Նորություններ (50)
Ամեն շաբաթ եթեր հեռարձակվող «Նորություններ» հաղորդաշարի շրջանակներում ներկայացնում ենք գիտական, մշակութային, գեղարվեստական, ռազմական ու տնտեսական ոլորտներում Իրանի գրանցած նորագույն ձեռքբերումները։

Այս շաբաթվա «Նորություններ» հաղորդաշարի հերթական թողարկումը կսկսենք տեխնոլոգիայի ոլորտին առնչվող թեմայով:
Գյուղատնտեսական արտադրանքներում թունաքիմիկատների մնացորդների զգայուն և վերահսկելի հայտնաբերման հասնելու համար մշակվում են մի քանի ապտասենսորներ, որոնք հիմնված են նանոնյութերի վրա: Այս ապտասենսորները կարող են մոլեկուլային մակարդակում հայտնաբերել ու նույնականացնել վնասատուներին:
Վերջերս ապտամերները օգտագործվում են որպես կենսասենսորների հակամարմինների ուժեղ այլընտրանք: Նանոնյութերի և ապտամերային տեխնոլոգիաների համակցումը, դրանց համապատասխան օպտիկական և էլեկտրական հատկությունների շնորհիվ, նոր պատուհան է բացել թունաքիմիկատների մնացորդների մոնիտորինգի ոլորտում:
Մաշհադի Սննդի գիտության և արդյունաբերության գիտահետազոտական ինստիտուտի հետազոտողները ապտամերների վրա հիմնված հեղուկ բյուրեղյա կենսաշիպ են արտադրել, որը շատ արդյունավետ է սննդի մեջ օխրատոքսին A (OchratoxinA) նյութի հայտնաբերման և չափման համար։ Օխրատոքսինները ներառում են մի խումբ թունավոր մետաբոլիտներ, որոնք արտադրվում են որոշ սնկերի կողմից և սննդային տոքսինների ամենակարևոր տեսակներից են: Այս աղտոտիչը երիկամների և լյարդի թունավոր նյութերից է, որը խաթարում է օրգանիզմի իմունիտետը և առաջացնում քաղցկեղ և հորմոնալ խանգարումներ:
Նախագծի մենեջեր Ասմա Վերդյանի խոսքով, կառուցված բիոչիպը շատ զգայուն է և ներդրվել է խաղողի հյութի և բրնձի նմուշներում օկրատոքսինի չափման համար ատոմոլյար տիրույթում հայտնաբերման սահմանաչափով: Այս չիպի զգայունությունն օկրատոքսինի նկատմամբ, ամենաբարձրն է: Նույնականացման արագության բարձրացումը, օգտագործման հեշտությունը և ախտորոշման ծախսերի նվազեցումն այս հետազոտական նվաճման մեջ առաջարկվող մեթոդի կիրառման առավելություններից են: Նույնականացման արագության բարձրացումը, օգտագործման հեշտությունը և ախտորոշման ծախսերի նվազեցումն այս հետազոտական մեջ առաջարկվող մեթոդի կիրառման առավելություններից են: Ներկայումս կան մեթոդներ, ինչպիսիք են բարձր արդյունավետությամբ հեղուկ քրոմատոգրաֆիան՝ օկրատոքսինը չափելու համար, սակայն դրանք շատ ժամանակատար և թանկ են՝ համեմատած նանոնյութերի օպտիկական և էլեկտրական հատկությունների վրա հիմնված բիոսենսորների հետ:
Ըստ այս հետազոտողի, մետաղական նանոմասնիկները և ֆոտոէլեկտրաքիմիական հատկություններով քվանտային կետերը բարենպաստ տարբերակներ են ապտամերների վրա հիմնված կենսասենսորների համար։ Օկրատոքսինի հայտնաբերման մեթոդի առավելությունը դրա բարձր զգայունությունն ու շարժունակությունն է, որը կիրականացվի ծրագրի իրականացման հաջորդ փուլում։

Innotex 2022 տեխնոլոգիական և ինովացիոն ցուցահանդեսի ժամանակ ներկայացվել է ստարտափ թիմի հետազոտողների կողմից պատրաստված եռաչափ տպիչը։ Այս ցուցահանդեսն անցկացվել է Թեհրանում՝ մայիսի 10-ից 13-ը։
Այս տպիչն արտադրող ընկերության մենեջեր Մահմուդին ասել է. «Սկզբում մեր աշխատանքը սկսեցինք SLS տպիչի պատրաստմամբ, որը շուկային ծանոթ չլինելու պատճառով հաջողություն չունեցավ, ուստի շուկա նորից մտանք այլ գիտելիքներով ու հեռանկարով։ Մեր ուսումնասիրությունների համաձայն՝ այս սարքը չունի իր նմանը, իսկ արտերկրում այն սահմանափակ ձևով հասանելի է միայն Իսպանիայում, ԱՄՆ-ում, Չինաստանում և Լեհաստանում։
Ցուցահանդեսին ներկա Հունգարիայի գիտատեխնիկական պարկի ղեկավար դոկտոր Բոլկայ Դանեսի խոսքով, «Այս ցուցահանդեսում երիտասարդների մեծ թիվը վկայում է ստարտափների և գիտելիքահենք ոլորտում Իրանի գիտական աճի և երկրի պայծառ ապագայի մասին: Հունգարիայի գիտատեխնիկական պարկը ներկայացնում է 86 ընկերություն, որոնք ակտիվ են վերականգնվող էներգիայի, առողջության և սննդի ոլորտներում և պատրաստ են համագործակցել «Պարդիս» տեխնոլոգիական պարկի և Իրանի տեխնոլոգիական էկոհամակարգի հետ:

