تحلیل | ابعاد نظامی و اطلاعاتی شکار زیرسطحی هوشمند آمریکا در تنگه هرمز

پارس تودی- یک فروند زیرسطحی هوشمند آمریکا در تنگه هرمز به غنیمت درآمد. 

به گزارش پارس تودی، نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در اطلاعیه شماره ۱۲ اعلام کرد که یکی از مدرن ترین زیر دریایی‌های هوشمند و بدون سرنشین ارتش امریکا را در ورودی تنگه هرمز طی یک اقدام پیچیده اشراف اطلاعاتی و عملیاتی در سحرگاه سه شنبه به دام انداخته است. این زیر سطحی هوشمند از جدیدترین تکنولوژی در حوزه زیر سطحی در دنیا برخوردار است در سال ۲۰۲۵ به ناوگان ارتش آمریکا تحویل شده بود.

در همین‌حال خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد که یک زیردریایی بدون سرنشین ارتش آمریکا بیش از یک روز پیش در غرب آسیا دچار نقص فنی شد. به نظر می رسد که واشنگتن برای بی اهمیت نشان دادن و کاهش پیامدهای منفی به غنیمت گرفتن زیر سطحی هوشمند خود توسط نیروی دریایی سپاه پاسداران این ادعا را مطرح کرده است. 

خبر اعلام‌شده درباره به غنیمت گرفتن یک فروند زیرسطحی بدون سرنشین پیشرفته آمریکایی موسوم به«دایو ال- دی» Dive-LD توسط نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، می‌تواند یکی از مهم‌ترین رخدادهای اطلاعاتی و نظامی در عرصه نبرد دریایی میان ایران و آمریکا تلقی شود. اهمیت این رویداد تنها به تصاحب یک وسیله بدون سرنشین محدود نمی‌شود، بلکه به ماهیت مأموریت، فناوری‌های به‌کاررفته و توانایی کشوری چون ایران در کشف، ردیابی و به دام انداختن سامانه‌ای مربوط است که اساساً برای فعالیت پنهانی و خودکار در زیر آب طراحی شده است. 

Dive-LD محصول شرکت «ندوریل» [Anduril) از رده وسایل بزرگ خودکار زیرسطحی است و بر اساس مشخصات رسمی، حدود ۵.۸ متر طول، ۱.۲ متر قطر، توان فعالیت تا ۱۰ روز و قابلیت عملیات در اعماق تا ۶ هزار متر دارد. طراحی ماژولار، ظرفیت قابل توجه برای نصب حسگرها و محموله‌های گوناگون و قابلیت انجام مأموریت‌های اطلاعاتی، شناسایی، پایش زیرسطحی، جنگ مین و بررسی زیرساخت‌های دریایی، آن را به یک پلتفرم چندمنظوره تبدیل کرده است. احتمالا نیروی دریایی آمریکا از این زیردریایی بدون سرنشین برای یافتن مین‌های رها شده در تنگه هرمز و همچنین نظارت و شناسایی تحرکات دریایی از جمله قایق‌های نیروی دریایی سپاه که اقدام به مین‌ریزی می‌کنند، استفاده می‌کرد.

همین ویژگی‌ها باعث می‌شود که ارزش یک نمونه سالم یا نسبتاً سالم از چنین سامانه‌ای، بیش از ارزش مادی خود وسیله باشد؛ زیرا داده‌های مربوط به حسگرها، سامانه هدایت، ناوبری، ارتباطات، معماری نرم‌افزاری و نوع محموله نصب‌شده می‌تواند از منظر اطلاعاتی اهمیت ویژه‌ای داشته باشد. 

نخستین پیامد مهم این رخداد، در حوزه اطلاعاتی است. اگر زیرسطحی کشف و سپس به‌گونه‌ای بازیابی شده باشد که بخش‌های اصلی آن آسیب ندیده باشند، بررسی فنی آن می‌تواند به شناخت بهتر فلسفه طراحی و قابلیت‌های سامانه‌های خودکار زیرسطحی آمریکا کمک کند. مطالعه سازه، سامانه انرژی، پیشران، حسگرهای نصب‌شده، تجهیزات ناوبری و نحوه یکپارچه‌سازی محموله‌ها می‌تواند برای توسعه توان بومی و طراحی اقدامات مقابله‌ای ارزشمند باشد.

بعد دوم، پیام نظامی و عملیاتی است. مهم‌ترین فلسفه وجودی وسایل خودکار زیرسطحی، کاهش حضور مستقیم انسان و افزایش پنهان‌کاری در محیطی است که شناسایی در آن دشوار است. بنابراین،توانایی ایران برای کشف، ردگیری و به غنیمت گرفتن یک Dive-LD در منطقه عملیاتی می‌تواند نشان‌دهنده وجود یا تقویت شبکه‌ای از توانمندی‌های پایش زیرسطحی، اطلاعات دریایی، حسگرها و شیوه‌های مقابله با تهدیدات پنهان باشد. 

چنین قابلیتی برای تنگه هرمز اهمیت مضاعف دارد، زیرا رقابت دریایی در این منطقه تنها بر سطح آب جریان ندارد و زیر آب نیز به عرصه‌ای برای شناسایی، جمع‌آوری اطلاعات، کشف مین، پایش شناورها و زیرساخت‌های دریایی تبدیل شده است.

پیامد سوم، اثر بازدارندگی و روانی این رویداد است. در شرایطی که تنش میان ایران و آمریکا در تنگه هرمز افزایش یافته و تردد دریایی نیز تحت تأثیر این وضعیت قرار گرفته است، نمایش توانایی مقابله با سامانه‌های پیشرفته بدون سرنشین می‌تواند این پیام را منتقل کند که اتکا به فناوری‌های خودکار لزوماً به معنای مصونیت از کشف و مقابله نیست. کاهش تردد کشتی‌ها در روزهای اخیر و افزایش نگرانی درباره امنیت کشتیرانی نیز نشان می‌دهد که تنگه هرمز اکنون بیش از هر زمان دیگری به صحنه رقابت مستقیم بر سر کنترل، پایش و بازدارندگی تبدیل شده است. 

به نظر می رسد که ارزش راهبردی تصاحب Dive-LD را باید در سه سطح ارزیابی کرد: دستاورد اطلاعاتی ناشی از بررسی فناوری، دستاورد عملیاتی ناشی از شناخت و تقویت روش‌های مقابله با وسایل زیرسطحی خودکار و دستاورد بازدارنده ناشی از نمایش توان کشف و خنثی‌سازی تهدیدات پنهان در محیط دریایی. 

این رویداد را می توان در عین حال به عنوان نشانه‌ای مهم از ورود رقابت ایران و آمریکا به مرحله‌ای پیچیده‌تر دانست؛ مرحله‌ای که در آن نبرد آینده تنها با ناوهای هواپیمابر، موشک‌ها و شناورهای سطحی تعیین نخواهد شد، بلکه جنگ خاموش حسگرها، هوش مصنوعی و ربات‌های زیرسطحی نیز نقشی فزاینده در معادلات قدرت دریایی خواهد داشت.
srm