پارستودی – نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۶در اطلاعیهای رسمی از شکار دومین زیردریایی بدون سرنشین ارتش آمریکا در تنگه هرمز خبر داد.
به گزارش پارستودی، بر اساس اطلاعیه نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ، رزمندگان این نیرو طی «یک اقدام هماهنگ و پیچیده با اشراف اطلاعاتی و جنگ الکترونیک» موفق شدند یک فروند زهپاد پیشرفته آمریکایی از نوع «ریموس ۶۰۰» ( REMUS 600) را که به منظور جاسوسی در تنگه هرمز فعالیت داشت، به دام بیندازند و به غنیمت بگیرند. این عملیات در حالی انجام شد که تنها حدود سه هفته پیش از آن، در ۸ سپتامبر، سپاه از توقیف نخستین زیردریایی بدون سرنشین آمریکایی از نوع «دایو-الدی» (Dive-LD) در ورودی تنگه هرمز خبر داده بود.
آنچه این رویداد را از یک درگیری تاکتیکی فراتر میبرد، ماهیت راهبردی هدف شکارشده است. ریموس ۶۰۰ یک زیرسطحی خودکار پیشرفته با طولی حدود چهار متر است که قادر به عملیات تا عمق ۶۰۰ متری زیر سطح آب بوده و میتواند تا ۷۰ ساعت بهصورت مستمر فعالیت کند. مأموریت اصلی این سامانه شناسایی مینهای دریایی، تعیین موقعیت و طبقهبندی آنها، تصویربرداری و ارسال دادههای دقیق به مرکز کنترل است. به عبارت دیگر، این زیردریایی «چشم اطلاعاتی» ناوگان آمریکا در زیر آب به شمار میرفت و به دست گرفتن کنترل آن به معنای از کار انداختن یکی از حساسترین ابزارهای نظارتی و اطلاعاتی واشنگتن در یکی از حیاتیترین آبراههای جهان است.
پیامد نخست این واقعه، ضربه به معماری اطلاعاتی-دریایی آمریکا در منطقه است. تنگه هرمز به دلیل موقعیت ژئواستراتژیک خود، محل تردد بخش قابل توجهی از نفت جهان است و آمریکا سالهاست با استقرار سامانههای پیشرفته زیرسطحی، تلاش دارد تحرکات دریایی ایران را رصد کند. از دست دادن دو سامانه از نسل جدید در فاصله کمتر از یک ماه، نه تنها یک شکاف اطلاعاتی فوری ایجاد میکند، بلکه اعتماد به امنیت این سامانهها را نیز زیر سؤال میبرد. فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) ادعای سپاه را رد کرده و آن را «ناشی از ناامیدی» خوانده است، اما این واکنش تدافعی خود نشانهای از حساسیت بالای واشنگتن نسبت به موضوع است.
جنبه دوم و شاید مهمتر این ماجرا، پیامد فناورانه آن است. سردار حسین محبی، سخنگوی سپاه، اعلام کرده که بخش دفاعی ایران کار مهندسی معکوس این زیردریایی را آغاز خواهد کرد. ایران پیشتر با پهپاد رادارگریز آر کیو-۱۷۰ در سال ۲۰۱۱ نشان داده که توانایی بالایی در بهرهبرداری فناورانه از سامانههای پیشرفته آمریکایی دارد. کارشناسان از جمله برایان کلارک از مؤسسه هادسون معتقدند که مهندسان ایرانی «قطعاً میتوانند سامانههای مکانیکی آن را مهندسی معکوس کنند»، هرچند محافظتهای نرمافزاری ممکن است فرآیند کپیبرداری کامل را دشوارتر سازد.
رویترز نیز این حادثه را «ضربه سنگینی به پنتاگون» توصیف کرده و آن را فرصتی برای تهران جهت بررسی و مهندسی معکوس این شناور دانسته است. نگرانی اصلی واشنگتن این است که فناوریهای بهدستآمده ممکن است به کشورهای ثالث نیز منتقل شود.
در سطح راهبردی، این رویداد معادلات قدرت در خلیج فارس را دستخوش تغییر میکند. سپاه در بیانیه خود تأکید کرده که تنگه هرمز «مسدود» است و نیروهایش در برابر «تحرکات خطرناک و تردد از مسیرهای غیرمجاز» با اقتدار برخورد خواهند کرد. این لحن قاطعانه، در بستر تنشهای فزاینده ایران و آمریکا بر سر تردد کشتیها و احتمال مینگذاری در آبهای تنگه هرمز، پیامی روشن به واشنگتن است: تهران نه تنها قادر به شناسایی و انهدام سامانههای اطلاعاتی آمریکا در عمق آبهاست، بلکه از اراده لازم برای انجام این کار نیز برخوردار است.
مجموع این تحولات نشان میدهد که تنگه هرمز به عرصهای برای نمایش قدرت نامتقارن ایران در برابر برتری فناورانه آمریکا تبدیل شده و شکار مکرر زیردریاییهای بدون سرنشین، معادلات بازدارندگی دریایی در منطقه را بازتعریف میکند./
srm