی که تانک متوقف بوده و یا در حال حرکت است، قابلیت انتقال اطلاعات به کامپیوتر محاسبات بالستیک تانک برای تخمین زاویه مورد نظر برای شلیک، قابلیت شبکه شدن با سامانه‌های دید در شب موجود در تانک و افزایش شانس مورد اصابت قرار دادن هدف با اولین شلیک را برای این تانک فراهم کند.

تانک ذوالفقار۳ برای حفاظت از خود به بخش‌های متفاوتی مجهز شده است که یکی از آن‌ها تورهای استتاری موسوم به  «ترمال» است که مزیت استفاده از آن‌ها توان کاهش سیگنال‌های فروسرخ ساطع شونده از تانک اعلام شده است. 
سامانه‌های کامل حفاظت «ش. م. ه» ، لانچرهای دود پخش کن و مسافت یاب‌های لیزری نصب شده بر روی این تانک از دیگر سامانه‌های حفاظتی به حساب می‌آیند. 

سامانه‌های حفاظتی «ش. م. ه» به وسیله حسگرهای موجود در صورت وجود عوامل شیمیایی، میکروبی و یا هسته‌ای در فضای اطراف تانک هوای موجود در داخل اتاقک تانک را تصفیه کرده و مانع ورود عوامل خطرناک به درون تانک می‌شود. سامانه دود پخش کن نیز با پخش دود می‌تواند به پنهان شدن تانک از دید نفرات دشمن و یا شکستن قفل لیزری سلاح‌های هدایت شونده منجر شوند. 

سامانه مسافت سنج لیزری نیز می‌تواند با ارسال امواج لیزر به نقطه‌ای مشخص مسافت تانک تا آن نقطه را مشخص کرده و به هدف گیری بهتر تانک کمک کند. یکی از قابلیت‌های دیگر این تانک این است که تمام محیط اطراف خود را به وسیله دوربین‌های مدار بسته360 z/c زیر نظر دارد. 
srm