Մեկնաբանություն - Ընտրությունների նախաշեմին Թուրքիայում սռվել է տնտեսական ճգնաժամը

Մինչ Թուրքիայի վճռորոշ նախագահական և խորհրդարանական ընտրություններին մեկ ամսից քիչ ժամանակ է մնացել, պետական ​​կառույցները նոր զեկույցներ են հրապարակում այս երկրում աճող տնտեսական ճգնաժամի վերաբերյալ։

Թուրքիայի բանկային կարգավորման և վերահսկողության կազմակերպությունը հայտարարել է ընթացիկ տարվա  առաջին երեք ամսում անցած  տարվա համեմատ այս երկրի բանկերի պարտքերի վեց անգամ  ավելանալու մասին։

Աճող գնաճը, մարդկանց կենսապահովման և ապրուստի կտրուկ աճը և հասարակության տարբեր շերտերի գնողունակության թուլացումը, ժողովրդի կողմից բանկերին ամենաբարձր տոկոսադրույքների վճարումը, փոխարժեքի աննախադեպ բարձրացումը, կառավարության և մասնավոր հատվածի խոշոր արտաքին պարտքերի ծանր բեռը Թուրքիայի ժողովրդի առջև ծառացած խնդիրներն են վերջին հինգ տարիներին։

Կարծես թե Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի կառավարությունը տնտեսությունը բարեփոխելու և մարդկանց կյանքը բարելավելու ծրագիր չունի։

Թուրք տնտեսագետներն ընդգծում են, որ ամենակարևոր պատճառներից են պետական ​​աշխատողների աշխատավարձերի չբարձրացումը գնաճի ցուցանիշին համահունչ, ազգային արժույթի արժեզրկումը, գների չափազանց մեծ աճը, գործազրկության մակարդակի բարձրացումը,

Գործազրկությունն այն կարևոր պատճառներից են, որը ստիպել է մարդկանց վարկեր ստանալ բանկերից և օգտվել վարկային քարտերից՝ գերազանցելով իրենց եկամուտը։

Վերլուծաբանները կարծում են, որ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հավակնոտ քաղաքական նպատակները և նրա առաջիկա 30 տարիների ծրագրերը պարզապես դատարկ ու ցուցադրական պրոպականդաներ են և կապ չունեն ժողովրդի օբյեկտիվ և իրական խնդիրների հետ։

Էրդողանի կառավարության նախկին նախարար, Թուրքիայի տնտեսական փորձագետներից Ալի Բաբաջանն ասում է.«Մի երկրում, որտեղ 1 կիլոգրամ սոխի գինը 30 լիրա է, իսկ ամենազգայուն պաշտոնները գտնվում են ապաշնորհ մարդկանց ձեռքում, ժողովրդի ձայնը նմանում է հանրաքվեի, և ժողովրդի որոշումը վճռորոշ է լինելու»։

Մինչդեռ ընտրությունները պայքար են, որ ոչ մի կուսակցություն միայնակ չի կարող հաղթել։

Թուրքիան, որն անցյալ տարի արձանագրեց գնաճ և ազգային արժույթի արժեքի անկում, շարունակում է այս միտումը։ Թուրքիայում գործազրկության մակարդակը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ երկու տասներորդ տոկոսով ավելացել է հասնելով 10 տոկոսի։

Աճել է նաև Թուրքիայի արժութային պահուստների կրճատումը։ Որովհետև Թուրքիայի արժութային պահուստների նվազումը համարվում է տնտեսական անկայունության և այս երկրում գնաճի տեմպի աճի և ազգային արժույթի արժեքի նվազման գործոններից մեկը։

Այս իրավիճակում Էրդողանը խնդրել է ընտրողներին շարունակել վստահել իրեն և իշխող «Արդարություն և զարգացում» կուսակցությանը։ Եթե ​​նա հաղթի մայիսի 14-ին կայանալիք ընտրություններում, ապա առաջիկա հինգ տարում կարող է ստանձնել Թուրքիայի տնտեսական իրավիճակը եւ արտաքին քաղաքականությունը:

Աբդուլլահ Գյուլը, Ահմադ Դավութօղլուն, Ալի Բաբաջանը և մի շարք այլ քաղաքական գործիչներ և տնտեսագետներ,մտածողներ և Արդարություն և զարգացում կուսակցության հիմնադիրներ, որոնք Թուրքիան վերածել էին տարածաշրջանում տնտեսական և քաղաքական մեծ տերության, Էրդողանի կողմից վերջին տասնամյակում հեռացվել են իշխող «Արդարություն և զարգացում» կուսակցությունից։ Կասկածից վեր է, որ «Ազգային կոալիցիայի» ընդդիմադիր կուսակցությունները Արդարություն և զարգացում կուսակցության հետ մրցելու կարողություն են ձեռք բերել։

Թեև դժվար թե ընդդիմադիր կուսակցությունները կարողանան ինքնուրույն հաղթել իշխող «Արդարություն և զարգացում» կուսակցությանը, սակայն, անկասկած, նրանք կարող են լուրջ խոչընդոտներ ստեղծել իշխող կուսակցության և նրա դաշնակից «Ազգային շարժում» կուսակցության համար կառավարություն ձևավորելու համար։