Հայաստանը Մոսկվա–Բաքու նոր դասավորության պայմաններում․ Հարավային Կովկասի մարտահրավերներն ու հնարավորությունները
Ռուսաստանի և Ադրբեջանի միջև վերջին տեղաշարժերը, հատկապես տրանսպորտային միջանցքների զարգացման և ռազմավարական համագործակցության խորացման վերաբերյալ շեշտադրումները, կրկին ուշադրության կենտրոնում են դրել Հայաստանի դիրքը Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքական հավասարումներում։
Բաքվում կայացած Ռուսաստան–Ադրբեջան միջխորհրդարանական հանձնաժողովի նիստը ցույց տվեց, որ երկու կողմերը ձգտում են բարձրացնել իրենց քաղաքական, տնտեսական և տրանսպորտային համագործակցությունների մակարդակը։ Այս գործընթացը կարող է անմիջական հետևանքներ ունենալ Երևանի համար։
Pars Today-ի հաղորդմամբ՝ վերջին տարիներին Հայաստանը փորձել է, մի կողմից, պահպանել իր ավանդական հարաբերությունները Ռուսաստանի հետ, իսկ մյուս կողմից՝ ստեղծել համագործակցության նոր ուղիներ Արևմուտքի հետ։ Սակայն Մոսկվայի և Բաքվի մերձեցումը և տարածաշրջանային նախագծերի, այդ թվում՝ տրանսպորտային միջանցքների նկատմամբ նրանց ընդգծված հետաքրքրությունը, Հայաստանի համար նոր մարտահրավերներ է ստեղծում։ Հատկապես այն պայմաններում, երբ որոշ ռուսական շրջանակներ շարունակում են քննադատել Հայաստանի ռազմական համագործակցության ընդլայնումը ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրների հետ։
Տարանցման ոլորտում տարածաշրջանային միջանցքների հարցը շարունակում է մնալ Հարավային Կովկասի ամենակարևոր թեմաներից մեկը։ Թեև Ռուսաստանն ու Ադրբեջանը խոսում են հաղորդակցային նախագծերի արագացման մասին, Հայաստանը շարունակում է պնդել իր ազգային ինքնիշխանության պահպանման և իր տարածքով անցնող ուղիների նկատմամբ լիարժեք վերահսկողության անհրաժեշտությունը։ Սա ցույց է տալիս, որ տարանցման նախագծերի ապագան չի կարող իրագործվել առանց Երևանի շահերը հաշվի առնելու։
Տնտեսական տեսանկյունից ևս Հայաստանը շարունակում է մնալ Եվրասիայի շուկաները Կովկասի տարածաշրջանի հետ կապող կարևոր օղակներից մեկը։ Հետևաբար, եթե Մոսկվայի և Բաքվի հարաբերությունների ցանկացած վերադասավորում իրականացվի՝ անտեսելով Հայաստանի դերը, դա կարող է հանգեցնել աշխարհաքաղաքական լարվածության աճի։ Իսկ տարածաշրջանի բոլոր դերակատարների հավասարակշռված մասնակցությունը կարող է հիմք ստեղծել կայունության, տնտեսական զարգացման և Հարավային Կովկասում բազմակողմ համագործակցության ընդլայնման համար։