Իրանի հրթիռային, ԱԹՍ-ների և արբանյակային կարողության զսպիչ ուժը(10)
Հունիս 20, 2021 11:03 Asia/Tehran
Հանուն Բարեգութ Աստծու։ Ողջույն Ձեզ հարգարժան ունկնդիրներ։ Ներկայացնում ենք «Իրանի հրթիռային, ԱԹՍ-ների և արբանյակային կարողության զսպիչ ուժը» հաղորդաշարի վերջին թողարկումը, որի ընթացքում կանդրադառնանք Իրանի կանխարգելիչ և պաշտպանական կարողություններին և այդ կապակցությամբ ԱՄՆ-ի ու նրա դաշնակիցների դժգոհության պատճառներին: Մնացեք մեզ հետ:
Միջազգային ու տարածաշրջանային հարցերի և իսլամ աշխարհի նկատմամբ Իրանի անկախ մոտեցումների պատճառով, Իսլամական Հանրապետության պաշտպանական ուժը առանձնահատուկ բնույթ է կրում։ Իրանի պաշտպանական ամենակարևոր ռազմավարական առաջնահերթություններն են՝ ինքնաբավության վրա հիմնված համապարփակ պաշտպանության միջոցով զսպման և անվտանգության ապահովումը, զենքի մրցավազքի կանխարգելումը՝ միաժամանակ հասնելով սպառազինության գերազանցության, և համաշխարհային զինաթափման ու միջուկային զենքից զերծ Միջին Արևելք կերտելու նպատակով հարձակումներ չիրականացնելն ու զանգվածային ոչնչացման զենքեր չօգտագործելը։
---
Զսպման և պաշտպանության ոլորտում Իրանի առաջնահերթություններն ամրապնդում են միմյանց և անբաժանելի են: Իրանի պաշտպանական ուժի բնույթը կապված է այդ առաջնահերթությունների հետ, և դրանց վերջնական նպատակը Իրանի ինքնիշխանության, տարածքային ամբողջականության, ռեսուրսների և ազգային շահերի ու քաղաքացիների պաշտպանությունն է, ինչը հնարավոր կլինի զսպման և, անհրաժեշտության դեպքում, օրինական միջամտության միջոցով: հիմնվելով Սրբազան պաշտպանության փորձի վրա և հակադարձելով տարածաշրջանային սպառնալիքներին, Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը ընտրել է պաշտպանական կանխարգելման համապարփակ ռազմավարություն։
ԱՄՆ-ը և նրա տարածաշրջանային դաշնակիցները միշտ բացասաբար են վերաբերվել Իրանի սովորական հրթիռային կարողությանը: Չնայած Իրանը մշտապես ընդգծել է իր զսպիչ ուժը և Թեհրանի խաղաղանապատակ քաղաքականությունը տարածաշրջանում, ԱՄՆ-ը միշտ խեղաթյուրված է մեկնաբանել Իրանի հրթիռային ծրագիրը: ԱՄՆ-ի ու նրա դաշնակիցների վերջնական նպատակն է սպառնալիք ներկայացնել Իրանի հրթիռային ծրագիրը; Նա ձգտել է Իրանի պաշտպանական զինաթափմանը։
---
Իրողությունն այն է, որ Իրանի հրթիռային ու անօդաչու թռչող սարքերի կարողությունը կանխարգելիչ գործոն է՝ Արևմտյան Ասիայում ԱՄՆ-ի ագրեսիվ քաղաքականությանը և պետական ահաբեկչությանը դիմակայելու համար: Ըստ այդմ, ԱՄՆ կառավարության պաշտոնական զեկույցներում և ԱՄՆ հետազոտական կենտրոնների հետազոտություններում Իրանի անունը միշտ նշվել է որպես լուրջ հրթիռային սպառնալիք: Այս մոտեցումը նաև պայմանավորված է Իրանի պաշտպանական դոկտրինայում հրթիռի դերակատարութամբ, ինչը նվազեցրել է երկրի վրա հարձակման ռիսկը: Բրուքինգսի ինստիտուտը գրել է․ «Ապագայում հավանական պատերազմի դեպքում Իրանը կարող է օգտագործել իր ճշգրիտ ղեկավարվող սովորական բալիստիկ հրթիռներից՝ ամերիկյան կործանիչների բազաները և ԱՄՆ-ի ուժերի տեղակայման վայրերն ու նավահանգիստները ոչնչացնելու համար։ Հրթիռների տարափի տակ եթե անհնար չլինի, դժվար կլինի պահպանել ռազմական գործողությունների թափն ու հոսքը»:
Փաստորեն, Իրանմ իր պաշտպանական և ծովային թևավոր հրթիռների ու անօդաչու թռչող սարքերի կարողությամբ, մեծացրել է ԱՄՆ-ի պատերազմի ծախսերը, և դա նրանց բավականին անհանգստացրել ու սարսափեցրել է:
Իրանը լուրջ սպառնալիքների առջև է կանգնած՝ Սիոնիստական ռեժիմի և արտատարածաշրջանային տերությունների ապօրինի և խռովարար ռեժիմի ներկայության, ինչպես նաև այս տարածաշրջանում Արևմուտքին կապված հետադեմ առանցքի կողմից սպառազինությունների մրցավազք հրահրվելու պատճառով: Պարսից ծոցի արաբական երկրների հետ համատեղ կոլեկտիվ պայմանագրի բացակայության պայմաններում, այդ սպառնալիքներին դիմակայելու և ինքնապաշտպանվելու համար, նրան այլ բան չի մնում, քան զարգացնել հրթիռային, արբանյակային և անօդաչու թռչող սարքերի կարողությունը: Պարսից ծոցի արաբական որոշ երկրներ չունեն քաղաքական անկախություն և ընդունում են ագրեսոր տերությունների բազաները, ինչպիսիք են Միացյալ Նահանգները և Բրիտանիան։
Ինչ վերաբերում է հրթիռների զսպմանը և Իրանի պաշտպանական կարողություններում նրա դերին, ապա պետք է ասել, որ 21-րդ դարում հրթիռային համակարգերը մշակվել են որպես կանխարգելման գաղափարի կարևոր տարր: Հատուկ ոլորտներում, բազմաթիվ նվաճումների, ներառյալ կործանիչների արտադրության, զսպման և պաշտպանունակության կարողություններին զուգահեռ, առաջին տեղում է գտնվում Իրանի սովորական հրթիռային ծրագիրը: Արդիականացվել է նաև Իրանի հակահրթիռային պաշտպանությունը Բավար 373 ու Խորդադ-15 համակարգերը հաջողությամբ փորձարկվելուց և Ռուսաստանից S300 համակարգը գնվելուց հետո:
---
Իրանը չունի մայրցամաքային բալիստիկ հրթիռ, քանի որ Իսլամական հանրապետությունը այս տեսակի հրթիռների կարիքը չունի: Բայց 2000 և 2500 կիլոմետր հեռահարությամբ բալիստիկ հրթիռների արտադրությունը, որոնք երկրին անհրաժեշտ են թշնամու սպառնալիքներին դիմակայելու համար, հիացրել է աշխարհին: Պատժամիջոցների ու պատերազմների պայմաններում Իրանը կարողացավ ապահովել իր պաշտպանական կարիքները, իսկ հրթիռների ու անօդաչու սարքերի ոլորտում հասնել ինքնաբավության։
Անօդաչու ինքնաթիռների ոլորտում Իրանն աշխարհի ամենազարգացած երկրներից է: Կարևոր իրադարձություններից ներառյալ RQ-170 անօդաչու սարքի տապալումից, Global Hawk ամերիկյան լրտեսական ԱԹՍ-ի դեմ հաջող հարձակումից և մի քանի լրտեսական անօդաչու թռչող սարքերի վայր իջեցնելու և դրանց հակադարձ ինժեներացումից հետո, Իրանը անօդաչու թռչող սարքերի ոլորտում տեխնոլոգիական առաջխաղացման է հասել և խորին համոզմամբ կարող է հայտարարել որ այս ոլորտում համաշխարհային մասշտաբով ունի տեխնիկական գիտելիքներ: Ատլանտյան օվկիանոսի երկու կողմերում գտնվող արևմտյան և ամերիկյան լրատվամիջոցների հսկաներն ու հետազոտական հաստատությունները, չնայած իրանական հրթիռների և անօդաչու թռչող սարքերի ճշգրտության և հեռահարության վերաբերյալ իրենց հակաքարոզչություններին, չկարողացան թաքցնել իրենց զայրույթը հրթիռների և անօդաչու թռչող սարքերի ոլորտում Իրանի պաշտպանության կտրուկ առաջընթացի կապակցությամբ: Հատկապես,որ իրանական արտադրության անօդաչու թռչող սարքերը կարևոր դեր են խաղացել Սիրիայում ԻԼԻՊ-ի թաքֆիրական ահաբեկչության և այդ երկրում ԱՄՆ-ի կողմից հովանավորվող այլ ահաբեկչական խմբավորումների դեմ պայքարում։
Իրանի պաշտպանական ուժի մյուս առանձնահատկությունը հակադարձ ինժեներությունն է և ներմուծումից նվազագույն կախվածությունը: Հրթիռային կարողությունների, կիբերպաշտպանության ու հակաօդային պաշտպանության զարգացումը վկայում է Իրանի զսպման ռազմավարության մեջ առաջատար զենքի զբաղեցրած դիրքի մասին: Իրանի պաշտպանական ուժի տեղական լինելը նրա կարևոր առանձնահատկությունն է: Սա համապատասխանում է Իրանի Իսլամական Հանրապետության Սահմանադրության 3-րդ հոդվածի 13-րդ կետին, որը կառավարությանը պարտավորեցնում է ինքնաբավություն ապահովել տարբեր, այդ թվում՝ գիտության, տեխնոլոգիաների, արդյունաբերության և ռազմական ոլորտներում: Իրանի Իսլամական Հանրապետության Սահմանադրության 9-րդ հոդվածում ընդգծված է նաև օտարերկրացիներից կախված չլինելու անհրաժեշտությունը։
Մարդկակենտրոն պաշտպանությունն ու համապարփակ պաշտպանության միջոցով անվտանգության ապահովումն Իրանի զսպման կարողության մյուս առանձնահատկություններն են: Երկրի բազմաթիվ կարևոր փաստաթղթերում, ինչպիսիք են սահմանադրությունը, 20-ամյա տեսլականի փաստաթուղթը, համակարգի ընդհանուր քաղաքականությունը և հեղափոխության երկրորդ քայլի հռչակագիրը, ընդգծվել է անկախության անհրաժեշտությունը քաղաքական, ռազմական և տնտեսական ոլորտներում: Իրանի Իսլամական Հանրապետության «1404 հորիզոն» (2025 հորիզոն) փաստաթղթում պարզապես ուրվագծվել ու կարևորվել է այս հեռանկարը հետևյալ բնութագրմամբ ՝«Անվտանգ, անկախ և հզոր Իրան՝ համապարփակ զսպման և ժողովրդի միասնության վրա հիմնված պաշտպանական համակարգերով»։
Հարգելի ունկնդիրներ, ավարտվեց այս հաղորդաշարը։ Ինչպես այս հաղորդաշարի ընթացքում ենք ասել, իսլամական հեղափոխության փառահեղ հաղթանակից հետո Իրանը բախվել է բոլոր տեսակի համաշխարհային իմպերիալիզմի դավադրություններին, ինչպիսիք են` պարտադրված պատերազմը, հեղաշրջումը, սպանությունն ու բռնի պատժամիջոցները: ԱՄՆ-ի աջակցությամբ Սիոնիստական ռեժիմը ստեղծել է ռազմական և միջուկային հսկայական զինանոց` առանց միջազգային վերահսկողության: Միևնույն ժամանակ, որոշ հետադեմ արաբական երկրներ թալանել են իրենց սեփական ժողովրդի հարստությունը, հարյուրավոր միլիարդավոր դոլարների զենք են գնել ԱՄՆ-ից, Բրիտանիայից և Ֆրանսիայից և զենքի մրցավազք են սկսել տարածաշրջանում: Նրանց կախվածությունը Միացյալ Նահանգներից նրանց դրդել է դավաճանել իրենց ժողովրդի գաղափաներին, ներառյալ պաղեստինյան իդեալին, և ԱՄՆ-ի շահերի ուղղությամբ պատերազմներ սանձազերծել, ինչպիսին է Եմենի պատերազմը և աջակցել թաքֆիրական ահաբեկչությանն ընդդեմ լեգիտիմ պետությունների։
Նման պայմաններում, չնայած բռնի պատժամիջոցներին, Իսլամական Իրանը հրթիռների և անօդաչու թռչող սարքերի ոլորտում իր հսկայական պաշտպանական առաջխաղացումով տարածաշրջանում խաղաղության դրոշակակիրն է և ԱՄՆ-ի ու նրա դաշնակիցների էքսպենսիոնիստական նկրտումների դեմ պայքարի առաջամարտիկը: Դա արևմտյան լրատվամիջոցների կողմից Իրանի հակահրթիռային և պաշտպանական գործունեության դեմ հակաքարոզչության հիմնական պատճառն է, բայց այսօր տարածաշրջանում Միացյալ Նահանգների և նրա դաշնակիցների միջազգային հանցագործությունների չափերն այնքան ակնհայտ են դարձել,որ հանրային կարծիքն այլևս չի հավատում Իրանի պաշտպանական կարողությունը սպառնալիք ներկայացնելու նրանց ստերին։