Ռուսաստանը դեմ է ՀԳՀԾ-ի նկատմամբ Իրանի մշտական պարտավորություններին
Իրան ստանձնած պարտավորությունները մշտական դարձնելու ԱՄՆ-ին անօրինական պահանջների ՀԳՀԾ-ի արևմտյան անդամների ջանքերի ֆոնին, Ռուսաստանը ընդիմանալով այս պահանջին հայտարարել է, որ հնարավոր չէ ՀԳՀԾ-ի հարցով մշտապես սահմանափակումներ պարտադրել Իրանին:
Վիեննայում տեղակայված միջազգային կազմակերպություններում Ռուսաստանի ներկայացուցիչ Միխայիլ Ուլյանովը ՀԳՀԾ-ում Իրանի մշտական սահմանփակման մասին հայտարարել է, միջազգային իրավունքի տեսակետից, ՀԳՀԾ-ով ստանձնած պարտավորությունները Ժամանակավորապես կրճատելու Իրանի կամավոր որոշումը, NPT-ի պայմանագրի համաձայն Թեհրանի լեգիտիմ իրավունքն է:
ՀԳՀԾ-ում առկա «Նվազվող հոդվածներ» տերմինը, որը նաև հայտնի է որպես «Արևի մայրամուտի կետեր», միջուկային համաձայնագրի այն կետերն են, որոնց սահմանափակումները Իրանի միջուկային գործունեության վերաբերյալ կվերանան սահմանված ժամկետներից հետո: Միացյալ Նահանգները և միջուկային համաձայնագրի որոշ քննադատներ առաջիկա տարիներին Իրանի որոշ սահմանափակումների լրանալը համարում են միջուկային գործարքի թերություններից մեկը և կոչ են անում այն դարձնել մշտական:
Իրանի փոխարտգործնախարար Սեյեդ Աբբաս Էրաղչին «Արևի մայրամուտի կետեր»-ի մասին ասել է.«Փաստն այն է, որ ՀԳՀԾ- սկզբունքը, այսինքն միջուկային զենք չարտադրելու Իրանի հանձնառությունը մշտական է և Իրանը խոստացել է չշարժվել այդ ուղղությամբ»: Էրաղչին ասել է, որ Իրանի միջուկային ծրագրի նկատմամբ կիրառված 10-15 տարի, իսկ որոշ դեպքերում ՝ 20 -25 տարի սահմանափակումների պատճառը եղել է վստահության ձևավորումը և չի կարելի ակնկալել, որ որևէ երկիր մինչև հավերժ մնա այդ վիճակում»:
Ի պատասխան ՀԳՀԾ-ից ԱՄՆ-ի դուրս գալու և իրենց պարտավորությունների կատարման հարցում եվրոպացիների անգործության, 2019 թ.-ի Իրանը մինչ այժմ չորս փուլով նվազեցրել է միջուկային համաձայնությամբ ստանձնած իր պարտավորությունները: Թեհրանի գործողությունները զայրացրել է ՀԳՀԾ-ի անդամներ Բրիտանիային, Ֆրանսիային և Գերմանիային:
Ֆրանսիայի իշխանությունները Իրանին սպառնացել են ձգան մեխանիզմների կիրառմամբ և Իրանի դեմ պատժամիջոցների վերականգնմամբ:
ՀԳՀԾ-ի անդամ Եվրոպական երկրները, պարտավորվել էին պահպանել Իրանի տնտեսական շահերը և գործադրել INSTEX հատուկ ֆինանսական մեխանիզմը: Բայց Վաշինգտոնի ճնշման պատճառով, այս խոստումը չիրականացավ:
Եվ հիմա, ՀԳՀԾ-ն հասել է կրիտիկական կետի: Իրանը 4-րդ քայլն է կատարել ՀԳՀԾ-ի պարտավորությունների կրճատման ուղղությամբ և Թեհրանը հայտարարել է, որ եթե չտեսնի ՀԳՀԾ-ի մնացած անդամների կողմից ձեռնարկված գործողություններ, ապա ստիպված չի լինի դրան հավատարիմ մնալ: ԱՄՆ-ը որ դուրս է եկել ՀԳՀԾ-ից և 4+1 խմբի եվրոպացի անդամները չեն կատարել իրենց հանձնառությունները, կոչ են արել Իրանին պահպանել իր պարտավորությունները:
Միխայիլ Ուլյանովն ասել է, որ բացի որ Միացյալ Նահանգները դուրս է եկել ՀԳՀԾ-ից այլև արգելում է բոլոր երկրներին ֆինանսական փոխանակումներ կատարել Իրանի հետ, մյուս կողմից Իրանին կոչ անելով հավատարիմ մնալ ՀԳՀԾ-ին:
