Իրան․ Կենտրոնական Ասիայում աշխարհաքաղաքական հավասարակշռության ռազմավարական օղակը
Կենտրոնական Ասիայի աշխարհաքաղաքական զարգացումները ցույց են տալիս, որ խոշոր տերությունների միջև այս տարածաշրջանում ազդեցության համար մրցակցությունն ավելի է սրվել, սակայն Իրանի աշխարհագրական դիրքը շարունակում է մնալ տարածաշրջանը բաց ծովերին կապող ամենակարևոր ռազմավարական առավելություններից մեկը։
Pars Today-ի հաղորդմամբ՝ վկայակոչելով Quds Online լրատվական գործակալությանը, Կենտրոնական Ասիայի երկրները, բազմավեկտոր արտաքին քաղաքականության շրջանակում, ձգտում են նվազեցնել իրենց կախվածությունը ավանդական երթուղիներից և ստեղծել առևտրի ու տարանցման ավելի բազմազան հնարավորություններ։ Այս համատեքստում Իրանը, ունենալով երկաթուղային և ավտոմոբիլային միջանցքներ, հարավային նավահանգիստներ, ինչպես նաև Սարախսի և Դուղարունի ռազմավարական սահմանային անցակետերը, հնարավորություն ունի դառնալու այդ երկրների՝ դեպի Պարսից ծոց և Օմանի ծով ամենահուսալի կապող ուղին։
Այն պայմաններում, երբ Ռուսաստանը, Չինաստանը, Եվրոպական միությունը և ԱՄՆ-ն տնտեսական, անվտանգային և ենթակառուցվածքային գործիքներով մրցում են Կենտրոնական Ասիայում իրենց ազդեցությունն ընդլայնելու համար, Իրանի առավելությունը չի սահմանափակվում միայն նրա աշխարհագրական դիրքով։ «Հյուսիս–Հարավ» միջազգային տրանսպորտային միջանցքի զարգացումը, լոգիստիկ ենթակառուցվածքների կատարելագործումը և մաքսային ընթացակարգերի պարզեցումը կարող են ավելի ամրապնդել Թեհրանի դիրքերը տարածաշրջանի աշխարհատնտեսական հավասարումներում։
Փորձագետների կարծիքով, եթե Իրանը կարողանա սահմանային բյուրոկրատիան փոխարինել խելացի լոգիստիկայով, առաջադեմ տրանսպորտային ծառայություններով և ժամանակակից ենթակառուցվածքներով, ապա ոչ միայն կավելացնի իր մասնաբաժինը տարածաշրջանային տարանցման ոլորտում, այլև կդառնա Կենտրոնական Ասիայի տնտեսական կապը համաշխարհային շուկաների հետ ապահովող և ուժերի հավասարակշռության վրա ազդեցություն ունեցող առանցքային դերակատար։