کرار؛ نماد عزم ایران  برای دستیابی به فن آوری پیشرفته پهپادی

نگاهی کلی 

پیش از پیروزی انقلاب اسلامی ایران به منظور آزمایش سیستم‌های ضد هوایی و موشک‌های هوا به هوای جنگنده‌های نیروی هوایی،  ایران اقدام به خرید تعدادی از پهپادهای هدف پرنده« ام کیو ام۱۰۷ » از آمریکا کرد. این پهپاد آمریکایی با موتور میکرو توربوجت خود می‌توانست به سرعت ۹۲۵ کیلومتر در ساعت رسیده و ارتفاع پروازی آن نیز در حدود ۱۲کیلومتر بود. 

در سال های اخیر متخصصان ایرانی بر پایه پهپاد هدف پرنده « ام کیو ام۱۰۷» توانستند پهپاد جدیدی را توسعه دهند که دارای مقدورات و توانمندی های بسیار قابل توجهی است. پهپاد کرار ساخت صنایع هواپیماسازی ایران (هسا)است که  به طور رسمی در روز صنعت دفاعی در اوت ۲۰۱۰ ( مرداد ۱۳۸۹) رونمایی شد. 

دو مأموریت اصلی این پهپاد در زمان رو نمایی از آن ، استفاده به عنوان هدف پرنده برای آزمایش سامانه های راداری و پدافندی و اجرای عملیات بمباران هوایی عنوان شد. 

نسل های کرار

تا امروز ۴ نسل از پهپاد کرار معرفی شده است که تفاوت های مختصری در ابعاد و مشخصات پروازی اما مأموریت های متنوع دارند. همه انواع پهپاد کرار با استفاده از پرتابگر ریلی و بوستر سوخت جامد پرتاب شده و شیوه فرود آنها نیز با چتر و کیسه هوا است. این پهپاد از موتورهای جت سری طلوع ساخت ایران بهره می‌برد.

پهپاد کرار قابلیت حمل و پرتاب تسلیحات مورد استفاده در هواپیماهای رزمی سرنشین دار را دارد. با نگاهی به پهپادهای مختلف نظامی در جهان می‌توان گفت که پهپاد کرار به نوعی همه‌کاره‌ترین پهپاد جهان روی یک پلتفرم مشخص و تقریبا ثابت است. 

ماموریت های شناسایی، هدف پرنده برای تمرین هوایی، حمله علیه اهداف زمینی و دریایی، رهگیری هوایی، حمله انتحاری و در نهایت جنگ الکترونیک از جمله موضوعاتی است که تا به امروز برای این پهپاد تعریف شده و اگر ماموریت ضد اهداف زمینی و دریایی را از یکدیگر جدا کنیم، می توان گفت که پهپاد کرار در حال حاضر برای ۷ ماموریت تخصصی نظامی توسعه پیدا کرده و می‌تواند در این زمینه ها به ایفای نقش بپردازد. 

باتوجه به قابلیت ها و ماموریتهای مختلفی که برای پهپاد کرار تعریف شده این پهپاد می تواندسال‌ها می‌تواند بخش مهمی از نیازهای نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران را تامین کند. 

مشخصات

کرار، پهپادی با بدنه استوانه ای شکل، بال نصب شده در پائین بدنه، یک موتور توربوجت در انتهای بدنه که ورودی هوای آن در بالا قرار گرفته و دم H شکل است. نوک بالهای این پهپاد تا حدودی به صورت منحنی طراحی شده تا از اثر پسای القایی کاسته شود. 

یک جایگاه زیر بدنه و امکان نصب یک جایگاه زیر هر بال برای حمل محموله خارج بدنه پهپاد کرار در نظر گرفته شده است.طول پهپاد کرار۳  ،  ۳.۷۵ متر ، دهانه بال ۳.۱ متر ، ارتفاع ۱.۵ متر و بیشینه وزن برخاست ۷۵۰ کیلوگرم با قابلیت حمل محموله ۲۵۰ کیلوگرمی از ویژگی های آن است. 

این نمونه به سقف پرواز ۳۵۰۰۰پا معادل ۱۰۶۷۰ متر، سرعت نهایی ۷۰۰ و سرعت پیمایشی ۶۵۰ کیلومتر بر ساعت دست یافته و مداومت پروازی ۱ ساعت و ۱۵دقیقه دارد. در این نمونه از موتور جت طلوع ۴ با سوخت جی پی ۴ استفاده شده و جنس بدنه نیز عمدتاً از آلومینیوم است.

برای سایر نمونه های کرار قابلیت پرواز تا ارتفاع ۴۰۰۰۰ پا معادل ۱۲۲۰۰ متر و سرعت نهایی ۹۰۰کیلومتر بر ساعت ذکر شده است. پهپادهای کرار در صورت پرواز با ارتباط مستقیم با ایستگاه مبدأ تا برد ۲۰۰کیلومتر (کرار۳ ) و در صورت پرواز برنامه ریزی شده خودکار بدون نیاز به ارتباط دائم با ایستگاه بین ۸۰۰  تا ۱۰۰۰کیلومتر برد دارند.

انواع ماموریت ها و ویژگی ها

روش پرتاب «کرار» به صورت پرتاب از روی پرتابگر با یک بوستر( پیشران )راکتی است که پس از اتمام انرژی آن، رها شده و موتور توربوجت خود پرنده روشن می‌شود. پهپاد کرار به تدریج ماموریت‌های بیشتری را بر عهده گرفته است.

 نمونه های اولیه پهپاد کرار یعنی کرار ۱ و کرار ۲ در نقش هدف هوایی، بمباران اهداف زمینی و حملات ضد کشتی وارد خدمت شدند. این دو مدل پهپاد در ماموریت های تهاجم زمینی و دریایی علاوه بر بمب‌های ۲۵۰ و ۵۰۰ پوندی ، به موشک کروز دریایی «کوثر» نیز مجهز شدند که این موشک می‌تواند اهداف سطحی متخاصم را در پهنه دریاها مورد هدف قرار دهد.

در رزمایش مدافعان آسمان ولایت نیروی پدافند هوایی ارتش در نوامبر ۲۰۱۹ (۳۰ آبان و ۱ آذر ۱۳۹۸) نمونه دیگری از پهپاد «کرار رهگیر» موسوم به کرار ۳ مورد استفاده و بهره‌برداری عملیاتی قرار گرفت که به صورت انتحاری، هدف خود را مورد اصابت قرار می‌داد. تصاویر منتشرشده از نمونه رهگیر انتحاری پهپاد کرار، نشان می‌دهد که برای افزایش دقت اصابت به هواگرد متخاصم، در قسمت دماغه آن سنسورهای اپتیکی و یا حرارتی  نصب شده تا با تعقیب هدف به صورت قفل اپتیکی و یا قفل حرارتی، به آن اصابت کند.
نقش دیگری که برای پهپاد کرار تعریف و تصاویری از آن نیز پخش شده رهگیری و نبرد هوایی است که با نام کرار ۴  شناخته می شود. این پهپاد با قابلیت رهگیری هوایی و گشت زنی از نمونه جدیدتر موتور طلوع ۴ با قابلیت تنظیم دقیق رانش استفاده می کند. دراین نقش، پهپاد کرار به موشک‌های هدایت شونده مادون قرمز شهاب ثاقب مجهز شده که وزنی در حدود ۶۰ تا ۸۰ کیلوگرم دارد.اما با نمایش تصاویر اخیر در رزمایش پدافند هوایی ارتش مشخص شده که این پهپاد به موشک آذرخش نیز مجهز شده است.
در جریان رزمایش هوایی نیروی هوایی جمهوری اسلامی ایران موسوم به مدافعان آسمان ولایت ۹۹ در اکتبر ۲۰۲۰( آبان ۱۳۹۹) ماموریت جدیدی برای کرار معرفی شد که جنگ الکترونیکی توسط این پهپاد است. بدین ترتیب کرار می تواند به غلاف های جنگ الکترونیکی به صورت درونی یا نصب شده زیر بدنه مجهز شده و عملیات اخلال بر علیه رادارها یا سیستم های مخابراتی دشمن را به انجام برساند./
srm