تحلیل | عقبنشینی نظامی آمریکا از اقلیم کردستان عراق
-
عقبنشینی نظامی آمریکا از اقلیم کردستان عراق
پارستودی– ارتش آمریکا شروع به خارج کردن آخرین نیروهای باقیمانده خود از عراق، که در مجاورت فرودگاه اربیل در منطقه کردستان عراق مستقر هستند، کرده است. سامانههای پدافندی پاتریوت نیز از این منطقه خارج شدهاند.
به گزارش پارستودی، خارج کردن نیروهای آمریکایی از اربیل، که با خروج سامانههای پدافندی پاتریوت همراه بوده، همزمان با ضربالاجل ۳۰ سپتامبر برای خروج کامل نظامیان آمریکایی از عراق صورت میگیرد. درک دلایل و ابعاد این عقبنشینی، بهویژه با توجه به حملات گسترده ایران به این منطقه، از اهمیت راهبردی بالایی برخوردار است.
دلایل متعددی در پشت صحنه این عقبنشینی وجود دارد:
۱. اجرای توافقنامه دوجانبه عراق و آمریکا:
مهمترین و رسمیترین دلیل، اجرای توافقنامهای است که در سال ۲۰۲۴ بین بغداد و واشنگتن منعقد شد. بر اساس این توافق، مأموریت نظامی ائتلاف بینالمللی برای مبارزه با داعش در عراق تا تاریخ ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ به پایان میرسد و جای خود را به همکاریهای امنیتی دوجانبه خواهد داد. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به همراه نخستوزیر عراق، علی الزیدی، در ژوئیه ۲۰۲۶ بر این ضربالاجل تأکید کردند. ترامپ با اشاره به کاهش نیاز نظامی، اعلام کرد که آمریکا دیگر حضور نیروی نظامی در عراق را ضروری نمیداند و روابط دو کشور بیشتر بر محور اقتصادی خواهد بود.
۲. فشار حملات ایران و آسیبپذیری سامانههای پدافندی:
اگرچه این خروج بر اساس توافقنامه برنامهریزی شده بود، اما به نظر میرسد شدت حملات ایران علیه گروهکهای تجزیهطلب کرد در اقلیم کردستان عراق و نیز هدف قرار گرفتن تأسیسات و نیروهای آمریکایی، روند آن را تسریع کرده است. از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، زمانی که آمریکا و رژیم صهیونیستی تجاوز نظامی خود علیه ایران را آغاز کردند، منطقه کردستان عراق هدف نزدیک به یکهزار فروند موشک و پهپاد قرار گرفته است که منجر به کشته شدن دهها نفر از عناصر گروهکهای تروریستی و نظامیان غربی و مجروحیت بیش از ۱۵۰ تن دیگر شده است.
بر اساس برخی گزارشها، از جمله وبسایت پرس تیوی، حملات دقیق ایران به سامانههای پاتریوت در اربیل، این سامانهها را منهدم کرده است. هدف قرار گرفتن مستقیم پاتریوتها، که از گرانقیمتترین سامانههای پدافندی آمریکا هستند، یک تحول نظامی مهم محسوب میشود و نشان میدهد که این سامانهها نهتنها نتوانستهاند امنیت کامل نیروها و تأسیسات نظامی آمریکا را تأمین کنند، بلکه خود به هدفی راهبردی برای ایران تبدیل شدهاند. این واقعیت در تصمیم واشنگتن برای خروج تجهیزات و نیروها تأثیرگذار بوده است.
۳. بازنگری راهبردی و اولویتدهی به نقاط دیگر:
با توجه به کمبود موجودی موشکهای پاتریوت (برآورد شده که ۵۵ درصد از ذخایر تا آوریل ۲۰۲۶ و ۱۰ درصد دیگر در ماههای بعد از آن کاهش یافته است)، واشنگتن احتمالاً به این نتیجه رسیده که حفاظت از پایگاه هوایی حریر در اربیل، نسبت به پایگاههای خود در کشورهای حاشیه خلیج فارس و اردن، از اولویت کمتری برخوردار است. یک منبع آگاه در این زمینه گفته است که «منطقه کردستان عراق اولویت نیست؛ خلیج فارس و اردن بهوضوح اولویت دارند.» این نشاندهنده یک بازنگری راهبردی در تخصیص منابع پدافندی در منطقه است.
عقبنشینی نیروهای آمریکایی و سامانههای پدافند هوایی پاتریوت از کردستان عراق، موجب تضعیف شدید امنیت هوایی این منطقه میشود. سامانههای پاتریوت و «رپید سنتری» بریتانیا، که حدود ۷۵ درصد از حملات موشکی و پهپادی را رهگیری میکردند، از منطقه خارج شدهاند و جای آنها را فقط سامانههای محدودتر C-RAM گرفته است. در غیاب این سامانهها، مقرهای گروهکهای تروریستی در اقلیم کردستان عراق در برابر حملات آینده ایران بسیار آسیبپذیرتر خواهند شد.
عقبنشینی آمریکا از کردستان عراق، حاصل همافزایی عوامل رسمی (توافق با دولت عراق) و عوامل واقعی (فشار نظامی ایران) است. اگرچه چارچوب توافقنامهای وجود داشت، اما حملات بیسابقه ایران و آسیبپذیری سامانههای پیشرفته پدافندی نشان داد که تداوم حضور نظامی آمریکا در این منطقه با هزینههای فزاینده و ریسکهای راهبردی همراه است. این امر نشان میدهد که اتکا به آمریکا برای بهاصطلاح کسب امنیت، تا چه حد شکننده و ناپایدار است.
srm