Իրանական գիտելիքահենք ընկերության հետազոտողներին հաջողվել է տեղայնացնել թունելային հորատման և ստորգետնյա հանքարդյունաբերության սարքերը։
Գիտելիքահենք ընկերության գործադիր տնօրեն Շահիդ Շիրինն ասել է.«Այս ընկերությունում մենք արտադրում ենք թունելային հորատման և ստորգետնյա արդյունահանման սարքեր՝ հիմնված իրանական նախագծերի վրա, և մենք առաջին ընկերությունն ենք, որը արտադրում է թունելների հորատման և ստորգետնյա հանքարդյունաբերության մեքենայացման սարքերի ամբողջական շղթա»: Այս սարքը կարող է օգտագործվել քաղաքի թունելային նախագծերում, ինչպիսիք են մետրոները, ստորգետնյա անցումները, ջուրը և կոյուղիները, էլեկտրաէներգիան և էներգիան, ինչպես նաև կապարի, ցինկի, պղնձի, ածուխի և այլն հանքարդյունաբերության նախագծերում: Այս սարքը մեզ մոտ կարելի է պատվիրել յուրաքանչյուր նախագծի կարիքներին համապատասխան: Ընկերության արտադրած հորատման մեքենաները հնարավորություն են տալիս նախագծերի համար ստեղծել մինչև 4 անգամ արդյունավետություն, իսկ Իրանում և Արևմտյան Ասիայում նման հորատող մեքենաներ արտադրող այլ ընկերություն չկա։ Մինչ այդ, այս հորատման մեքենաների արտադրության և արտադրության տեխնոլոգիան պատկանում էր մի քանի ամերիկյան, գերմանական, ռուսական և չինական ընկերությունների, իսկ Իրանը միացել է արտադրողների խմբին որպես վեցերորդ կամ յոթերորդ երկիր։
Ներկայումս կիրառվող մեխանիկական և ավանդական մեթոդները, ինչպիսիք են թունելի փորման մուրճերը և ձեռքի մուրճերը, ոչ միայն անվտանգ չեն, այլ նաև չունեն ցածր արդյունավետություն և ավելի թանկ են, քան հորատող մեքենան: Մինչդեռ այս ընկերության հորատման մեքենայով աշխատանքի արագությունը մեծանում է, ու մեկ օրում հնարավոր է առնվազն 2-ից 7 մետր թունել փորել։ Մեքենայացված մեթոդով անձնակազմի թիվը կազմում է ավանդական մեթոդների մեկ երրորդը: Այս սարքի օգտագործման արդյունավետությունը շատ ավելի բարձր է, քան ավանդական մեթոդները։ Այս ապրանքն ունի նույն որակն ինչ ամերիկյանն ու եվրոպականը, իսկ գինը մրցունակ է նույնիսկ չինական նմուշների հետ: Մյուս կողմից, սարքի չափերն ու հզորությունը հարմար են երկրում թունելային և ստորգետնյա հանքարդյունաբերության նախագծերի համար։ Այս սարքը կարելի է կառավարել հեռակա կարգով: 1400 թվականից մենք արտահանման մարքեթինգ ենք իրականացրել Կատարի, ԱՄԷ-ի, Իրաքի, Աֆղանստանի, Թուրքիայի և Հնդկաստանի երկրների հետ»։

Մարիամ Բահրոլոլումիի նկարահանած «Շահրբանու» ֆիլմը Ավստրալիայի Սիդնեյի կինոփառատոնում արժանացել է «Լավագույն ֆիլմ» մրցանակին։
Արտասահմանում «Քաղաքի տիկինը» անվանմ ցուցադրված, ռեժիսոր Մարիամ Բահրոլուլումի, պրոդյուսեր Պեգահ Ահմադի և սցենարիստ Փեջման Թեմուրթաշի «Շահրբանու» ֆիլմը, որը Սիդնեյի միջազգային կինոփառատոնում ընտրված միակ իրանական ֆիլմն էր, արժանացել է փառատոնի «Լավագույն ֆիլմ» մրցանակին։
Սիդնեյի համաշխարհային կինոփառատոնն անցկացվում է ամեն տարի։ Ֆիլմը նկարահանել է «Ֆարաբ» հիմնադրամը: Այն ավելի վաղ ներկայացվել էր «Ֆաջր»-ի 39-րդ միջազգային կինոփառատոնի միջազգային մրցութային բաժնում, իսկ Դաքայի 20-րդ կինոփառատոնի կին կինոռեժիսորների բաժնում ֆիլմն արժանացել է առաջին մրցանակին։
