Նորություններ 49
Ողջույն ձեզ թանկգաին բարեկամներ: «Նորություններ» հաղորդաշարում, որը ներկայացվում է շաբաթական, տեղեկանում ենք Իրանի գիտական, մշակութային, գեղարվեստական և տնտեսական վերջին ձեռքբերումների ու իրադարձությունների մասին։

* Թեհրանի համալսարանի գիտնականներին հաջողվել է ստեղծել հավելված, որը կարող է օգնել ախտորոշել և ընտրել դեպրեսիվ հիվանդների բուժման ճիշտ ընթացքը՝ օգտագործելով բջջային հեռախոսի տվյալները։
Թեհրանի համալսարանի Կոնվերգենտ տեխնոլոգիաների գիտահետազոտական ինստիտուտի հետազոտող Մոհամմադ Ռեզա Քազեմիի խոսքով, խելացի հեռախոսները կարող են շատ տեղեկատվություն տրամադրել մեր սովորությունների և վարքագծի մասին: Այս փոքրիկ գրպանային սարքերում հավաքվել են սենսորների, վերամշակման կարողություն և օգտատիրոջ միջերեսի իդեալական համադրություն, որը, գրանցելով հիվանդի տեղեկատվությունը, կարող է օգնել հիվանդի բուժման գործընթացին:
** «Digital Phenotyping» համակարգի ադմինիստրատորի խոսքով, մյուս կողմից, հիվանդներին հետևելու կլինիկական մեթոդները սովորաբար թանկ են, հիմնվում են հիվանդի տված տեղեկությունների վրա և լաբորատոր պայմաններնն են: Այս հավելվածի օգտագործումը, հեշտ լինելուց բացի, արդյունավետ է նաև հիվանդների ծախսերը նվազեցնելու համար։ Բացի այդ, այս հավելվածը չունի ներքին համարժեք, և այն ունի նույն գործառույթը արտերկրում առկա համարժեքի համեմատ:
* Թեհրանի համալսարանի հետդոկտորան հետազոտողի խոսքով, այս համակարգը բժշկական կլինիկաներին թույլ է տալիս հիվանդների հետ շփվել խելախոսների միջոցով։ Անհրաժեշտության դեպքում կլինիկան կարող է հիշեցնել հիվանդին սմարթֆոնի ծանուցման միջոցով կամ հիվանդին հարցաթերթ ուղարկել: Հարցաթերթիկներին հիվանդի պատասխանները գրանցվում են, և վերամշակումից հետո հաշվետվություններում երևում է յուրաքանչյուր տեսակի գործունեության չափը և դրա կապը հիվանդի վերականգնման գործընթացի հետ, որը բժշկին և հիվանդին կտրամադրվի օրական ու շաբաթական հաշվետվության տեսքով: Այն կօգտագործվի բուժման գործընթացում: Նաև այս համակարգը գնահատում է բուժման գործընթացի մոնիտորինգի հնարավորությունը՝ հաշվարկելով ակտիվության քանակությունը և բջջային հեռախոսի այլ տվյալները: Այս համակարգում, սենսորային տվյալներից բացի, սմարթ հեռախոսների միջոցով օգտագործվում են նաև հարցաթերթիկներ և հիվանդի բացատրության մեթոդներ։
---------------
** Նանոգիտության արտադրության ոլորտում Իրանի՝ աշխարհի առաջին 5 երկրների շարքում հայտնվելը այս երկրում էկոհամակարգի տեխնոլոգիայի ձևավորման և նորարարության նշանակալի ձեռքբերումներից մեկն է, ինչը հաստատվել է միջազգային հետազոտությունում։ Այս միջազգային հետազոտությունը համեմատում է երկրները և գիտական և տեխնոլոգիական հաստատությունները՝ հիմնվելով նոր ինդեքսի վրա, որը կոչվում է «Կենտրոնացում ծագող տեխնոլոգիաների ոլորտների վրա»:
* Այս չափանիշը ցույց է տալիս, որ Իրանը նանոգիտության արտադրության առումով ոչ միայն զբաղեցրել է հինգերորդ տեղն աշխարհում, այլև չորս այլ առաջադեմ երկրների հետ ամենաշատը կենտրոնացել է գիտության և տեխնիկայի առավել զարգացող և առաջադեմ ոլորտների վրա։ Ըստ այս չափանիշի՝ Չինաստանը մեծ տարածությամբ զբաղեցնում է առաջին տեղը, իսկ չորս երկրները՝ Ամերիկան, Հարավային Կորեան, Հնդկաստանը և Իրանը, միմյանցից ավելի փոքր հեռավորությամբ զբաղեցնում են երկրորդից հինգերորդ տեղերը։
Այս դասակարգման մեջ Իրանը ավելի բարձր է եվրոպական բոլոր երկրներից, ինչպես նաև Ճապոնիայից, որ միլիարդավոր դոլարներ է ծախսել նանո հետազոտությունների ոլորտում:
** 2020 թվականի ապրիլին Աֆրիկայի համար ՄԱԿ-ի տնտեսական հանձնաժողովի կողմից հրապարակված զեկույցում Նանոտեխնոլոգիայի զարգացումն Իրանում ընդգծվել է որպես դաս առնելու օրինակ։ Այս զեկույցում Իրանը ներկայացվել է որպես նանո քաղաքականության մշակման առաջամարտիկ՝ Ամերիկայից ու Չինաստանից հետո և ԵՄ-ից առաջ, և անդրադառնալով Իրանում նանո զարգացման որոշ ծրագրերին՝ հետազոտական ենթակառուցվածք ապահովելու համար նանո լաբորատորիաների ոլորտում Իրանի ցանցային մոտեցումը ներկայացվել է որպես մոդել Աֆրիկայի համար: Նաև, ըստ այս զեկույցի, Իրանն ունի ամենամեծ թվով ազգային ստանդարտները, որոնք կազմվել են նանոտեխնոլոգիայի ոլորտում՝ աշխարհի առաջադեմ երկրների կողքին, ինչպիսիք են ԱՄՆ-ն, Չինաստանը, Բրիտանիան, Ռուսաստանը և ԵՄ-ը:
-----------------
* Նաև մեկ այլ ձեռքբերումով Թեհրանի համալսարանի հետազոտողներին հաջողվեց նախագծել և կառուցել աչքի դիրքի գրանցման համակարգ: Աչքի դիրքի գրանցման չափումները կարևոր են տարբեր գիտություններում՝ ներառյալ նյարդաբանության, հոգեբանության, մենեջմենթի, մարքեթինգի, ինչպես նաև դիզայնի մեջ:
** Թեհրանի համալսարանի Էլեկտրատեխնիկայի և համակարգչային տեխնիկայի ֆակուլտետի անդամ Մոհամմադռեզա Աբոլղասեմի Դեհաղանիի խոսքով, աչքի դիրքը և աչքի բիբի չափը կարևորագույն ցուցանիշներից են մարդկանց և մարդկանց նման տեսողական համակարգ ունեցող արարածների ճանաչողական աշխատանքը ուսումնասիրելու համար: Հետևաբար ամբողջ աշխարհի տարբեր լաբորատորիաներում օգտագործվում են աչքի դիրքի գրանցման համակարգեր։ Աչքի հետագծման համակարգը տարատեսակ գործառույթներով համակարգ է, որն աշխատում է բարձր հաճախականությամբ տեսախցիկով և շատ բարձր տարածական և ժամանակային ճշգրտությամբ հետևում է աչքի դիրքին և աչքի բիբի չափին: Կառուցված սարքի տարածական ճշգրտությունը տեսողության մոտ մեկ աստիճան է, իսկ ժամանակի ճշգրտությունը՝ մոտ 500 Հց։
* Ըստ այս հետազոտողի՝ արտասահմանյան նմանատիպ մոդելների համեմատ այս սարքի հիմնական առավելությունը դրա գինն է։ Մինչդեռ արտասահմանյան նմանատիպ մոդելի գինը տատանվում է 15-30 հազար դոլարի սահմաններում, իսկ ներքին արտադրության գինը արտասահմանյանից ցածր է։ Նախկինում 500 Հց ժամանակի ճշգրտությամբ և մեկ աստիճանի տեսողության ճշգրտությամբ աշխատող իրանական աչքի հետագծման համակարգը չի ներկայացվել։
** Ըստ աչքի հետագծման սարքի մշակման նախագծի ղեկավարի՝ այս սարքը Թեհրանի համալսարանի էլեկտրատեխնիկայի և համակարգչային տեխնիկայի ուսանողների ջանքերի արդյունքն է, և դրա հետազոտության, նախագծման, կառուցման և մոդելավորման փուլերն իրականացվել են ուղեղի տեխնոլոգիական լաբորատորիայում, որ տեղակայված է Թեհրանի համալսարանի Կոնվերգենտ տեխնոլոգիաների հետազոտական ինստիտուտում: Ներկայումս կոմերցիոնացման փուլ անցնելու համար անհրաժեշտ թեստերն ու չափորոշիչները ավարտվել են, և սկսվել է դրա առևտրայնացումը։ Այժմ այս սարքի օրինակը տեղադրվել է Թեհրանի համալսարանի Կոնվերգենտ տեխնոլոգիաների գիտահետազոտական ինստիտուտում, որտեղ էլեկտրատեխնիկական, համակարգչային ճարտարագիտության և հոգեբանության ֆակուլտետների ուսանողները ու նաև այլ հետազոտողներ օգտագործում են այս սարքը՝ իրենց թեզերն ու հետազոտություններն իրականացնելու համար:
------------
* Բայց այս շաբաթվա արվեստի նորությունների բաժնում, գեղարվեստական նվաճումով, Իրանի երեխաների և դեռահասների ինտելեկտուալ զարգացման կենտրոնի տասնչորս անդամներ շահեցին Ճապոնիայի հիմնադրամի նախագահի մրցանակը և Կանագավայի մրցանակը Կանագավայի 21-րդ երկամյա մանկական նկարչական միջազգային մրցույթ-ցուցահանդեսում:
Ճապոնիայի Կանագավայի 21-րդ երկամյա մանկական նկարչական միջազգային մրցույթ-ցուցահանդեսն անցկացվեց «ազատ» թեմայով: Այս ցուցահանդեսում աշխարհի 56 երկրների 8062 աշխատանքների շարքում ընտրվել են Իրանի Երեխաների և դեռահասների ինտելեկտուալ զարգացման կենտրոնի գեղարվեստական մշակութային կենտրոնների 14 անդամներ։ Դրա հիման վրա 13-ամյա Զահրա Ջամշիդին ստացել է Ճապոնիայի հիմնադրամի նախագահի մրցանակը Քերմանշահի ինտելեկտուալ զարգացման կենտրոնի թիվ 8 կենտրոնից։
** Ինչպես նաև, այս ցուցահանդեսից Կանագավայի մրցանակը ստացան նաև Իրանի տարբեր քաղաքներից երեխաների և դեռահասների ինտելեկտուալ զարգացման կենտրոնի գեղարվեստական մշակութային կենտրոնների 13 այլ անդամներ։ Երեխաների և դեռահասների ինտելեկտուալ զարգացման կենտրոնը մասնակցել է Կանագավայի բիենալեի 21-րդ մանկական նկարչական միջազգային մրցույթ-ցուցահանդեսին` ներկայացնելով 185 աշխատանք:
Հարգելի ունկնդիրներ, մինչ նոր հանդիպում Աստված ձեզ պահապան: