Մեկնաբանություն. Թուրքիայի տնտեսությունից օտարերկրյա կապիտալի «փախուստի» կապն Անկարայի տարածաշրջանային արկածախնդրության հետ

Թուրքիայի տնտեսության շարունակվող ճգնաժամի ֆոնին, օտարերկրյա ներդրողները դեռ լքում են երկիրը:

Թուրքիայում 2014 թվականին սկսված ուրքիայից օտարերկրյա կապիտալի արտահոսքն այս տարի ուժեղացել է: Չնայած երկրի  տնտեսության մեջ առկա խնդիրներին, կասկած չկա, որ Սիրիայում, Իրաքում, Լիբիայում, Միջերկրական ծովում, Կիպրոս կղզում և Հարավային Կովկասի տարածաշրջանում Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի գլխավորությամբ Անկարայի   արկածախնդիր ռազմական քաղաքականությունն ասյ հարցում առանցքային դեր է ունեցել:

Սակայն, Թուրքիայից օտարերկրյա կապիտալի փախուստից հետո, Honda- ն պաշտոնապես դադարեցրեց արտադրությունը Թուրքիայում: Honda գործարանը պաշտոնապես կանգ է առել 24 տարի անց, երբ Honda Civic սեդանը թողեց արտադրական գիծը: Այս խոշոր գործարանը ուներ մոտ 2500 բանվոր ու աշխատող:

Այս գործընթացի շրջանակում, Honda- ն պաշտոնապես դադարեցրել է արտադրությունը Թուրքիայում: Սեդան տեսակի առաջին Honda ավտոմեքենայի արտադրությունից 24 տարի անց, ընկերությունը, որն ունի 2500 աշխատակից, լքումէ Թուրքիան: Այսուհետ այս մոդելը Թուրքիա կարտահանվի հավաքված վիճակում: Ավելի վաղ, Սիրիայի հյուսիսում թուրքական ռազմական գործողությունների և «Խաղաղության աղբյուր» գործողության իրականացման պատճառով, գերմանական Volkswagen ընկերությունը, որը նախատեսում էր 1,4 մլրդ եվրո արժողությամբ արտադրական գիծ գործարկել Մանիսա քաղաքում, հրաժարվել էր այս որոշումից:

Չնայած թուրք տնտեսագետներն ու տնտեսագետներն ազգային արժույթի արժեզրկումը և օտարերկրյա կապիտալի փախուստը կապում են այլ իրադարձությունների հետ, կասկած չկա, որ ԱՄՆ -ի պատժամիջոցներն անուղղելի հարված են հասցրել թուրքական տնտեսությանը:

Փաստերը վկայում են, որ Թուրքիայի տնտեսական աճի զգալի մասը պայմանավորված է եղել օտարերկրյա ներդրումների ներգրավմամբ: Երկրից օտարերկրյա կապիտալի արտահոսքի պայմաններում Թուրքիայի տնտեսության մեջ արդեն իսկ կանխատեսվում են ծանր ու անվերահսկելի ճգնաժամեր:

Իրականում,  այն, ինչ այժմ կատարվում է Թուրքիայում, ԱՄՆ-ի ճնշման և օտարերկրյա ներդրումներից թուրք պաշտոնյաների չափազանց մեծ կախվածության արդյունքն է: Վերջին  տարիներին Թուրքիայի տնտեսական ոլորտի պատասխանատուներն իրենց օրակարգում ներառել էին տնտեսության տարբեր ոլորտներում օտարերկրյա ներդրումներ ներգրավելու համապարփակ ծրագիր:

Արդյունքը եղավ այն, որ երկրի տնտեսությունը հայտնվեց օտարերկրյա կապիտալից կախվածության: Արդյուքնում,  2014 թվականին Թուրքիան ունեցավ 12 միլիարդ դոլարի, իսկ 2015 թվականին գրեթե 16 միլիարդ դոլարի օտարերկրյա ներդրումներ:

Վիճակագրության համաձայն,  2017 թվականին Թուրքիայում ներդրումները սկսեցին նվազել, կազմելով 11 մլրդ դոլար: Սակայն 2018 թվականից ի վեր արտաքին ներդրումների ծավալը նվազման տեմպերն արագացան:  Եթե ​​ներկա  միտումը շարունակվի, թուրքական ավտոարդյունաբերության ոլորտը կփլուզվի և կգրանցվի գործազրկության կտրուկ աճ, ինչը կարող է դառնալ Թուրքիայի տնտեսության հաջորդ խնդիրը: