Արաքս գետի ռազմավարական նախագծերը. Իրանի սահմանների կայունացումից մինչև Թավրիզը ջրով ապահովելը
«Արաքս գետի ափերի կայունացում» և «Արաքսի ջրի Թավրիզ և ճանապարհին գտնվող այլ քաղաքներ տեղափոխումը» ծրագրերն Իրանի հյուսիս-արևմտյան շրջանի ռազմավարական ծրագրերից են։ Նախագծեր, որոնք, ջրային անվտանգությունն ապահովելուց բացի, անմիջական դեր են խաղում սահմանային հողերի պահպանման, գյուղատնտեսության զարգացման և Արևելյան Ատրպատական նահանգի տնտեսական ենթակառուցվածքների ամրապնդման գործում։
Պաշտոնյաները հայտարարել են, որ վերջին տարիներին Արաքս սահմանային գետի ափերի երկայնքով հողի էրոզիայի հետևանքով Իրանն ունեցել է հողերի կորուստ, սակայն անվտանգության գործողությունների իրականացման և ափամերձ պատերի կառուցման շնորհիվ 1500 հեկտար հող է վերականգնվել և վերադարձվել գյուղատնտեսական ցիկլ։ Բացի այդ, 100 կիլոմետրանոց բարձր ռիսկի սահմանային տարածքներից 70 կիլոմետրը լիովին կայունացել է, իսկ մնացած 30 կիլոմետրի վրա գործողությունները շարունակվում են։
Tasnim գործակալության փոխանցմամբ՝ Արաքսի ջրի փոխադրման նախագիծն իրականացվում է Արևելյան Ատրպատականի 29 քաղաքներին, 169 գյուղերին և որոշ արդյունաբերական ձեռնարկություններին խմելու ջուր մատակարարելու նպատակով: Նախագիծը ներառում է 145 կիլոմետրանոց խողովակաշար, յոթ պոմպակայան, փոխադրման թունել և մաքրման կայան, որոնց զգալի մասն արդեն ավարտվել է։
Մասնագետները կարծում են, որ այս նախագծերը, բացի Թավրիզի և Շաբեսթարի հարթավայրերում ջրային ճգնաժամի և հողերի նստեցման հետ կապված խնդիրներից, ունեն նաև կարևոր աշխարհաքաղաքական չափումներ, քանի որ Արաքսի ափերի կայունացումը անմիջականորեն կապված է Իրանի տարածքային ամբողջականության պահպանման հետ՝ Ադրբեջանի և Հայաստանի հետ սահմաններին։
Միևնույն ժամանակ, որպես այս նախագծերի հիմնական ֆինանսավորման լուծումներ են դիտարկվում Ադրբեջանի պարտքն Իրանին և ջուրը արդյունաբերական ձեռնարկություններին նախնական վաճառքը, ինչը կարող է արագացնել Արաքսի ռազմավարական նախագծերի իրականացումը։