«Աշխարհում ես որտեղ եմ կանգնած» (11.Իրանի դիրքը կյանքի միջին տևողության առումով)
Հուլիս 13, 2020 08:10 Asia/Tehran
«Աշխարհում ես որտեղ եմ կանգնած» հաղորդաշարում մենք կփորձենք անդրադառնալ միջազգային վիճակագրական տվյալներով տարբեր, այդ թվում բնական պաշարների, գիտության, զբոսաշրջության, տեխնոլոգիաների, սպորտի և այլ ոլորտներում Իրանի առաջատար դիրքերին: Հարկ է նշել, որ այս հաղորդաշարի տեղեկատվությունը կազմվել և մշակվել է 2018թ․ հրապարակված տվյալների հիման վրա:
Գիտեք, արդյո՞ք, որ Իրանը աշխարհում զբաղեցնում է տասներորդ տեղը`կյանքի միջին տևողության առումով:
Ցանկացած երկրի զարգացման կարևորագույն ցուցիչներից մեկը, որն ամեն տարի հայտարարվում է ՄԱԿ-ի «Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս» զեկույցում, կյանքի միջին տևողության ցուցանիշն է: Այս ցուցանիշը ցույց է տալիս, որ յուրաքանչյուր երկրի ժողովուրդը քանի տարի ապրելու հույս ունի՝ հաշվի առնելով այդ երկրի զարգացման մակարդակը: Կյանքի տևողությունը վիճակագրական ցուցանիշ է, որը ցույց է տալիս հասարակության մարդկանց կյանքի միջին տևողությունը, այլ կերպ ասած, թե այդ հասարակության յուրաքանչյուր անդամ քանի տարի կարող է ապրելու հույս ունենալ: Ինչքան բարելավվում են առողջապահական ցուցանիշները, նույնքան մեծանում է կյանքի միջին տևողության ցուցանիշը, ուստի այս ցուցանիշը երկրների առաջընթացի ու հետամնացության չափման ցուցիչներից մեկն է:
ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագրի (ՄԱԶԾ) գրասենյակի զեկուցագրի համաձայն, 1979 թվականին իրանցիների կյանքի միջին տևողությունը կազմել է 55 տարի, իսկ այս ցուցանիշը 2016թ. Մարդկային զարգացման վերջին զեկույցում եղել է 76 տարի: Հետևաբար, կյանքի միջին տևողության աճի տեմպերի առումով վերջին չորս տասնամյակում Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը եղել է աշխարհի լավագույն 10 երկրների շարքում 190 պետությունների մեջ, այսինքն 180 երկիր զիջում է Իրանին: Իրանի իսլամական հեղափոխության հաղթանակից առաջ կյանքի միջին տևողության ցուցանիշում Իրանի գլոբալ վարկանիշային աղյուսակում եղել է 143-րդ երկիրը, իսկ այժմ բարձրացել է 61-րդ տեղը, այլ կերպ ասած, Իրանն այս չորս տասնամյակում գերազանցել է 82 երկրների:
ՄԱԿ-ի տվյալներով, աշխարհում առաջին տեղերն են զբաղեցնում Ճապոնիան, Հոնկոնգը, Իսլանդիան, Շվեյցարիան և Ավստրալիան, որոնք 82 տարի ցուցանիշով 22 տոկոսով գերազանցում են գլոբալ միջինը: Վարկանիշային աղյուսակում ստորին տեղերն են զբաղեցնում Սվազիլենդը, Մոզամբիկը, Զիմբաբվեն, Սիերա Լեոնեն և Լեսոտոն: Այս երկրներում կյանքի միջին տևողությունը մոտ 42 տարի է, ինչը 38 տոկոսով ցածր է համաշխարհային միջինից: